Գրիգորի Պոտյոմկին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գրիգորի Պոտյոմկին
Princepotemkin.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 13 (24), 1739 կամ սեպտեմբերի 24, 1739(1739-09-24)[1]
Ծննդավայր Չիժևո, Սմոլենսկի գավառ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է հոկտեմբերի 5 (16), 1791 (52 տարեկանում) կամ հոկտեմբերի 16, 1791(1791-10-16)[1][2] (52 տարեկանում)
Մահվան վայր Մոլդովական իշխանություն կամ Յասի, Մոլդովական իշխանություն
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Կրոն Ռուս ուղղափառ եկեղեցի
Կրթություն Մոսկվայի կայսերական համալսարան
Մասնագիտություն լեզվաբան, զինծառայող և քաղաքական գործիչ
Ամուսին Եկատերինա II
Ծնողներ հայր՝ Alexander Potemkin
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան Սպիտակ Արծվի շքանշան Սև արծվի շքանշան Սուրբ Աննայի շքանշան Սուրբ Գեորգիի 3-րդ աստիճանի շքանշան Անդրեաս առաքյալի շքանշան Order of St. George, 2nd class Order of St. George, 1st class Սուրբ Ստանիսլավի շքանշան Փղի շքանշան Սերովբեների արքայական շքանշան Սուրբ Վլադիմիրի 1-ին աստիճանի շքանշան և Արիության ոսկե թուր
Grigory Potyomkin Վիքիպահեստում

Պոտյոմկին Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ (սեպտեմբերի 13 (24), 1739 կամ սեպտեմբերի 24, 1739(1739-09-24)[1], Չիժևո, Սմոլենսկի գավառ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 5 (16), 1791 կամ հոկտեմբերի 16, 1791(1791-10-16)[1][2], Մոլդովական իշխանություն և Յասի, Մոլդովական իշխանություն), ռուսական, պետական․ և ռազմական, գործիչ, դիվանագետ, գեներալ-ֆելդմարշալ (1784 թ.

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոտյոմկինի քաղ. կարիերան սկսվել է 1762 թ.-ից, մասնակցել է պալատական հեղաշրջման, որի հետևանքով գահ է բարձրացել Եկատերինան։ Աչքի է ընկել 1768-1774 թթ.-ին ռուս-թուրքական պատերազմում։ Մերձավորությունը Եկատերինա II-ի հետ (1770 թվականից սկսած) նպաստել է նրան դառնալու ամենահզոր ու ազդեցիկ անձնավորությունը երկրում։ Լինելով տաղանդավոր վարչագետ՝ մեծապես օգնել է Եկատերինա II-ին բացարձակ միապետության ամրապնդման գործում։

1774 թ.-ին կազմակերպել է Ե․ Պուգաչովի գլխավորած գյուղացիական ապստամբության ճնշումը, 1775 թ.-ին վերացրել է Զապորոժյան սեչը՝ որպես նոր զանգվածային ելույթի հնարավոր օջախ։ 1776 թ.-ից՝ Նովոռոսիայի, Ազովի և Աստրախանի նահանգների գեննահանգապետն էր։ 1783 թ.-ին իրագործել է Ղրիմը Ռուսաստանին միացնելու իր ծրագիրը, որի համար ստացել է Տավրիկյան իշխանի տիտղոսը։ Աջակցել է Հս․ մերձսևծովյան շրջանի տնտ․ յուրացմանը և Խերսոնի, Նիկոլաևի, Սևաստոպոլի, Եկատերինոսլավի կառուցմանը։ 1784 թ.-ին նշանակվել է Ռազմ, կոլեգիայի պրեզիդենտ։ 1787-1791 թթ.-ի ռուս- թուրքական պատերազմի ժամանակ բանակի հրամանատարն էր։

Հիվանդացել և վախճանվել է Յասսիում, որտեղ Թուրքիայի հետ հաշտության բանակցություններ էին վարում։ Պոտյոմկինն սերտ կապերի մեջ է եղել ժամանակի հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչներից Հովհաննես Նազարյանի և Հովսեփ Արղությանի հետ։ Փայփայում էր Հայաստանի թագավոր դառնալու միտքը։ 1780-ական թվականներին առաջ է քաշել Անդրկովկասում վրացական, հայկական և աղվանական, բուֆերային պետություններ ստեղծելու նախագիծ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  2. 2,0 2,1 2,2 SNAC — 2010.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 387 CC-BY-SA-icon-80x15.png