Արթյուր Ադամով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Արթյուր Ադամով
ֆր.՝ Arthur Adamov
Arthur Adamov (1908-1970).jpg
Ծնվել է օգոստոսի 23, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3]
Ծննդավայր Կիսլովոդսկ, Պյատիգորսկի գավառ, Թերեքի մարզ, Ռուսական կայսրություն[4][3]
Վախճանվել է մարտի 15, 1970({{padleft:1970|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1] (61 տարեկանում) կամ մարտի 16, 1970({{padleft:1970|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[3] (61 տարեկանում)
Վախճանի վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[1][3]
Մասնագիտություն դրամատուրգ և գրող
Լեզու ֆրանսերեն[5][3], ռուսերեն[5] և հայերեն[5]
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա[3]
Ամուսին Ժակլին Օտրյուսո

Արթյուր Ադամով (ֆր.՝ Arthur Adamov, իսկական անունը՝ Հարություն Ադամյան, օգոստոսի 23, 1908({{padleft:1908|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3], Կիսլովոդսկ, Պյատիգորսկի գավառ, Թերեքի մարզ, Ռուսական կայսրություն[4][3] - մարտի 15, 1970({{padleft:1970|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1] կամ մարտի 16, 1970({{padleft:1970|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[3], Փարիզ, Ֆրանսիա[1][3]), ազգությամբ հայ ֆրանսիացի արձակագիր և դրամատուրգ, աբսուրդի թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։

Մանկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արթյուր Ադամովը ծնվել է 1908 թվականի օգոստոսի 23-ին Կիսլովոդսկում, շուշեցի նավթարդյունաբերող Սուրեն Ադամովի ընտանիքում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Ադամովների ընտանիքը մեկնում է արտասահման շրջագայության։ Պատերազմը, իսկ ապա նաև հետագա իրադարձությունները խանգարում են նրանց վերադարձին։ Երկար դեգերումներից հետո ընտանիքը, ի վերջո, հաստատվում է Ֆրանսիայում, նախ գավառում, իսկ 1924-ից՝ Փարիզում[6]։

Հետագա կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադամովը ընդհատումներով սովորում է Շվեյցարիայում, Գերմանիայում ու Ֆրանսիայում։ Ապագա դրամատուրգին վիճակված էր ապրելու տարագրության բոլոր դառնություններն ու զրկանքները, որոնք էլ որոշիչ նշանակություն ունեցան նրա աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Եվ սյուռեալիզմի ոգով գրված առաջին բանաստեղծությունները երիտասարդ մտավորականի հոռետեսական ու անկումային տրամադրությունների արտահայտությունն էին։ 20-ականների ավարտին հարելով սյուռեալիստական ուղղությանը՝ Ադամովը բարեկամանում է Պոլ Էլուարի հետ։

30-ական թվականներին Ադամովը մասնակցում է Ֆրանսիայում գլուխ բարձրացրած ֆաշիստական խմբավորումների դեմ մղվող պայքարին։ Գերմանական օկուպացիայի տարիներին շուրջ կես տարի անցկացնում է Արժելեի համակենտրոնացման ճամբարում։ Հետագայում հրապարակված «Սոսկալի օրագիրը» (1943) և «Խոստովանություն» (1946) ինքնակենսագրական վիպակը կյանքի էին կոչված այդ շրջանի տպավորություններով։ 40-ականների ավարտը Ֆրանսիայի թատերական կյանքում նշանավորվեց ավանգարդիստական մի նոր ուղղության՝ աբսուրդի թատրոնի ստեղծմամբ։ 1953 թվականին Փարիզում ներկայացվեց ծագումով իռլանդացի Սեմյուել Բեքեթի «Գոդոյին սպասելիս» պիեսը։ Դրամատիկական այդ ստեղծագործության կենտրոնական հերոսնները անհյուրընկալ ու թշնամի աշխարհում մոլորված Վլադիմիրն ու Էստրագոնն են, որոնք սպասում են Գոդոյին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118500589 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — Vol. 1. — P. 15. — ISBN 978-2-221-06888-5
  4. 4,0 4,1 4,2 Адамов Артюр // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11888085g
  6. XXդ. արտասահմանյան դրամատուրգիա, հատոր 1. Երևան: Երևանի համալսարանի հրատարակչություն. 1983. էջ էջ 529. 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մխիթարյան Ս., Ֆրանսերենով արտահայտվող հայ արվեստագետներ, Փարիզ, 1969:
  • Թիլդյան Ն., Արթուր Ադամովի հետ, «Սովետական արվեստ», 1967, թիվ 8:
  • Ներսիսյան Լ., Արթուր Ադամովի մի փորձը, «Սովետական արվեստ», 1962, թիվ 10:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]