Էյ-Իչի Նեգիշի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էյ-Իչի Նեգիշի
根岸英一
Նեգիշին 2010-ին
Ծնվել էհուլիսի 14, 1935(1935-07-14)[1][2][3][…]
Hsinking, Մանջոու-Գո[4]
Մահացել էհունիսի 6, 2021(2021-06-06)[5] (85 տարեկան)
Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ[5]
Բնակության վայր(եր)Ինդիանա և ԱՄՆ
Քաղաքացիություն ԱՄՆ[6][7][8] և  Ճապոնիա
Մասնագիտությունքիմիկոս, պրոֆեսոր և հետազոտող
Հաստատություն(ներ)Պերդյու համալսարան, Սիրաքյուսի համալսարան, Hokkaido University? և Teijin?
Գործունեության ոլորտօրգանական քիմիա[9]
ԱնդամակցությունԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[10], Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[10]
Ալմա մատերՏոկիոյի համալսարան (մայիս 1958) և Փենսիլվանիայի համալսարան (սեպտեմբեր 1963)
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր (1963)
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[11][9] և ճապոներեն
Եղել է գիտական ղեկավարJames Tour?
Ինչով է հայտնիՆեգիշիի շղթայակցում
Ազդվել էՀերբերթ Չարլզ Բրաուն
Պարգևներ
Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (2010)
 Ei-ichi Negishi Վիքիպահեստում

Էյ-Իչի Նեգիշի (根岸 英, Negishi Eiichi, հուլիսի 14, 1935(1935-07-14)[1][2][3][…], Hsinking, Մանջոու-Գո[4] - հունիսի 6, 2021(2021-06-06)[5], Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ[5][12]), ճապոնացի քիմիկոս, որն իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել է աշխատելով Պերդյույի համալսարանում՝ ԱՄՆ-ում։ Նա հայտնի է Նեգիշիի շղթայակցումը հայտնաբերելու համար[13]։ Նա արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի պալադիումով կատալիզվող օրգանական նյութեր սինթեզելու շղթայակցման ռեակցիաները բացահայտելու համար[14]։

Կյանքը և կրթությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էյ-Իչի Նեգիշին Երևանում Նոբելյան օրերին, 11-16.04.2016
Էյ-Իչի Նեգիշին Երևանում Նոբելյան օրերին, 11-16.04.2016

Նեգիշին ծնվել է Չինաստանի Չանգչուն քաղաքում և մեծացել՝ Կորեայում՝ Ճապոնիայի կառավարման տակ։

Նեգիշին Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտ է։ Կրթությունը շարունակել է ԱՄՆ-ում։

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1968 թվականին դառնում է պրոֆեսորի օգնական, աշխատում է Նոբելյան մրցանակակիր Հերբերթ Բրաունի հետ։ 1972 թվականին վերադառնում է Սիրաքյուսի համալսարան, որտեղ 1979 թվականին դառնում է պրոֆեսոր։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1715742/Negishi-Ei-ichi
  2. 2,0 2,1 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1719562/Nobel-Prizes-Year-In-Review-2010/296811/Prize-for-Chemistry
  3. 3,0 3,1 http://www.nndb.com/lists/506/000063317/
  4. 4,0 4,1 4,2 Deutsche Nationalbibliothek Record #172282632 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 https://www.purdue.edu/newsroom/releases/2021/Q2/ei-ichi-negishi,-one-of-2-nobel-prize-winners-from-purdue-university,-dies.html
  6. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ijch.198400013/abstract
  7. http://www.bloomberg.com/news/2010-10-06/heck-suzuki-negishi-win-nobel-chemistry-prize-for-linking-carbon-atoms.html
  8. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24072992
  9. 9,0 9,1 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
  10. 10,0 10,1 Notable Names Database — 2002.
  11. Identifiants et Référentiels (ֆր.)ABES, 2011.
  12. Negishi's CV Archived 2010-10-24 at the Wayback Machine. on its lab's website
  13. Anthony O. King, Nobuhisa Okukado and Ei-ichi Negishi (1977)։ «Highly general stereo-, regio-, and chemo-selective synthesis of terminal and internal conjugated enynes by the Pd-catalysed reaction of alkynylzinc reagents with alkenyl halides»։ Journal of the Chemical Society Chemical Communications (19): 683։ doi:10.1039/C39770000683 
  14. «Press release 6 October 2010»։ Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա։ Վերցված է հոկտեմբերի 6, 2010 .