Դով Լևին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դով Լևին
Dlevin.JPG
Ծնվել էհունվարի 27, 1925(1925-01-27)[1]
Կաունաս, Լիտվա
Մահացել էդեկտեմբերի 3, 2016(2016-12-03)[1] (91 տարեկան)
Երուսաղեմ
ԳերեզմանՀար Հայմենխոտ
ՔաղաքացիությունFlag of Lithuania.svg Լիտվա, Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Israel.svg Իսրայել
Մասնագիտությունպատմաբան և սոցիոլոգ
Հաստատություն(ներ)Երուսաղեմի հրեական համալսարան
Ալմա մատերԵրուսաղեմի հրեական համալսարան
ՊարգևներFighters against Nazis Medal?

Դով Լևին (հունվարի 27, 1925(1925-01-27)[1], Կաունաս, Լիտվա - դեկտեմբերի 3, 2016(2016-12-03)[1], Երուսաղեմ), իսրայելցի պատմաբան, Արևելյան Եվրոպայի հրեական համայնքների պատմության մասնագետ։ Հայտնի է Լիտվայում Հոլոքոստի տարիներին հրեական դիմադրությանը նվիրված իր աշխատանքներով։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դով Լևինը ծնվել է 1925 թվականի հունվարի 27-ին Կաունասում, Ցվի-Գիրշ Դովիդի Լևինի ու Բլյումա Վիգոդերի (Վեկշնյայ վայրից) ընտանիքում։ Հայրենի քաղաքում ավարտել է Մովսես Շվաբեի եբրայերենով ուսուցմամբ հրեական գիմնազիան (1940) և Շոլոմ-Ալեյհեմի՝ իդիշով ուսուցմամբ միջնակարգ դպրոցը (1941)[2][3][4]։

Լիտվայի նացիստական օկուպացիայի ժամանակ Դով Լևին եղել է Կաունասի գետտոյի կալանավոր և հակաֆաշիստական ընդհատակի անդամ։ 1944 թվականին «Մահ օկուպանտներին» պարտիզանական ջոկատի կազմում կռվել է Վիլնյուսի մոտ գտնվող լեռներում։

1945 թվականին ապօրինի կերպով մեկնել է Պաղեստին։ 1946-1947 թվականներին սովորել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանում։ Մասնակցել է Իսրայելի անկախության պատերազմին, ծառայել է հետախուզությունում։

Պատերազմից հետո Դով Լևինը շարունակել է կրթությունը։ Մասնակցել է 1956 թվականի Սինայի գործողությանը և Վեցօրյա պատերազմին։ 1971 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1973 թվականին մասնակցել է Ահեղ դատաստանի պատերազմին։

Որպես բողոքի նշան ընդդեմ նախկին պարտիզան Իցհակ Արադի՝ Լիտվայի դատախազության կողմից կատարվող հետապնդումների 2008 թվականին Դով Լևինը Լիտվայի նախագահ Վալդաս Ադամկուսին է վերադարձրել 1993 թվականին նախկին նախագահից ստացած պարգևը, որին արժանացել էր նացիստների դեմ պայքարում ցուցաբերած հերոսության համար։ Լևինը հայտարարել է, թե «սա նվազագույնն է նրանից, ինչ ես կարող եմ անել իմ ընկերոջ համար»[5][6]։

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1954 թվականից մինչև 1958 թվականը Դով Լևինն աշխատել է որպես Հրեական համալսարանի սոցիոլոգիայի ամբիոնի գիտաշխատող։ 1958 թվականին սկսել է աշխատել Ժամանակակից հրեականության ինստիտուտի բանավոր պատմության բաժնում որպես ինտերվյուեր։ Հետագայում նույն իսնտիտուտում զբաղեցրել է ավագ գիտաշխատողի պաշտոն որպես «Հրեաները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միության կողմից բռնակցված տարածքներում» նախագծի ղեկավար։ 1988 թվականից պրոֆեսոր Դով Լևինն աշխատել է որպես Հրեական համալսարանի Ժամանակակից հրեականության ինստիտուտի բանավոր պատմության բաժնի վարիչ Երուսաղեմում։

Պարգևատրվել է Իցհակ Սադեի անվան մրցանակով ռազմական պատմության բնագավառում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին լիտվացի հրեաների զինված պայքարի ուսումնասիրության համար[7]։

Հրատարակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դով Լևինն ավելի քան 500 գիտական հրատարակությունների հեղինակ է։ Դրանցից առավել նշանակալի է Pinkas Ha Kehillot Lita 700 էջանոց հանրագիտարանը, որ ներառում է 500 առանձին հոդվածներ մինչպատերազմական Լիտվայի հրեա բնակիչների մասին։ Հայտնի են նաև «Fighting Back — Lithuanian Jewry’s Armed Resistance to the Nazis» (1997) և «The Lesser of Two Evils — Eastern European Jewry under Soviet Rule 1939—1941» (1995) գրքերը։

Տպագրվել է մի շարք գիտական ամսագրերում, այդ թվում՝ The Holocaust and Genocide Studies[8], East European Jewish Affairs[9], Yad Vashem Studies[10], Journal of Baltic Studies[11] և այլն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]