Գուարուլյուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Գուարուլյուս
Դրոշ Զինանշան
Bandeira de Guarulhos.svg Brasão de Guarulhos.png

Vista da cidade de Guarulhos (SP).JPG
ԵրկիրԲրազիլիա Բրազիլիա
Հիմնադրված է1560 թ.
Մակերես318,014 կմ²
ԲԾՄ759±1 մետր
Բնակչություն1 324 781 մարդ (հուլիսի 1, 2015)[1]
Ժամային գոտիUTC−3
Հեռախոսային կոդ11
Փոստային ինդեքսներ07000-000
Պաշտոնական կայքguarulhos.sp.gov.br
##Գուարուլյուս (Բրազիլիա)
Red pog.png

Գուարուլյուս (պորտուգալերեն՝ Guarulhos. Պորտուգալերեն արտասանություն: [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ɡwaˈɾuʎus]]]), քաղաք Բրազիլիայի Սան Պաուլու նահանգում: Մտնում է Սան Պաուլու քաղաքի մետրոպոլիսային տարածաշրջանի մեջ[2]: Աշխարհի խոշորագույն արվարձանների ցանկում տասներորդն է: Բնակչության թվաքանակով նահանգում գրավում է երկրորդ, ամբողջ երկրում՝ 13-րդ տեղը: 2015 թվականի տվյալներով՝ այդ բնակավայրում 318,68 քառակուսի կիլոմետր տարածքի վրա ապրում էր 1.324.781 մարդ[3]: Բրազիլիայում Գուարուլյուսը միակ այդպիսի խոշոր քաղաքն է, որը միաժամանակ նահանգի վարչական կենտրոն չի հանդիսանում: Բնակչության մեծ մասը տնտեսապես ակտիվ է և գենդերային տեսակետից հավասար բաշխված[4]: Քաղաքաբնակներից շատերն աշխատում են արդյունաբերության բնագավառում՝ Գուարուլյուսի շուրջ երկու հազար ձեռնարկություններում կամ Սան Պաուլու քաղաքում[5]: Բնակավայրում ստեղծվող համախառն ներքին արդյունքի ծավալով Գուարուլյուսը նահանգում զբաղեցնում է երկրորդ, իսկ ամբողջ Բրազիլիայում՝ ութերորդ տեղը:

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում էր 21 615 314 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
  • Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում էր 17 276,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
  • Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում էր 0,798 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1985 թվականին բացվել է Կումբիկա օդանավակայանը[6], որն այսօր կոչվում է São Paulo–Guarulhos Governador André Franco Montoro միջազգային օդանավակայան և մեծությամբ երկրորդն է ամբողջ Լատինական Ամերիկայում[7]:

2018 թվականից օդանավակայանը Գուարուլյուսի և Սան Պաուլուի հետ կապվել է նաև երկաթգծով[8]: Նախատեսված է 2021 թվականին սկսել Սան Պաուլուի մետրոյի 19-րդ գծի շինարարությունը, որով Գուարուլյուսը հաղորդակցության ևս մեկ միջոցով կկապվի Սան Պաուլուի հետ[9]:

Գուարուլյուսով է անցնում Rodovia Presidente Dutra ավտոմայրուղին, որը Սան Պաուլուն կապում է երկրի մայրաքաղաք Ռիո դե Ժանեյրոյի հետ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի անվանումն առնչվում է տեղաբնիկ հնդկացիական ցեղի հետ և տուպա ցեղի լեզվով նշանակում է «ուտողներ, մեծ փորով մարդիկ»: Բնակավայրը 1560 թվականի դեկտեմբերի 8-ին հիմնադրել է ճիզվիտ քահանա Մանուել դե Պաիվան և անվանակոչել Nossa Senhora da Conceição: Սկզբնական շրջանում դա ոչ մեծ մի գյուղ էր, որին որոշակի դեր էր վերապահված շրջակա հնդկացիական վայրի ցեղերի ասպատակություններից São Paulo de Piratininga-ն պաշտպանելու գործում[10]:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գուարուլյուսի համայնքային սահմանագծի ներսում են ընկած Կանտարեյրա ազգային պարկի 7.917 հեկտարը[11] և Mananciais do Rio Paraíba do Sul բնապահպանական տարածքի 292 հազար հեկտարը[12]:

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի կլիման բնորոշվում է համեմատաբար բարձր ջերմաստիճանով և տարվա ընթացքում տեղումների գրեթե հավասար բաշխվածությամբ: Ըստ Köppen Climate Classification-ի դասակարգման՝ խոնավ մերձարևադարձային կլիմայի մի ենթատեսակն է՝ Cfa[13]

Գուարուլյուսի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Միջին բարձր °C (°F) 27
(81)
28
(83)
27
(80)
25
(77)
23
(73)
22
(71)
21
(70)
22
(72)
23
(73)
24
(76)
26
(79)
27
(80)
24.6
(76.3)
Միջին ցածր °C (°F) 20
(68)
20
(68)
19
(67)
18
(64)
14
(58)
13
(56)
12
(53)
12
(54)
14
(57)
16
(61)
18
(64)
18
(65)
16.2
(61.3)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ {{{միավոր տեղումների օրեր}}}) 14 9 11 6 7 7 6 7 9 10 10 13 109
աղբյուր: Weatherbase [14]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Population estimates for July 1st, 2015
  2. Lei Complementar nº 1.139, de 16 de junho de 2011
  3. Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística
  4. «IBGE Cidades Guarulhos-SP População» (Portuguese)։ www.ibge.gov.br/։ Վերցված է 2011-05-30 
  5. «IBGE Cidades Guarulhos-SP Histórico» (Portuguese)։ www.ibge.gov.br/։ Վերցված է 2011-05-30 
  6. Kishi, Massami։ «GUarulhos sec. XX»։ guaru.com.br/։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-10-28-ին։ Վերցված է 2011-05-30 
  7. OAG MAX Online։ «Top 100 Airports by Seat Capacity Available on International Departing Flights»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-06-12-ին։ Վերցված է 2011-05-30 
  8. «Trem de Guarulhos» (Portuguese)։ Արխիվացված է օրիգինալից մարտի 23, 2012-ին։ Վերցված է հունիսի 4, 2011 
  9. «São Paulo Metro begins studies to build Line 19»։ օգոստոսի 6, 2019։ Վերցված է օգոստոսի 6, 2019 
  10. «História da Cidade» (Portuguese)։ novo.guarulhos.sp.gov.br/։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-05-27-ին։ Վերցված է 2011-05-30 
  11. Leonel, Cristiane (June 2009) (պորտուգալերեն), Plano de Manejo do Parque Estadual da Cantareira: Resumo Executivo, SEMA/SP, p. vi, http://www.ambiente.sp.gov.br/consema/files/2011/11/oficio_consema_2009_201/Reapresentacao_do_Resumo_Executivo_do_Plano_de_Manejo_do_Parque_Estadual_da_Cantareira.pdf, վերցված է 2016-12-10 (չաշխատող հղում)
  12. (portuguese) Unidade de Conservação: Área de Proteção Ambiental Bacia Hidrográfica do Paraíba do Sul, MMA: Ministério do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/cnuc/index.php?ido=relatorioparametrizado.exibeRelatorio&relatorioPadrao=true&idUc=1521, վերցված է 2016-10-01 
  13. Climate Summary for Guarulhos
  14. «Weatherbase.com»։ 2013  Retrieved on July 29, 2013.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիճամփորդն ունի Guarulhosին առնչվող զբոսաշրջային տեղեկատվություն։