Էլլա Ֆոնյակովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էլլա Ֆոնյակովա
Ծնվել էմարտի 19, 1934(1934-03-19)
ԾննդավայրԼենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Վախճանվել էապրիլի 21, 2012(2012-04-21) (78 տարեկան)
Վախճանի վայրՍանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան
Մասնագիտությունբանաստեղծուհի, գրող, թարգմանիչ, դրամատուրգ և նկարչուհի
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Russia.svg Ռուսաստան
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գրողների միություն
ՊարգևներՆ. Գոգոլի անվան գրական մրցանակ

Էլլա Եֆրեմովնա Ֆոնյակովա (ռուս.՝ Элла Ефремовна Фонякова, մարտի 19, 1934(1934-03-19), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 21, 2012(2012-04-21), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս բանաստեղծուհի, գրող, թարգմանիչ, դրամատուրգ, նկարիչ: Ռուսաստանի գրողների միության անդամ: Ն. Գոգոլի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր (2005):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էլլա Ֆոնյակովան ծնվել է Լենինգրադում, մտավորականի ընտանիքում: Հայրը եղել է գեղարվեստի ասմունքի վարպետ, մայրը՝ լատվիացի էր և ուսումնասիրում էր ռուսական երաժշտության պատմությունը: Ֆոնյակովան պոեզիայով հետաքրքրվել է մանկուց, դեռևս Լենինգրադի բլոկադայի տարիներին: Հայրը խրախուսել է այդ հրապուրանքը, քանի որ կարծել է, որ նման գործունեությունը օգնում է դիմանալ դժվարություններին: Մանկության մեկ այլ հրապուրանք է եղել նկարչությունը: 1952 թվականին դպրոցում ուսումը ավարտելուց հետո Էլլա Ֆոնյակովան ընդունվել է Լենինգրադի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ: Նախ սովորել է սլավոնական թարգմանության բաժնում, ապա 1954 թվականին տեղափոխվել է լրագրության բաժին, որն ավարտել է 1957 թվականին: Ամուսնու՝ բանաստեղծ Իլյա Ֆոնյակովի հետ միասին մեկնել է Սիբիր՝ Նովոսիբիրսկ քաղաք: Այնտեղ համագործակցել է տեղական թերթերի հետ, հանդես եկել որպես գրականության և թատրոնի քննադատ: Նովոսիբիրսկում՝ Ֆոնյակովների բնակարանում, հաճախ հավաքվել են բազմաթիվ համախոհ ընկերներ: Սիբիրյան այդ տարիներին Էլլա Ֆոնյակովան շատ ժամանակ է նվիրել ստեղծագործական գործունեությանը, գրել տեքստեր, նկարել նկարներ: Նրա պիեսներից մի քանիսը տպագրվել են «Сибирские огни» ամսագրում, ներկայացումները բեմադրվել են տեղական թատրոններում[1]:

«Այդ ձմռան հացը» պաշարված քաղաքի մասին վիպակի առաջին տարբերակը գրվել է երեխաների օրագրում առկա գրառումների հիման վրա և առաջին անգամ լույս է տեսել «Սիբիրյան լույսեր» ամսագրում[2]: 1971 թվականին պատմությունը լույս է տեսել Արևմտա Սիբիրական հրատարակչության կողմից, իսկ 2005 թվականին այն վերահրատարակվել է Սանկտ Պետերբուրգում: Գիրքը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով և հրատարակվել Էստոնիայում, Բուլղարիայում, Տաջիկստանում, Գերմանիայում և ԱՄՆ-ում[3]: Ֆոնյակով ամուսինները գրեթե տասնյոթ տարի ապրել են Նովոսիբիրսկում: 1974 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Լենինգրադ: Էլլա Ֆոնյակովան շարունակել է ստեղծագործական գործունեությունը: Նրա պոեզիայի առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 2001 թվականին:

1989 թվականից ի վեր Էլլա Եֆրեմովնան, որպես նկարիչ, մասնացկցել է ավելի քան քառասուն ցուցահանդեսի աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Ռուսաստանում, Շվեդիայում, Շվեյցարիայում, ԱՄՆ-ում, Բուլղարիայում, Ճապոնիայում: Ռուսաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Արվեստի և արդյունաբերության ակադեմիայի պրոֆեսոր Ի. Մյամլինը Ֆոնյակովայի գեղարվեստական ստեղծագործությունների մասին այսպես է արտահայտվել.

Aquote1.png Ֆոնյակովայի ստեղծագործությունները նրբագեղ են, ազատ, դրանք թեթևությամբ են ստեղծվում, բայց դրանց մեջ թեթևամտություն չկա: Aquote2.png


Բնակվել է Սանկտ Պետերբուրգում: Մահացել է 2012 թվականի ապրիլի 21-ին:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ամուսինը - Իլյա Օլեգովիա Ֆոնյակով (1935-2011) - խորհրդային և ռուս բանաստեղծ, լրագրող, թարգմանիչ
  • Որդին - Դմիտրի Իլյիչ Ֆոնյակով, պատմաբան, հնէաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու:
  • Թոռները - Եկատերինա Դմիտրիևնա Ֆոնյակովա, Միխայիլ Դմիտրիևիչ Ֆոնյակով:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Элла Фонякова «Хлеб той зимой» (1971).
  • Элла Фонякова «Бессонница», стихи (2001).
  • Элла Фонякова «Зелёный прилавок» (2002).
  • Элла Фонякова «О старом и новом» (2004).
  • Элла Фонякова «Сопредельность», повесть (2005).
  • Элла Фонякова «Капли дождя на стекле» (2007).
  • Элла Фонякова «На перегоне» (2010).
  • Элла Фонякова «Слова и краски» (2011).

Պարգևներ և մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գոգոլի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր «Սահմանակցություն» վիպակի համար, 2005:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Фонякова Элла Ефремовна»։ Книжная Лавка Писателей (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021-02-16 
  2. «Элла Фонякова»։ «45-я параллель» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021-02-16 
  3. «Элла Фонякова - биография, творчество, отзывы, лучшие книги.»։ КнигоГид (ռուսերեն)։ Վերցված է 2021-02-16 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]