Բլոիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Բլոիս
ֆր.՝ Blois
Զինանշան
Blason ville fr Blois (LoirCher).svg

Blois Loire Panorama - July 2011.jpg
Կոորդինատներ: 47°35′35″ հս․ լ. 1°19′38″ ավ. ե. / 47.59306° հս․. լ. 1.32722° ավ. ե. / 47.59306; 1.32722
Երկիր Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Մակերես 37,46 կմ²
ԲԾՄ 73 մետր
Բնակչություն 45 710 մարդ (2015)[1]
Ժամային գոտի UTC+1 և UTC+2
Փոստային ինդեքսներ 41000
Պաշտոնական կայք blois.fr
##Բլոիս (Ֆրանսիա)
Red pog.png

Բլոիս (ֆր.՝ Blois) — գլխավոր քաղաքը Լուար և Շեր դեպարտամնետի Ֆրանսիայում՝ տեղակայված Լուար գետի աջակողմյան ափին՝ Օռլեանի և Տուրի միջև։ Միջնադարում Բլոիսի դուքսերին է պատկանել նաև Շամպայն նահանգը։

Բնակչությունը ֊ 47 854 բնակիչ (2007 թ․֊ին)։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միջնադարում լատինական պատմիչների մոտ, օր․ Գրիգոր Տուրցի, Բլոիսը ունի նաև հետևյալ անունները լատ.՝ Blesum (նաև Blesis и Blesa) և հարակից հողերի հետ միասին ձևավորուոմ է հատուկ կոմսություն, որը XV դարում ստացել է ռուս.՝ Блезуа անվանումը։

Դուքս Օռլեանսկիների կալվածքները

Երբ հին կոմսերի տոհմը, որին պատկանում է նաև անգլիական թագավոր Ստեֆանը (1135—1154), մարեց տղամարդանց ծնունդը։ Բլոիսների կոմսությունը, ամոււսանական պայմանագրի հիմնա վրա, փոխանցվեց ֆր.՝ Maison de Châtillon ընտանիքին։ Որի վերջին ժառանգը վաճառեց իր կալվածքները Կարլոս V որդուն՝ դուքս Լյուդովիկ Օռլեանսկիին (1391

Օռլեանների թագավորման տարիներին Բլոիսը կարևոր դերակատարություն ուներ։ Լյուդովիկ Օռլեանսկին և նրա կինը՝ Վալենտինա Վիսկոնտին (դքսուհի Օռլեանսկի) Միլանից, հիմնք դրեցին գրքերի և փաստաթղթերի հավաքագրմանը, որը հետագայում ձևավորեց հայտնի պալատական գրադարանը՝ հարստացված Միլանից և Նեապոլից հափշտակված գոհարներով։

Լյուդովիկոս I Օռլեանսկու սպանությունից հետո (1407), Բլոիսը 20 տարի շարունակ մնաց նրա գերդաստանի սեփականությունը։ Դուքս Շառլ I Բլոիսում (1465) պահում էր հիասքանչ բակ։ Կառլի ժամանակ, ով կարկառուն պոետ էր, Բլոիսում կազմակերպվում էին ասմունքի մրցույթներ։

Թագավորական նստավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Блуаский замок — крыло XVI века.

1498 թ․֊ին Բլիոսը միացվել է գահին։ Դուքս Շառլ I որդին՝ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XII, ով ծնվել է Բլոիսում, հաճախ էր այստեղ հրավիրում պալատական պաշտոնյանների և ամրոցում էր որոշում պետական շատ կարևոր հարցեր։ 1499 թ․֊ի հունվարի 28֊ին այստեղ է կնքվել դաշինք Ֆրանսիայի և Վենետիկի միջև։ Իսկ 1513 թ․֊ի մարտի 14֊ին հարձակողական և պաշպանողական դաշինք ընդդեմ Պապի և Կայսեր։ 1513 թ․֊ին անմիջապես կնքվեց խաղաղության դաշինք Լյուդովիկոս XII և Ֆերդինանդ II միջև։

1588 թ․֊ին Հենրի III կանչեց ընտանիքների Բլոիս, որպեսզի այստեղ կանչի դուքս Հենրի I դե Գիզա և կարդինալ Լյուդովիկ դե Գիզա, որոնք սպանվել են ամրոցի «սև սենյակում» դեկտեմբերի 11֊ի գիշերը։ Նույն ամրոցում 1589 թ․֊ին մահացել է Եկատերինա Մեդիչիը։

XVI դարից հետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սկսած Հենրի IV֊ից՝ Բլոիսը դադարեց լնել թագավորական նստավայր և այդ ժամանակվանից կորցրեց իր պատմական դերը։ ԼԼյուդովիկոս XIII բանալին հանձնեց իր եղբորը՝ Գաստոն Օռլեանսկի, որի մահից հետո այն հանձնվեց Լյուդովիկոս XIV եղբորը՝ Ֆիլիպ I Օռլեանսկի։ 1814 թ․֊ի ապրիլի 1֊ին Բլոիս ժամանեց կայսրուհին իր որդու հետ։ 1870 թ․֊ին Բլոիսը զբաղված էր պրուսական զորքերով և մնացել է նրանց ձեռքերում մինչ նախնական հաշտության պայմանգրի կնքելը։

Այժմեականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսություն

Քաղաքում կա ավտոմեքենանների, դեղգործական, օծանելիքի, մաքրման արդյունաբերություններ։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1619 թ․֊ից Բլոիսը եպիսկոպոսի նստավայրն է։ Քաղաքից 5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում երկաթի բկական հանքերը՝ Սեն֊Դենի, իր գործարկման ձևով նման է Սպա քաղաքի հանքերին։

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Documentary photography of Blois by "Sayf"

Jewish Encyclopedia entry

INSEE commune file

Աղբյուր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Блуа // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

  1. Recensement de la population 2015 — 2017.