Թյուրքան Աքյոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թյուրքան Աքյոլ
թուրք.՝ Türkân Akyol
Ծնվել է հոկտեմբերի 12, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})
Ծննդավայր Ստամբուլ, Թուրքիա
Մահացել է սեպտեմբերի 7, 2017({{padleft:2017|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:7|2|0}}) (88 տարեկանում)
Քաղաքացիություն Flag of Turkey.svg Թուրքիա
Կրթություն Անկարայի համալսարան
Մասնագիտություն քաղաքական գործիչ
Զբաղեցրած պաշտոններ Թուրքիայի Մեծ Ազգային Ասամբլեայի անդամ, Թուրքաիայի առողջապահության նախարար[1], Անկարայի համալսարանի ռեկտոր[2] և Կանանց հարցերի նախարար
Քաղաքական կուսակցություն SODEP

Թյուրքան Աքյոլ (թուրք.՝ Türkân Akyol; հոկտեմբերի 12, 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:12|2|0}}), Ստամբուլ, Թուրքիա - սեպտեմբերի 7, 2017({{padleft:2017|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})), թուրք քաղաքական գործիչ, բժիշկ և գիտնական: Եղել է Թուրքիայի պատմության առաջին կին նախարարը[3], ինչպես նաև երկրի առաջին կին ռեկտորը[4]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թյուրքան Աքյոլը ծնվել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ստամբուլում: Նախնական կրթությունը ստացել է Թուրքիայի մի քանի քաղաքներում, քանի որ նրա հայրը եղել է շտաբային սպա: 1947 թվականին ավարտել է Ստամբուլի աղջիկների Էրենքյոյ դպրոցը: Աքյոլը բժշկական կրթությունը ստացել է Անկարայի համալսարանում՝ ավարտելով այն 1953 թվականին[5]: 1965 թվականին ստացել է դոցենտի գիտական աստիճան, իսկ 1970 թվականին՝ պրոֆեսորի գիտական աստիճան: 1959- 1965 թվականներին գիտական հետազոտություններ է իրականացրել ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Նիդեռլանդներում[4]:

1971 թվականի մարտի 25-ին նշանակվել է Թուրքիայի առողջապահության և սոցիալական ապահովության նախարար՝ Նիհատ Էրիմի կառավարության կազմում: Նա դարձավ Թուրքիայի պատմության առաջին կին նախարարը: Նույն տարվա դեկտեմբերի 13-ին անցել է թոշակի և վերադարձել համալսարանական գործունեության[4]:

1980 թվականին ընտրվել է Անկարայի համալսարանի ռեկտոր՝ դառնալով Թուրքիայի առաջին կին ռեկտորը: Այդ պաշտոնին եղել է մինչև 1982 թվականը, որից հետոո աշխատանքից ազատվել է՝ Խորհրդի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով[4]: Աքյոլը դասավանդել է համալսարանում մինչև 1983 թվականը, երբ Էրդալ Ինյոնյուն առաջարկեց նրան դառնալ Սոցիալ- դեմոկրատական կուսակցության (SODEP) անդամ: Աքյոլը դարձել է կուսակցության փոխնախագահ[4]:

Թյուրքան Աքյոլը 1978 թվականին Իզմիրի նահանգից դարձել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր: Նա վերադարձել է դասախոսական աշխատանքի 1991 թվականին[4]: 1992 թվականին նշանակվել է Թուրքիայի կանանց և ընտանիքի հարցերով նախարար՝ Սուլեյման Դեմիրելի կոալիցիոն կառավարության կազմում[4]: 1993 թվականին վերանշանակվել է նույն պաշտոնում՝ երկրի առաջին կին վարչապետ Տանսու Չիլլերի կառավարությունում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]