Ավետիս Սուլթան Զադե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ավետիս Սուլթան Զադե
պարսկերեն՝ آوتيس سلطانزاده
Դիմանկար
Ծնվել է1888
ԾննդավայրՄարաղա, Maragheh County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան
Մահացել էհուլիսի 16, 1938(1938-07-16)
Մահվան վայրԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունԻրան
Մասնագիտությունտնտեսագետ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ և Communist Party of Persia?

Ավետիս Սուլթան Զադե (պարսկերեն՝ آوتيس سلطانزاده, իրական ազգանունը՝ Միքայելյան, 1888, Մարաղա, Maragheh County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան - հուլիսի 16, 1938(1938-07-16), ԽՍՀՄ), իրանական կոմունիստական կուսակցության շարժման գործիչ, տեսաբան և հրապարակախոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավետիս Սուլթան Զադեն[1]՝ Ավետիս Միքայելյանը, ծնվել է 1889 թվականին Իրանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Մարաղա քաղաքում[2], չքավոր հայ ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում, ապա մեկնել Հայաստան և սովորել Երևանին կից սեմինարիայում։ Դպրոցն ավարտելուն պես միացել է կովկասյան հեղափոխական շարժմանը։ 1912 թվականից Ռուսական սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության անդամ է եղել։ 1919 թվականին, Հայդար Ամուօղլու պես, Կոմունիստական ինտերնացիոնալ կազմակերպության կողմից գործուղվել է Տաշքենդ, որտեղ աշխատել է Արևելքի միջազգային քարոզչության խորհրդում։ Մյուս համախոհների հետ միասին ուղարկվել է Գիլանական Հանրապետություն, որտեղ և դարձել է Իրանական կոմունիստական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը և դրա Կենտրոնական հանձնաժողովի անդամ։ Գլխավորել է կուսակցության ձախ թևը, որն անմիջապես պահանջում էր հողային բարեփոխումներ իրականացնել, և դեմ է հանդես եկել Կուչեկ-խանի հետ համագործակցության վերաբերյալ։ Միաժամանակ, 1920-1923 թվականներին Իրանի Կոմունիստական ինտերնացիոնալ կազմակերպության անդամ է եղել։ 1925 թվականից «Տնտեսական կառուցում» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր և մինչև 1927 թվականը մասնակցել է խորհրդային բանկային համակարգի աշխատանքին։ Մի շարք ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ 1935 թվականին բոլոր պաշտոններից հեռացվել է, գնդակահարվել է 1938 թվականին։ Որդին քանդակագործ Լեոնիդ Բեռլինն է[3]։

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Экономика и проблемы национальных революций в странах Ближнего и Дальнего Востока. 1921 г.
  • Современная Персия. М., 1922.
  • Мировая нефтяная промышленность // Делези. Нефть. Перевод с французского И. Маркельс и X. Рыт, с приложением статьи А. Султан-Заде. М. 1923 г.
  • Колониальный Восток. Социально-экономические очерки, под редакцией Султан-Заде. 1924 г.
  • Английский империализм и социально-экономическая природа монархии Реза-шаха Пехлеви // Революционный восток. №3 Журнал Научно-исследовательской ассоциации при Коммунистическом университете трудящихся Востока им. И. В. Сталина. М. 1928 г.
  • Экономическое развитие Персии и английский империализм. /Труды Научно-исследовательской Ассоциации при Коммунистическом Университете Трудящихся Востока имени И.В. Сталина. - М: Издание Коммунистического Университета Трудящихся Востока имени И.В. Сталина, 1930. - 140 с.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cosroe Chaqueri (ed.), A. Sultanzade: Escrits Economiques. Florence: 1980. —In French.
  • Cosroe Chaqueri, "Sultanzade: The Forgotten Revolutionary Theoretician of Iran: A Biographical Sketch," Iranian Studies, vol. 17 no. 2/3 (Spring-Summer 1984), pp. 215–235. In JSTOR.
  • Cosroe Chaqueri [Khosrow Shakeri] (ed.), Avetis Sultanzade: The Forgotten Revolutionary Theoretician: Life and Works. Tehran: Antidote Publications/Washington, DC: Graphic Print, 1985.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. The surname is rendered into English variously, including Sultan-Zade, Sultanzade, and Sultanzadeh.
  2. Ia.B. Vasilkov and M.Iu. Sorokin, "Avetis Sultanovich Sultan-Zade (nast. fam. Mikaelian) (1889-1938)," Liudi i Sud'by: Biograficheskii slovar' vostokovedov-zhertv politicheskogo terrora v sovetskii period (1917-1919) (People and Fates: Biographical Dictionary of Easterner-victims of Political Terror in the Soviet Period, 1917-1991), memory.pvost.org/
  3. Леонид Берлин

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]