Զկռտոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Զկռտոց, ստոծանու ակամա և արագ կծկում (կրճատում), երբ օդը կայծակնային արագությամբ ներքաշվում է և առաջանում է ձայնալարերի ճայթյունով փակում։ Դա մեկ րոպեի ընթացքում կարող է կրկնվել մի քանի անգամ։ Բժշկության մեջ այն հայտնի է որպես սինգուլտուս (լատ․՝ singultus), ինչը լատիներենից բառացի թարգմանելիս նշանակում է «հեկեկալիս շունչ վերցնել»[1]։ Զկռտոցը ռեֆլեքսային աղեղն ընդգրկող ակամա գործողություն է։ Մեկ անգամ ի հայտ գալուց հետո ռեֆլեքսն առաջացնում է ստոծանու ուժեղ կծկում ձայնալարերի փակումից 0,25 վայրկյան հետո։ Հենց դրանով էլ պայմանավորված է զկռտոցի դասական ձայնը։ Զկռտոցը կարող է առաջանալ անհատապես կամ նոպայի ձևով։ Զկռտոցի ռիթմը կամ զկռտոցների միջև ընկած ժամանակը համեմատաբար անփոփոխ է։

Զկռտոցի նոպան ընդհանուր առմամբ անցնում է առանց որևէ միջամտության։ Այնուամենայնիվ, կան բազմաթիվ տնային միջոցներ, որոնք հաճախ կիրառվում են զկռտոցի ընթացքը կրճատելու համար[2]։ Բժշկական միջամտությունը երբեմն անհրաժեշտ է քրոնիկ զկռտոցի դեպքում։

Նշաններ և ախտանիշներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(աուդիո)
Զկռտոցի ձայն
Մարդու զկռտոցի ձայնը
Օգնություն
  • Ստոծանու միանգամյա կամ բազմակի, տարբեր տևողությամբ ջղաձգումներ,
  • Ուսի, որովայնի, կոկորդի կամ ամբողջ մարմնի կարճ (կես վայրկյանից քիչ), անսպասելի դող,
  • Զկռտոցը կարելի է ներկայացնել որպես արագ հևոց, հոգոց կամ օդի աղմուկով ներքաշում,
  • Զկռտոցը կարելի է ներկայացնել նաև որպես նորմալ շնչառության կարճ, բայց ցավոտ, հաճախակի կամ հազվադեպ ընդհատում, որն առաջացնում է կոկորդի, կրծքավանդակի կամ որովայնի րոպեական ցավ։

Պատճառներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ախտաֆիզիոլոգիական պատճառներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զկռտոց կարող է առաջանալ մի շարք մարդկային վիճակներից։ Հազվադեպ դեպքերում այն կարող է լուրջ հիվանդության նշան հանդիսանալ։

ԿՆՀ խանգարումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այլ խանգարումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Wilkes, Garry (2 August 2007). "Hiccups". eMedicine. Medscape. Retrieved 22 April 2009.
  2. "Hiccups". Home Remedies.
  3. «Hiccups»։ WebMD։ Վերցված է 6 February 2014 
  4. «Gastroesophageal Reflux Disease»։ A.D.A.M Medical Encyclopedia։ PubMed Health։ Վերցված է 18 July 2016 
  5. 5,0 5,1 Willis FM (2003)։ «Chronic hiccups»։ Modern Drugs Discovery 6 (6)։ Վերցված է 12 October 2016 
  6. Howes, D. (2012). "Hiccups: A new explanation for the mysterious reflex". BioEssays. 34 (6): n/a. doi:10.1002/bies.201100194
  7. «Hiccups Happen!»։ University of Maryland Hospital for Children։ Վերցված է 2 April 2012 
  8. «Hiccup and apparent myoclonus after hydrocodone: review of the opiate-related hiccup and myoclonus literature.» 
  9. Milano, Meadow։ «Causes of Hiccups»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2010-11-25-ին։ Վերցված է 2 April 2012 
  10. "Hiccups: Causes". MayoClinic.com. 2011-06-03.
  11. Witoonpanich R, Pirommai B, Tunlayadechanont S (2004). "Hiccups and multiple sclerosis". Journal of the Medical Association of Thailand = Chotmaihet thangphaet. 87 (10): 1168–71. PMID 15560692.
  12. "Hiccups: Causes". MayoClinic.com. 2011-06-03.
  13. "Hiccups: Causes". MayoClinic.com. 2011-06-03.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Provine, Robert R. Curious Behavior: Yawning, Laughing, Hiccupping, and Beyond (Harvard University Press; 2012) 246 pages; examines the evolutionary context for humans
  • Shubin Neil (February 2008)։ «Fish Out of Water»։ Natural History 117 (1): 26–31։ INIST