Երկնագույն հրաշք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox bridge1.png
Երկնագույն հրաշք
Blaues Wunder.jpg
Երկիր Flag of the German Empire.svg Գերմանիա[1]
Տեղանք Լոշվից[1]
Տեսակ բարձակային կամուրջ, պողպատե կամուրջ, ճանապարհային կամուրջ և կախովի կամուրջ
Նյութ պողպատ
Թռիչքների քանակ 3
Հատում է Էլբա
Երկարություն 280 մետր
Բացման տարեթիվ հուլիսի 15, 1893
Ժառանգության կարգավիճակ մշակույթի հուշարձան
Կոորդինատներ: 51°3′13.000000099611″ հս․ լ. 13°48′39.000000098797″ ավ. ե. / 51.05361111113877826° հս․. լ. 13.81083333336077779° ավ. ե. / 51.05361111113877826; 13.81083333336077779
Երկնագույն հրաշքը գտնվում է Գերմանիաում
Երկնագույն հրաշք

Երկնագույն հրաշք (գերմ.՝ Blaues Wunder), կամուրջ Էլբա գետի վրա` Դրեզդենում: Կառուցվել է 1891-1893 թվականներին: Միացնում է Դրեզդենի Բլազևից և Լոշվից շրջանները: Պաշտոնական անունը «Լոշվիցի կամուրջ» է (գերմ.՝ Loschwitzer Brücke), մինչև 1912 թվականը կոչվել է «Ալբերտի կամուրջ» (գերմ.՝ König-Albert-Brücke): «Երկնագույն հրաշք» անվանումը կամուրջը ստացել է 1893 թվականին այն ժամանակներում կամուրջների համար հազվագյուտ համարվող կապույտ գույնի, ինչպես նաև անսովոր տեսքի համար. կառուցված լինելով մետաղական կոնստրուկցիաներից` ունեցել է ընդամենը երկու հենարան, այն էլ ոչ թե գետի հունի մեջ, այլ ափին: 2007 թվականին կամուրջը Գերմանիայի ինժեներական արվեստի պատմական խորհրդանիշ անվանակարգում ստացել է մրցանակ:

Տեխնիկական տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ընդհանուր երկարություն - 280 մ
  • Հիմնական թռիչքի երկարություն - 146 մ
  • Կամրջի բարձրություն (առանց հենարանների) - 24 մ
  • Լայնություն - 12 մ
  • Քաշ - 3.500 տ

Շինարարության պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեսքը Բլազևիցի կողմից

Դեռևս 1471 թվականին Դրեզդենի մերձակա Լոշվից և Բլազևից համայնքների միջև գոյություն ուներ հաղորդակցություն, որ կատարվում էր Էլբա գետով: Սակայն 19-րդ դարի կեսերին բնակչության թվաքանակի աճի և արդյունաբերության զարգացման հետ կամուրջ կառուցելու անհրաժեշտություն է առաջանում: Սկսած 1870 թվականից` մշակվում են երեք տարբեր եղանակներ, սակայն միայն 1883 թվականին հասարակության ճնշմամբ սաքսոնական իշխանությունը որոշում է ընդունում կամուրջ կառուցել` գործը հանձնարարելով ֆինանսների նախարարության` երկաթգծերի կառուցման բաժնին: Նախագծման աշխատանքները գլխավորում էր Կլաուս Կյոպսկեն` Դրեզդենի Պոլիտենիկումի (այժմ` Դրեզդենի տեխնիկական համալսարան) պրոֆեսորը: 1885 թվականին պատրաստ էր աննախատիպ նախագիծը: Լինելով կախովի կամուրջ` նրա նախագիծն առանձնանում էր այն բանով, որ նմանատիպ կամուրջներում կիրառվող պողպատե ճոպանների ու շղթաների փոխարեն օգտագործվել են դուրգամված պողպատի թերթեր: Կիրառվել են այլ նորամուծություններ ևս, որ ամրություն են հաղորդել կամրջին ռեզոնանսի դեպքում:

1891 թվականին սկսում է կամրջի պաշտոնական հիմնարկեքը: Շինարարությունն իրականացնում էր «Սաքսոնական երկաթուղային ընկերությունը» (գերմ.՝ Sächsischen Eisenbahnkompanie AG)` ինժեներ Գ. Կրյուգերի ղեկավարությամբ: Երկու տարի անց «Թագուհի Մարիա» գործարանում (գերմ.՝ Königin-Marien-Hütte) պատրաստված մետաղական բոլոր կոնստրուկցիաները մոնտաժվում են: 1893 թվականի հուլիսի 11-ին կայանում է կամրջի պաշտոնական բացումը և փորձարկումը:

Փորձարկում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1893 թվականին հուլիսի 11-ին կամուրջը, ժամանակի պահանջներին համապատասխան, փորձարկվում է ամրության տեսանկյունից: Կամրջի` երթևեկության համար նախատեսված մասը բեռնվում է նավի խարիսխներով ու քարերով բեռնված տրամվայի վագոններով, կառքերով, տակառներով բեռնված քարշակներով, օմնիբուսներով: Կամրջով քայլերթով անցնում են զինվորական ջոկատներ: Կամրջի ընդհանուր բեռնվածությունը հասնում է 157 տոննայի: Կամրջի բարձրության փոփոխությունը նրա կենտրոնում կազմում է ընդամենը 9 մմ:

Ֆինանսավորում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Երկնագույն հրաշքի» կառուցման համար ծախսվել է 2.25 միլիոն մարկ ոսկով, ինչն այն ժամանակների համար հսկայական գումար է կազմել: Ֆինանսավորումը իրականացվել է սաքսոնական կառավարության երկու համայնքների հաշվին: Որպեսզի փոխհատուցվեն ծախսերը, 1893 թվականին կամրջով երթևեկության վարձ է սահմանվում: Այն կազմում է ամեն մարդու համար 2, ձիով անցնելու դեպքում ամեն ձիու համար 10, ավտոմեքենայի համար` 20 պֆենինգ: Այդ եղանակով հնարավոր է լինում ոչ միայն ամբողջությամբ վերականգնել ծախսված գումարը, այլև բարեկարգել կամրջի շրջակայքը: Վարձավճարը կիրառվում է մինչև 1921 թվականը: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին օրերին երկու մարդ փրկել են կամուրջը պայթեցումից` պայթուցիկի լարերը կտրելով[2]:

Կամրջի շահագործում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի սկզբանե կամուրջն ուներ միայն խճուղի, որ օգտագործում էին նաև հետիոտները: 1895 թվականին անցկացվում են տրամվայի լրացուցիչ գծեր: 1935 թվականին ավտոմոբիլային ավելացող երթևեկության պատճառով հետիոտների անվտանգությունն ապահովելու նկատառումներով կամրջի երկու կողմերից ավելացվում են մայթեր: 20-րդ դարի կեսերին օրեցօր աճող ավտոմոբիլային հոսքի պատճառով մտցվել են սահմանափակումներ: Այդ նույն պատճառով 1986 թվականից դադարեցվել է տրամվայի երթևեկությունը կամրջով:

Վիճակը ներկայումս[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայումս կամրջով օրական անցնում է շուրջ 35.000 ավտոմեքենա` 16 կմ/ժ միջին արագությամբ: Ավտոմեքենաների համար կա երկու սահմանափակում. միջին արագությունը` 30 կմ/ժ, տրանսպորտային միջոցի քաշը` մինչև 15 տ: Խախտումներն արձանագրելու համար կամրջի ձախ կողմում մինչև մուտքը տեղադրված է ցուցիչների համակարգ: Կամրջի վրա հաճախ խցանումներ են լինում: Կամուրջը սպասարկելու համար տարեկան ծախսվում է մոտ 134.000 եվրո: 1997 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների համաձայն` նրա անվտանգ շահագործումը կարող է իրականցվել մինչև 2027 թվականը: Մինչ այդ քաղաքային իշխանությունները պետք է վճռեն «Երկնագույն հրաշքի» ճակատագիրը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 ArchINFORM
  2. Taylor, Frederick (2004). Dresden: Tuesday, February 13, 1945. New York: HarperCollins. pp. 383–284. ISBN 0-06-000676-5.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Volker Helas: Das Blaue Wunder. Die Geschichte der Elbbrücke zwischen Loschwitz und Blasewitz in Dresden, Fliegenkopf-Verl., Halle, 1995, ISBN 3-930195-07-0

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]