Էդգար Կրան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էդգար Կրան
Edgar Krahn.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 1, 1894(1894-10-01)
Լաիուսե, Յիգևա, Յիգևամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն
Մահացել էմարտի 6, 1961(1961-03-06) (66 տարեկան)
Ռոքվիլ, Մերիլենդ, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն և Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս
Ալմա մատերՏարտուի համալսարան և Գյոթինգենի համալսարան
Գիտական ղեկավարՌիխարդ Կուրանտ և Մաքս Բոռն

Էդգար Կրան (էստ․՝ Edgar Krahn, հոկտեմբերի 1, 1894(1894-10-01), Լաիուսե, Յիգևա, Յիգևամաա, Էստոնիայի Հանրապետություն - մարտի 6, 1961(1961-03-06), Ռոքվիլ, Մերիլենդ, ԱՄՆէստոնացի մաթեմատիկոս:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդգար Կրանը ծնվել է 1894 թվականին Սոտագա գյուղում (այժմ՝ Յիգևամաայի Լաիուսե ավան), գործակատարի ընտանիքում[1]: Նրա ծնողներն ունեցել են էստոնա-գերմանական բալթյան ծագում: 1912 թվականին ավարտել է Դերպտի (Տարտուի) միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև մաթեմատիկա և ֆիզիկա է ուսանել Դորպատի համալսարանում: 1918 թվականին ավարտել է համալսարանը և որպես ուսուցիչ աշխատել Դերպտում և Ռևելեում (Տալլին): 1922 թվականի ձմեռային կիսամյակից սովորել է Գյոթինգենի համալսարանում, որտեղ 1926 թվականին Ռիխարդ Կուրանտի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն (Über Minimaleigenschaften der Kugel in drei und mehr Dimensionen)[2]: Հերման Յաակսոնից (1891-1964 թթ.) հետո Կրանը երկրորդ էստոնացին է, որը ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի գիտական աստիճան[3]: Դերպտում Կրանը դարձել է պրոֆեսոր: 1940-ական թվականներին Գյոթինգենում աշխատել է Աէրոդինամիկ հետազոտությունների ինստիտուտում, որտեղ նա (ինչպես հետագայում Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում) հիդրոմեխանիկայի բնագավառում զբաղվել է հետազոտություններով: 1950-ականներին սկզբում Կրանն աշխատել է Մեծ Բրիտանիայի Ծովակալության գիտահետազոտական լաբորատորիայում, այնուհետև՝ ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի Ուայթ Օուկի Ռազմածովային հրետանիների լաբորատորիայում:

Կրանը զբաղվել է դիֆերենցիալ հավասարումներով, դիֆերենցիալ երկրաչափությամբ, գրաֆների տեսությամբ, ապահովագրական մաթեմատիկայով (հատկապես շինարարական ընկերությունների համար), հավանականությունների տեսությամբ, գազային դինամիկայով և առաձգականության տեսությամբ: Կրանը համարվում է Ռելեյ-Ֆաբեր-Կրան անհավասարության համահեղինակներից:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1983 թվականին Կրանի այրին Մերիլենդի համալսարանի մաթեմատիկայի ուսանողների համար հիմնել է Էդգար Կրանի անվան կրթաթոշակ[4]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Edgar Krahn 1894-1961: A Centenary Volume. IOS Press, 1994.(անգլ.)
  • Album Academicum Universitatis Tartuensis. III köide. Tartu 1994. Lk. 134.(էստոներեն)
  • Ulo Lumiste, Jaak Peetre (Herausgeber): Edgar Krahn 1894—1961. A Centenary Volume. IOS Press, Amsterdam 1994 (in Zusammenarbeit mit der Estnischen Mathematischen Gesellschaft).(գերմ.)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]