Թատերական (սրճարան, Տագանրոգ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Թատերական
Таганрог Петровская (Ленина) 88 фото 063.jpg
Տեսակտեսարժանություն և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՏագանրոգ
Ճարտարապետական ոճբարոկկո
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Կոորդինատներ: 47°12′57.000000098807″ հս․ լ. 38°55′44.000000100395″ ավ. ե. / 47.21583333336077715° հս․. լ. 38.92888888891677368° ավ. ե. / 47.21583333336077715; 38.92888888891677368

«Թատերական» սրճարան (ռուս.՝ Кафе «Театральное»), պատմական սրճարան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնում, որը 1976-1990 թվականներին գտնվել է 19-րդ դարի երկրորդ քառորդի առանձնատանը (հասցեն` Պետրոսի փողոց, 88)։ Պետրոսի փողոցի հին կառուցապատումը նախկին սրճարանի շենքի հետ ընդգրկված է մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտների ցանկում[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առանձնատունը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ քառորդում։ 1880 թվականին այն ձեռք է բերել վաճառական Իվան Գլոբինը, 1898-1906 թվականներին տնատիրությունը պատկանել է երդվյալ հավատարմատարի կին Աննա Գենին, իսկ 1915 թվականից՝ պաշտոնաթող փոխեսաուլի կին Կլավդիա Պոպովային։

Խորհրդային իշխանության հաստավելուց հետո առանձնատունն ազգայնացվել է։ Խորհրդային տարիներին այստեղ տեղակայված էին բնակարաններ և փոքր խանութներ, իսկ վերանորոգումից հետո՝ 1976 թվականին, տանը բացվել է «Թատերական» սրճարանը։ Միջնահարկը զբաղեցրել են հիմնական առևտրի սրահը և խոհանոցը։ Դահլիճում ամբողջ պատին տեմպերայով պատկերված էր «Հարսանիք» նկարը՝ Անտոն Չեխովի համանուն պիեսի մոտիվներով։ Որմնանկարի հեղինակը տեղական թատրոնի նկարիչ-գեղազարդարիչ Ն. Ն. Լիվադան էր։ Տագանրոգի ճարտարապետությունը (Դատախազի տունը, նախկին առևտրային ժողովը, բնակելի տներ) դարձել է կտավում կատարվող գործողության միջավայրը[2]։ Նկուղում գտնվել է բար։

1990-ական թվականներին սրճարանը փակվեց, և ներկայումս առանձնատանը գտնվում է «Ռայֆֆայզենբանկի» տեղական բաժանմունքի գրասենյակը[3]։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Таганрог Петровская (Ленина) 88 фрагмент фото 074.jpg

Առանձնատան ճարտարապետությունը ոճավորված է բարոկկոյի նմանությամբ։ Եռամաս, առատորեն գեղազարդարված ճակատի ձախ և կենտրոնական մասերն ունեն երեք կիսաշրջանաձև պատուհաններ, որոնք զարդարված են կողպեքային քարով երեսկալներով։ Ճակատի ծոփորը հարթ է, բայց նրա և պատուհանների երեսկալների միջև պատի ամբողջ դաշտը զարդարված է բարդ բուսական զարդաքանդակներով։ Ճակատի ձախ մասը, միջին պատուհանի երկու կողմերում, հարստացված է կորնթական օրդերի՝ կալունակներին հենված կանելյուրացված կիսասյուներով։ Դրանում դրսևորվում է կառուցողական տրամաբանության բացակայությունը։ Պատի հարթությունը ցցուն է՝ շնորհիվ որմնասյուների, լուսամուտագոգային տարածությունը լրացված է զարդաճաղերով։ Մութակներով քիվը պարագծով պսակում է ամբողջ ճակատով ձգվող զանգվածեղ ատտիկոսը։ Ճակատի միջին մասը ցանկապատված է թեթև վանդակապատով, որը դուրս է բերված կողային ելունների գիծ[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]