Ահմադ Մուհամմադ Հասան-փաշա
Ահմադ Մուհամմադ Հասան-փաշա արաբ․՝ أحمد حسنين باشا | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | հոկտեմբերի 31, 1889[1] |
Ծննդավայր | Կահիրե, Եգիպտոս կամ Բուլաք[1] |
Մահացել է | փետրվարի 19, 1946[1] (56 տարեկան) |
Մահվան վայր | Կահիրե, Եգիպտոս |
Քաղաքացիություն | ![]() |
Կրթություն | Բալիոլ քոլեջ |
Մասնագիտություն | ճանապարհորդ հետազոտող, լուսանկարիչ, սուսերամարտիկ, քաղաքական գործիչ և գրող |
Զբաղեցրած պաշտոններ | Եգիպտոսի վարչապետ |
Պարգևներ և մրցանակներ | |
Անդամություն | Թագավորական աշխարհագրական ընկերություն |
![]() |
Ահմադ Մուհամմադ Հասան-փաշա (արաբ․՝ د حسنين باشا, հոկտեմբերի 31, 1889[1], Կահիրե, Եգիպտոս և Բուլաք[1] - փետրվարի 19, 1946[1], Կահիրե, Եգիպտոս), Եգիպտոսի քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, գրող, ճանապարհորդ, Աֆրիկայի հետազոտող, մարզիկ։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է ազնվական ընտանիքում։ Ալ-Ազհարի համալսարանի պրոֆեսորի որդի է, Եգիպտական նավատորմի վերջին ծովակալ Ահմադ փաշա Մաժար Հասանեյնի թոռը։ Կրթություն է ստացել Կահիրեում, այնուհետև մինչև 1914 թվականը իրավունք է սովորել Օքսֆորդի Բալլիոլ քոլեջում։
1920 թվականից աշխատել է որպես ներքին գործերի նախարարության աշխատակից, 1924 թվականին գործուղվել է Իտալիայի հետ բանակցություններ վարելու՝ արևմտյան սահմանը ճշտելու համար։ Այնուհետև, 1924 թվականին նշանակվել է թագավոր Ահմադ Ֆուադ I-ի քարտուղար, նրան հանձնարարվել է ուղեկցել թագաժառանգ Ֆարուկին 1935 թվականի հոկտեմբերին Լոնդոնում սովորելու իր ուղևորության ընթացքում։ Ավելի ուշ՝ 1940 թվականին, եղել է դիվանի ղեկավար և Ֆարուկի I-ի սենեկապետ։
Ճանապարհորդ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Hassanein1924natgeog-p236-map.jpg/200px-Hassanein1924natgeog-p236-map.jpg)
1920 թվականին որպես հետազոտող մասնակցել է անգլիացի Ռոզիտա Ֆորբսի գիտարշավին Լիբիական անապատում։ Ճանապարհորդների քարավանը Բենգազիից հարավ է անցել մոտ 1000 կիլոմետր և մտել խորհրդավոր կենտրոն, որը վեց օազիսներից բաղկացած խումբ է եղել։ Միջերկրական ծովի ափ արշավախումբը վերադարձել է նոր ճանապարհով՝ Կալանշոյի անապատով և Ջագբուբ օազիսով՝ չուսումնասիրված տեղանքով անցնելով ավելի քան 600 կիլոմետր։
1922 թվականի դեկտեմբերին Հասանեյնը սկսեց նոր գիտական արշավ։ Ճամփորդելիս գրի է առել ուղենիշները և չափումներ կատարել, լուսանկարել, օրագիր գրել և շփվել տեղի բնակիչների հետ՝ նրանց ավանդույթների, վայրերի և բնական երևույթների մասին ավելին իմանալու համար։ Նրա արշավախմբի գագաթնակետը դարձել է ջրի անհայտ աղբյուրների հայտնաբերումը, որոնք նոր ուղիներ են բացել Սահարայից մինչև Սուդանական Աֆրիկա։
1923 թվականին ինքնուրույն ճանապարհորդություն է կատարել դեպի Լիբիայի Կուֆրա օազիս, հատել է սենուսիտների պաշտպանած տարածաշրջանը։ Անջուր անապատի ավազների միջով հետագա ճանապարհը դեպի հարավ եղել է շատ ծանր, ավելի քան 400 կմ ճանապարհին հանդիպել է ընդամենը մեկ ջրհոր։ Հունիսի սկզբին, անցնելով ավելի քան 2 հազար կմ և կատարելով Լիբիական անապատի միջօրեականային հատումը, Հասանեյնը հասել է Դարֆուրի առաջին բնակավայրին, որը մոտ է 16° հ․ լ․: Այնտեղից նա շրջվել է դեպի հարավ-արևելք, դուրս եկել քարավանային ճանապարհի վրա և դրանով հասել Նեղոսին։ Հասսանեյնի նկարահանումը կարևոր լրացում է այն նյութերի համար, որոնք թույլ են տվել վերացնել Աֆրիկյան մայրցամաքի քարտեզի վրա վերջին նշանակալի «սպիտակ բծերից» մեկը։
Իր ճանապարհորդությունների մասին գրել է գիրք և հուշագրություն։
Արժանացել է Բեյի կոչման ու տիտղոսի։ Թագավորական աշխարհագրական ընկերության անդամ է։ 1924 թվականին պարգևատրվել է Թագավորական աշխարհագրական ընկերության ոսկե մեդալով[3]։
Որպես մարզիկ՝ զբաղվել է ճկասուսերամարտով և սուսերամարտով։ 1920 թվական և 1924 թվականիններին մասնակցել է Ամառային օլիմպիական խաղերին (սուսերամարտ)[4]։
Մահացել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով 1946 թվականի փետրվարի 19-ին[5]։ Թաղված է իր փեսայի՝ ճարտարապետ Հասան Ֆաթհիի նախագծած գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Dictionary of African Biography / E. K. Akyeampong, Henry Louis Gates, Jr. — NYC: OUP, 2012.
- ↑ Royal Geographical Society Gold Medal Recipients — Royal Geographical Society, 2022.
- ↑ «List of Past Gold Medal Winners» (PDF). Royal Geographical Society. Արխիվացված է օրիգինալից (PDF) 2011 թ․ սեպտեմբերի 27-ին. Վերցված է 2015 թ․ օգոստոսի 24-ին.
- ↑ «Ahmed Mohamed Hassanein Olympic Results». sports-reference.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ ապրիլի 18-ին. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 23-ին.
- ↑ Montgomery-Massingberd, Hugh, ed. (1980). «The Royal House of Egypt». Burke's Royal Families of the World (snippet view). Vol. Volume II: Africa & the Middle East. London: Burke's Peerage. էջ 36. ISBN 978-0-85011-029-6. OCLC 18496936. Վերցված է 2010 թ․ մարտի 1-ին.
{{cite book}}
:|volume=
has extra text (օգնություն)
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Definitive brief biography of Ahmed Hassanein: Introduction by Michael Haag to The Lost Oases by Ahmed Hassanein, The American University in Cairo Press, Cairo and New York, 2006
- The complete text and photos of his National Geographic Magazine article, September 1924
- Ahmed Hassanein biography Արխիվացված 2021-04-16 Wayback Machine
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ահմադ Մուհամմադ Հասան-փաշա» հոդվածին։ |
|