Ավստրիական կրոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
10.000 կրոնանոց թղթադրամ, 1902

Ավստրիական կրոն (գերմ.՝ Österreichische Krone), Ավստրիայի դրամական միավորը 1919-1925 թվականներին:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1 կրոնանոց թղթադրամ, 1916 թվականի օրինակ, 1920 թվականի տպագրություն

Ավստրո-Հունգարիայի բաժանումից հետո Ավստրո-հունգարական բանկը, որը գտնվում էր Ավստրիայի ու Հունգարիայի համատեղ ղեկավարման ներքո, շարունակում է ավստրո-հունգարական կրոնի էմիսիան, որը դարձել էր Ավստրիայի, Հունգարիայի և Չեխոսլովակիայի, ինչպես նաև այն տարածքների ընդհանուր փոխարժեքը, որոնք մտել էին այլ երկրների կազմի մեջ:

Կարևորագույն խնդիրը, որ պետք է լուծեին նոր պետությունները, փոխարժեքի կուրսի կայունացումն էր և նրա հետագա արժեզրկման կանխումը: Այդ նախաձեռնությունն իր վրա է վերցնում Չեխոսլովակիան: Առաջին հերթին երկրի կառավարությունը Ավստրո-հունգարական բանկից պահանջում է դադարեցնել ռազմական արժեթղթերի վճարումուը և Ավստրիայի ու Հունգարիայի կառավարությունների վարկավորումը: Ավելի ուշ բանակցություններ են անցկացվում Ավստրո-հունգարական բանկի և նորաստեղծ պետությունների միջև, և որոշում է ընդունվում բոլոր նոր պետություններին թույլ տալ նշանակել էմիսարներ էմիսիան հսկելու համար: Բանկն իր կողմից պարտավորվում էր պարտք չտալ` առանց բոլոր էմիսարների համաձայնության:

Սակայն շուտով բանկը խախտում է կառավարությունների հետ իր պայմանավորվածությունները` վերականգնելով արժեթղթերի վճարումները և վարկավորելով Ավստրիայի կառավարությանը: Կորցնելով բանկի հանդեպ վստահությունը` նոր պետությունները ձեռնամուխ են լինում դրամական ազգային համակարգ ստեղծելուն: 1919 թվականի հունվարին Խորվաթիայում և նույն թվականի մարտին Չեխոսլովակիայում թողարկվում են թղթադրամներ: Ազգային դրամա-վարկային համակարգի ստեղծման արդյունքներից մեկն էլ այն էր, որ Ավստրիայում հայտնվեցին չդրոշմահատոցած թղթադրամներ, ինչն ավելացնում էր կտրուկ արժեզրկումը: Դա ստիպեց Ավստրիայի կառավարությանը համանման քայլեր ձեռնարկել: 1919 թվականի մարտին Ավստրիայում նույնպես անցկացվում է թղթադրամների դրոշմավորում[1]:

1921 թվականին Լիխտենշտայնը հրաժարվում է ավստրիական կրոնի կիրառումից` անցնելով շվեյցարական ֆրանկի:

1925 թվականին ներդրվում է ավստրիական շիլլինգը: Կրոնը շիլինգի էր փոխարկվում 10 000:1 հարաբերությամբ:

Մանրադրամ[2][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դիմերես Դարձերես Անվանական արժեք Տրամագիծ Հաստություն (մմ) Զանգված (գրամ) Մետաղ Կողային մաս Թողարկման տարեթվեր
20 կրոն 21 1,4 6,7751 Ոսկի/Պղինձ 900/100 1923, 1924
100 կրոն 37 2 33,8753 Ոսկի/Պղինձ 900/100 1923, 1924
100 կրոն 17 1,666 Պղինձ/Արճիճ/Ցինկ 950/40/10 հարթ 1923, 1924
200 կրոն 19 3,33 Պղինձ/Արճիճ/Ցինկ 950/40/10 հարթ 1924
1000 կրոն 22 4,5 Պղինձ/Նիկել 750/250 հարթ 1924

Թղթադրամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1919 թվականի մարտի 12-ին թողարկվում են Ավստրո-հունգարական բանկի «DEUTSCHÖSTERREICH» դրոշմանիշով թղթադրամները: 1920 թվականին թողարկվում են այլ տեսքի դրոշմով թղթադրամներ` «Ausgegeben nach dem 4. Oktober 1920»:

1922 թվականին թողարկվում են ավստրիական թղթադրամներ, որոնցով աստիճանաբար փոխարինվում են ավստրո-հունգարական դրոշմավորված թղթադրամները: Թղթադրամներն առաջվա պես թողարկում էր Ավստրո-հունգարական բանկը, սակայն նրանց վրայի տեքստը գերմաներեն էր (նախկինում հիմնական տեքստը հունգարերեն ու գերմաներեն էին, իսկ թղթադրամի արժեքը` նաև իտալերեն, ռումիներեն, սերբերեն, ուկրաիներեն և կայսրության այլ լեզուներով)` վրան թողարկման տեղի նշումով` Վիեննա (նախկինում նշվում էր նաև Բուդապեշտը):

1924 թվականին թողարկվում է Ավստրիայի ազգային բանկի թղթադրամ` 10.000 անվանական արժեքով, որն այդ բանկի միակ թղթադրամն է կրոնով, որ շրջանառության մեջ է դրվել: Այդ թղթադրամը` «1 շիլլինգ» նշումով, որոշ ժամանակ շրջանառվել է ավստրիական շիլլինգից հետո[3]:

Ավստրո-հունգարական բանկի թղթադրամներ, առաջին թողարկում
Պատկեր Անվանական արժեք Չափ Ամսաթիվ
Դիմերես Դարձերես Թղթադրամի նշումներ Շրջանառության ժամանակ Գործածությունից դուրս գալը
1 կրոն
2 հունվարի, 1922
2 կրոն
10Kronen-1922.jpg 10 կրոն
20Kronen-1922.jpg 20 կրոն
100koronAust-Weg1922.jpg 100 կրոն
1000Kronen-1922.jpg 1000 կրոն
AUSTRIA - 5000 Krone (1922) obv+rev.jpg 5000 կրոն
50000Kronen-1922.jpg 50 000 կրոն
100000Kr-1922.jpg 100 000 կրոն
Ավստրո-հունգարական բանկի թղթադրամներ, երկրորդ թողարկում
100 000 կրոն
11 սեպտեմբերի, 1922
5 000 000 կրոն
Ավստրո-հունգարական բանկի թղթադրամներ, երրորդ թողարկում
500000Kronen-1922.jpg 500 000 կրոն
20 սեպտեմբերի, 1922
Ավստրիայի ազգային բանկի թղթադրամներ
10000Kr-1924.jpg 10 000 կրոն
2 հունվարի, 1924
1MioKronen-1924.jpg 1 000 000 կրոն
չի թողարկվել

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cuhaj G., Michael T., Miller H. Standard Catalog of World Coins 1901-2000. — 39-е изд. — Iola: Krause Publications, 2011. — 2345 с. — ISBN 978-1-4402-1172-8
  • Cuhaj G.S. Standard Catalog of World Paper Money. General Issues 1368—1960. — 12-е изд. — Iola: Krause Publications, 2008. — 1223 с. — ISBN 978-0-89689-730-4