Բելոստոկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Բելոստոկ (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Բելոստոկ
Białystok
Դրոշ Զինանշան
POL Białystok flag.svg POL Białystok formal COA.svg

Cerkiew Św. Mikołaja nocą, Białystok.jpg
Կոորդինատներ: 53°7′0″ հս․ լ. 23°10′0″ ավ. ե. / 53.11667° հս․. լ. 23.16667° ավ. ե. / 53.11667; 23.16667
Երկիր Լեհաստան Լեհաստան
Հիմնադրված է հուլիսի 27, 1691 թ.
Առաջին հիշատակում 1437
Տվյալ կարգավիճակում 1749 թվականից
Մակերես 102 կմ²
ԲԾՄ 120±1 մետր, 160±1 մետր
Խոսվող լեզուներ լեհերեն
Բնակչություն 295 401 մարդ (2014)
Ագլոմերացիա 450 254
Ազգային կազմ լեհեր
բելառուսներ
Ժամային գոտի UTC+1
Հեռախոսային կոդ +48 85
Փոստային ինդեքս 15-001
Փոստային ինդեքսներ 15-001
Ավտոմոբիլային կոդ BI
Պաշտոնական կայք bialystok.pl
##Բելոստոկ (Լեհաստան)
Red pog.png

Բելոստոկ (լեհ.՝ Białystok), քաղաք Լեհաստանի հարավ-արևելքում՝ Սուպրասլ գետի ափին։ Պոդլյասյան վոևոդության վարչական կենտրոնը՝ 292 150 մարդ բնակչությամբ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բելոստոկում գտնվող տարածքը պատկանում էր մազովեցկյան իշխաններին և Տևտոնյան միաբանությանը․ 14-րդ դարում եղել է Լիտվական մեծ իշխանություն կազմում, որպես քաղաք։

Ըստ լեգենդների, քաղաքը հիմնադրել է Լիտվական մեծ իշխանություն իշխան Գեդիմինը՝ 1320 թվականին։ Քաղաքի մասին առաջին գրավոր հիշատակումները եղել են 1320 թվականից՝ Կազիմիր IV իշխանի արձանագրություններից, որտեղ նշվում է, որ Բելո գետի ափին գտնվում է խոշոր քաղաք։

1547 թվականին քաղաքի կառավարումը անցավ Վեսելովսկիների ընտանեկան իշխանությանը։ Իշխանական տունը քաղաքում կառավարում է քարե ամրոց և եկեղեցի։

1645 թվականին իշխանության անկումից հետո քաղաքը անցել է Ստեֆան Չարնեցկուն, ի շնորհակալություն Շվեդիայի դեմ մղվող կռիվներում ունեցած մեծ ներդրման համար։

Չորս տարի անց, որպես իր դստեր օժիտ, Բելոստոկ քաղաքի կառավարությունը զիջել է իր դիրքերը։

15-ից 16-րդ դարում Բելոստոկը համարվում էր Լեհաստանի թագավորության և տարածաշրջանի արվեստի և գիտության կենտրոններից մեկը։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բելոստոկը Լեհաստանի հյուսիս-արևելքի ամենամեծ քաղաքն է։ Աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 53°07′ հս․ լ. 23°10′ ավ. ե. / 53.117° հս․. լ. 23.167° ավ. ե. / 53.117; 23.167: Գտնվում է Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայից 188 կմ, իսկ Բելառուսի սահմանից 54 կմ հեռավորության վրա։ Երկաթուղային հանգույց է։

Քաղաքը իր անվանումը ստացել է Բելո գետի անունից, քանի որ գտնվում է այդ գետի ջրափի եզրին։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բելոստոկը գտնվում է Լեհաստանի հյուսիսում՝ Բելառուսի սահմանի մոտ, որտեղ արձանագրվում են Լեհաստանի ամենացուրտ ձմեռները։ Միջին հունվարյան ջերմաստիճանը կազմում է −5°С, իսկ ամենացածր ջերմաստիճանը արձանագրվել է մինչև −34 °C:

Ամռանը համեմատաբար ավելի տաք է։ Հուլիս ամսվա կեսերին ջերմաստիճանը արձանագրվում է միջինում 17 °C, սակայն կարող է հասնել մինչև 33 °C-ի։ Տեղումների միջին քանակը՝ 550 մմ տարվա կտրվածքով։

Białystok 2000–2012ի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 12
(54)
16
(61)
20
(68)
24
(75)
30
(86)
30
(86)
33
(91)
36
(97)
31
(88)
22
(72)
12
(54)
11
(52)
36
(97)
Միջին բարձր °C (°F) 0
(32)
2
(36)
6
(43)
13
(55)
19
(66)
22
(72)
24
(75)
23
(73)
18
(64)
12
(54)
4
(39)
1
(34)
12
(53.6)
Միջին օրական °C (°F) −2.5
(27.5)
−1.5
(29.3)
1.5
(34.7)
7.5
(45.5)
12.5
(54.5)
16
(61)
18
(64)
17
(63)
12.5
(54.5)
8
(46)
1.5
(34.7)
−1.5
(29.3)
7.75
(45.95)
Միջին ցածր °C (°F) −5
(23)
−5
(23)
−3
(27)
2
(36)
6
(43)
10
(50)
12
(54)
11
(52)
7
(45)
4
(39)
−1
(30)
−4
(25)
2.83
(37.09)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −38
(−36)
−25
(−13)
−23
(−9)
−7
(19)
−3
(27)
1
(34)
5
(41)
2
(36)
−4
(25)
−10
(14)
−16
(3)
−26
(−15)
−38
(−36)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 30
(1.18)
20
(0.79)
30
(1.18)
30
(1.18)
50
(1.97)
70
(2.76)
70
(2.76)
70
(2.76)
50
(1.97)
40
(1.57)
40
(1.57)
40
(1.57)
580
(22.83)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ {{{միավոր տեղումների օրեր}}}) 8 7 8 8 8 10 10 9 9 8 10 10 106
Միջ. անձրևոտ օրեր 7 7 8 9 7 8 8 7 8 9 9 6 93
Միջ. ձնառատ օրեր 9 10 7 3 0 0 0 0 0 0 5 7 41
Միջին ամսական արևային ժամ 36.1 58.0 124.6 190.1 252.6 255.3 258.0 250.7 158.6 96.1 36.5 24.5 1741,6
Աղբյուր #1: Weatherbase[1]
Աղբյուր #2: ClimateData.eu[2][3]

[4]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Weatherbase: Historical Weather for Białystok, Poland»։ Վերցված է 2011-01-10 
  2. «Climate Białystok – Poland»։ Վերցված է 2011-01-31 
  3. «Historical Weather Readings Białystok – Poland»։ Վերցված է 2015-07-31 
  4. «Białystok sunshine – Poland»։ Վերցված է 2015-04-08