Ալի Ակբար Հաշեմի Ռաֆսանջանի

	Ալի Ակբար Հաշեմի Ռաֆսանջանի
Կուսակցություն՝	Executives of Construction Party?
Կրթություն՝	University of Qom?, Սպահանի համալսարան և Թեհրանի համալսարան
Մասնագիտություն՝	քաղաքական գործիչ, գրող, ձեռնարկատեր, ախուն և հոգևորական
Դավանանք	շիա իսլամ
Ծննդյան օր	օգոստոսի 25, 1934
Ծննդավայր	Bahreman, Nuq District, Rafsanjan County, Քերմանի նահանգ, Իրան
Վախճանի օր	հունվարի 8, 2017[…] (82 տարեկան)
Վախճանի վայր	Թեհրան, Իրան կամ Tajrish, District 1
Թաղված	Բեհեշտ-է Զահրա և Ռուհոլլա Խոմեինիի դամբարան
Քաղաքացիություն	Իրան
Ամուսին	Effat Marashi?
Զավակներ	Faezeh Hashemi Rafsanjani?, Mohsen Hashemi?, Yasser Hashemi Rafsanjani?, Մեհդի Հաշեմի Ռաֆսանջանի և Fatemeh Hashemi Rafsanjani?
Ինքնագիր
Պարգևներ	և honorary member of the National Academy of Sciences of Azerbaijan?
Akbar Hashemi Rafsanjani

Ալի Ակբար Հաշեմի Ռաֆսանջանի (պարս.՝ علي اکبر هاشمی رفسنجانی, օգոստոսի 25, 1934(1934-08-25)^[1]^[2]^[3], Bahreman, Nuq District, Rafsanjan County, Քերմանի նահանգ, Իրան - հունվարի 8, 2017(2017-01-08)^[4]^[1]^[2]^[…], Թեհրան, Իրան և Tajrish, District 1), իրանցի քաղաքական գործիչ, նպատակահարմարության խորհրդի նախկին նախագահ։ Եղել է Իրանի իսլամական խորհրդատվական խորհրդի նախագահը 1980-1989 թվականներին և Իրանի նախագահը 1989-1997 թվականներին։

Կենսագրություն

Ակբար Հաշեմի Ռաֆսանջանին ծնվել է 1934 թվականի օգոստոսի 25–ին աղքատ ընտանիքում, որը ապրում էր երկրի հարավում գտնվող Քերման նահանգի Նուգ գյուղում։ 16 տարեկանում տեղափոխվել է Կում, որտեղ սկսել է մասնակցել Ռուհոլլահ Խոմեյնիի դասախոսություններին իսլամական իրավունքի վերաբերյալ։

Մինչ Իսլամական հեղափոխությունը 15 տարվա ընթացքում Ռաֆսանջանին 5 անգամ բանտարկվել է հակակառավարական գործունեության համար։ Հեղափոխությունից հետո մտնում է անցումային հեղափոխական կառավարության կազմի մեջ։ 1980-ին նա դառնում է Մեջլիսի առաջին խոսնակը և այդ պաշտոնում է մնում մինչև 1989 թվականը։

1989թ.օգոստոսի 3-ին Ռաֆսանջանին ընտրվում է Իրանի նախագահ։ Նրա նախագահության շրջանում Իրանը նկատելի ազատականացում է ունեցել ինչպես տնտեսության, այնպես էլ սոցիալական ոլորտում։ Ռաֆսանջանին բարեփոխումներ է իրականացրել՝ ուղղված Իրանում լիարժեք ազատ շուկայի ստեղծմանը, սակայն դա հանգեցրել է գների մեծ աճին՝ 49 տոկոս։

Ռաֆսանջանիի նախագահության սկիզբը համընկել է համաշխարհային քաղաքականության արմատական փոփոխությունների հետ։ Նա սկիզբ է դրել Իրանի հարաբերություններին նախկին ԽՍՀՄ կենտրոնական Ասիայի և Անդրկովկասյան հանրապետությունների հետ, նոր հարաբերություններ է կառուցել արաբական աշխարհի հետ։ Սակայն ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունները շարունակեկ են լարված մնալ։ Ռաֆսանջանին դարձել Է Իրանի առաջին նախագահը, որը պաշտոնը լքել է լիազորությունների ավարտից հետո։

2000 թվականին ընտրվել է որպես մեջլիս, սակայն շուտով թողել է իր աշխատանքը խորհրդարանում և գլխավորել նպատակահարմարության խորհուրդը։ 2006-ում ընտրվել է փորձագետ Թեհրանի խորհուրդում։

Ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին քաղաքականության մեջ Ռաֆսանջանին համարվում էր Իրանի ամենաազդեցիկ^[5] պետական գործիչներից մեկը։

Մահացել է 2017 թվականի հունվարի 8–ին 83 տարեկան հասակում^[6]։ Հունվարի 10-ին Թեհրանի համալսարանում տեղի ունեցած հասարակական հրաժեշտի արարողությունից հետո, Ռաֆսանջանին թաղվեց Հոմեյնիի դամբարանում, ով իսլամական հեղափոխության իր զինակիցն էր եղել^[7]։

Անձնական կյանք

Ամուսնացած է եղել, ունեցել է հինգ երեխա՝ երեք տղա և երկու աղջիկ։ Նրա աղջիկներից մեկը Մեջլիսի պաշտոնյաներից է։

1997 թվականին Ռաֆսանջանիի որդին հայտնվել է ֆրանսիական Total ընկերության հետ սկանդալի կենտրոնում, որն իբր Մեհդի Ռաֆսանջանիին 80 մլն դոլար է փոխանցել շելֆ Ասալույեի նավթային մշակումների իրավունքի համար։ Այս գործի հետաքննությունը մինչ օրս շարունակվում է Ֆրանսիայում։

Ռաֆսանջանին համարվել է Իրանի ամենահարուստ մարդը, նույնիսկ մի ժամանակ մտել է Forbes–ի կողմից կազմված հարյուր աշխարհի ամենահարւստ մարկանց ցուցակի մեջ։ Երկրում իր դիրքի շնորհիվ ստացել է Ակբար Շախ մականունը։

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
1 2 Munzinger Personen (գերմ.)
1 2 Iran's ex-President Rafsanjani dies at 82
↑ Владимир Месамед. Иран: почему «ушли» Хашеми-Рафсанджани // Институт Ближнего Востока
↑ «Бывший лидер Ирана Рафсанджани скончался на 83-м году жизни». Interfax. 2017 թ․ հունվարի 8. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 8-ին.
↑ «В Тегеране сотни тысяч иранцев простились с бывшим президентом Рафсанджани». Euronews. 10 января 2017. Վերցված է 10 января 2017-ին.

Արտաքին հղումներ

[_75c3a1a70b0bf1dd-1] 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica

[_c2d9b81687d9bc78-2] 1 2 3 4 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_77e5dac4659c8005-3] 1 2 Munzinger Personen (գերմ.)

[_1fb2881b89e1b144-4] 1 2 Iran's ex-President Rafsanjani dies at 82

[5] Владимир Месамед. Иран: почему «ушли» Хашеми-Рафсанджани // Институт Ближнего Востока

[6] «Бывший лидер Ирана Рафсанджани скончался на 83-м году жизни». Interfax. 2017 թ․ հունվարի 8. Վերցված է 2017 թ․ հունվարի 8-ին.

[7] «В Тегеране сотни тысяч иранцев простились с бывшим президентом Рафсанджани». Euronews. 10 января 2017. Վերցված է 10 января 2017-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]