Դմիտրի Արապով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox med.png
Դմիտրի Արապով
Ծնվել է նոյեմբերի 21, 1897(1897-11-21)
Ծննդավայր Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է հուլիսի 14, 1984(1984-07-14) (86 տարեկանում)
Մահվան վայր Մոսկվա, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Կրթություն Մոսկվայի պետական համալսարան
Մասնագիտություն վիրաբույժ
Կոչում բժշկական գիտությունների դոկտոր
Պարգևներ Կարմիր դրոշի շքանշան, Լենինի շքանշան, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Կարմիր Աստղի շքանշան, «Պատվո նշան» շքանշան, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան, Խորհրդային Անդրբևեռային պաշտպանության մեդալ, Ստալինյան մրցանակ, ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, «ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան» մեդալ և «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

Դմիտրի Արապով (ռուս.՝ Дми́трий Алексе́евич Ара́пов, նոյեմբերի 21, 1897(1897-11-21), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 14, 1984(1984-07-14), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային վիրաբույժ, ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից-անդամ, բժշկական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ (1961):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դմիտրի Արապովը ծնվել է 1897 թվականի նոյեմբերի 7-ին (21 ) Մոսկվայում ծառայողի ընտանիքում: 1916 թվականին, ավարտելով գիմնազիան և բժշկական դասընթացները, Արապովը ընդունվում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ: Նույն թվականից աշխատում է որպես գթության եղբայր մոսկովյան զինվորական հոսպիտալներից մեկում: Տիֆի համաճարակի դեմ պայքարի նպատակով 1919-1920 թվականներին որպես բուժակ ուղարկվում է Բոլշևո (Մոսկվայի նահանգ) ավանում գտնվող «Ռաբենեկ» գործարանին կից հիվանդանոց[1]:

1920 թվականին Արապովը ծառայության է զորակոչվում Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ և հաշվառվում 4-րդ բանակի 22-րդ դաշտային հոսպիտալի կազմում: 1921 թվականին գործուղվում է Լենինգրադ լրացուցիչ ուսումնառության: 1921-1922 թվականներին Արապովը սովորում է Պետրոգրադի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում: Ֆակուլտետի փակվելուց հետո 1922 թվականին փոխադրվում է Մոսկվա, որտեղ մինչև 1925 թվականը սովորում է 2-րդ ՄՊՀ-ի բժշկական ֆակուլտետում: Ուսման ընթացքում աշխատում էր որպես բուժակ, իսկ համալսարանն ավարտելուց հետո` «Կրասնիյ Բոգատիր» գործարանին և 2-րդ ՄՊՀ-ի օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոնին կից հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժամունքի օրդինատոր: 1929 թվականի դեկտեմբերից Արապովն աշխատել է Ն. Վ. Սկլիֆասովսկու անվան Շտապ օգնության Մոսկվայի քաղաքային հետազոտությունների ինստիտուտում: Հաջորդ տարի նա դառնում է վիրաբուժական բաժանմունքի օրդինատոր, այնուհետև` օպերացիոն կորպուսի վարիչ: 1931-1941 թվականներին համատեղությամբ զբաղեցնում է Էքսպերիմենտալ էնդոկրինոլոգիայի ինստիտուտի վիրաբույժ-խորհրդատուի պաշտոնը: 1935 թվականին Արապովը Ս. Ս. Յուդինի ղեկավարությամբ աշխատել է Բժիշկների կատարելգործման Կենտրոնական ինստիտուտում, որպես վիրաբուժության ամբիոնի ասիստենտ: 1936 թվականից եղել է բժշկական գիտությունների թեկնածու: Նա ռազմաճակատ է վերադառնում Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի (1939-1940) ընթացքում, որտեղ կատարում էր Կոլայի թերակղզու առաջին գծի դաշտային շարժական հոսպիտալի ավագ վիրաբույժի պարտականությունները: Մասնակցել է Արևմտյան Ուկրաինայում և Արևմտյան Բելառուսիայում Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի ազատագրմանը: 1941 թվականի ամռանը նշանակվում է Ռուսաստանի ԶՈւ հյուսիսային նավատորմի վիրաբուժական ծառայության ղեկավար: Աշխատել է Մուրմանսկի № 74 ռազմա-ծովային հոսպիտալում[2]:

1945 թվականից վիրաբույժ-խորհրդատու էր, 1950 թվականից` ԽՍՀՄ ՌԾՆ-ի գլխավոր վիրաբույժ: 1943 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա, բայց բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան ստացել է միայն 1949 թվականին, ԽՍՀՄ ԲԳԱ-ի թղթակից-անդամ (1953):

Մահացել է 1984 թվականի հուլիսի 14-ին, թաղված է Մոսկվայում, Կունցևյան գերեզմանատանը:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պոլյարնի քաղաքի ռազմա-ծովային հոսպիտալի 126-րդ շենքի վրա տեղադրված է Դմիտրի Արապովի հուշատախտակը (2005)[3][4], իսկ հոսպիտալը ներկայումս կոչվում է նրա անունով[5]:
  • Արապովը շուրջ 200 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, այդ թվում 7 մենագրության, ներառյալ «Գազային վարակ» աշխատանքը (1940), որն արժանացել է Պիրոգովի անվան մրցանակի (1972): Եղել է 11 դոկտորական և 26 թեկնածուական դիսերտացիաների ղեկավար, Վիրաբույժների Համամիութենական ընկերության նախագահության անդամ, Մոսկվայի և այլ վիրաբուժական ընկերությունների պատվավոր անդամ[3]:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1977 թվականի դեկտեմբերի 5)
  • Լենինի երկու շքանշան (1973, 1977 թթ.)
  • Կարմիր դրոշի շքանշան (5.11.1944 թ.)
  • Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան (24.7.1943 թ.)
  • Աշխատանքային Կարմիր դրոշի երկու շքանշան (1952, 1968 թթ.)
  • Կարմիր Աստղի շքանշան (25.4.1942 թ.)
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • մեդալներ
  • ՌԾՆ գլխավոր հրամանատարի անվանական զենք (1957, 1967 թթ.)
  • Մոսխորհրդի Պատվոգիր (1972)
  • Երկրորդ կարգի Ստալինյան մրցանակ (1949 թ.) - բուժական պրակտիկայում նոր տեսակի բուժաշիճուկի մշակման և ներդրման համար:
  • ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1959 թ.)
  • ԽՍՀՄ ԲԳԱ-ի Պիրոգովի անվան մրցանակ (1975 թ.) «Անաէրոբային գազային վարակ» (1972 թ.) մենագրության համար

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Арапов Дмитрий Алексеевич»։ www.warheroes.ru։ Վերցված է 2017-06-04 
  2. История школы № 1
  3. 3,0 3,1 Арапов Дмитрий Алексеевич // Кольская энциклопедия. В 5-и т. Т. 1. А — Д / Гл. ред. А. А. Киселёв. — Санкт-Петербург : ИС ; Апатиты : КНЦ РАН, 2008. — С. 247.
  4. Их имена в истории Полярного
  5. Город воинской славы

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]