Ալեքսեյ Կալեդին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսեյ Կալեդին
Войсковой Атаман Области Войска Донского, генерал от кавалерии Каледин Алексей Максимович.PNG
հոկտեմբերի 24, 1861(1861-10-24) - հունվարի 29, 1918(1918-01-29)[1] (56 տարեկանում)
ԾննդավայրՎոլգոգրադ, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահվան վայրՆովոչերկասկ, ՌԽՖՍՀ[2]
ԳերեզմանQ28109788?
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
ԶորատեսակՀեծելազոր
ԿոչումGeneral of the Cavalry?
Մարտեր/
պատերազմներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
ՊարգևներՍուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան, Սուրբ Աննայի 1-ին աստիճանի շքանշան թրերով, Սպիտակ արծվի շքանշան, Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշան, Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան, Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան, Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան, Սուրբ Վլադիմիրի 2-րդ աստիճանի շքանշան թրերով, Արիության ոսկե թուր, Սուրբ Գեորգիի 3-րդ աստիճանի շքանշան և Սուրբ Գեորգիի 4-րդ դասի շքանշան

Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Կալեդին (ռուս.՝ Алексе́й Макси́мович Каледи́н, հոկտեմբերի 24, 1861(1861-10-24), Վոլգոգրադ, Սարատովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 29, 1918(1918-01-29)[1], Նովոչերկասկ, ՌԽՖՍՀ[2]), Դոնի կազակների հեծելազորի գեներալ, որ գլխավորել է Դոնի կազակների Սպիտակ շարժումը Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի սկզբում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսեյ Կալենդինը ծնվել է 1861 թվականին Սարատովի նահանգի Ուստ Խոպյորսկայա բնակավայրում, Դոնի կազակի (սպա) ընտանիքում։ Նա ավարտել է Վորոնեժի ռազմական դպրոցը, Սանկ Պետերբուրգի Միխայլովսկոե հրետանային դպրոցը (1882 թվական) և Գլխավոր շտաբի Նիկոլաևյան ակադեմիան (1889 թվական)։ 1903 թվականից մինչև 1906 թվականը ծառայել է որպես տնօրեն Նովոչերկասկի ռազմական դպրոցում։ 1906 թվականից մինչև 1910 թվականը Կալեդինը եղել է Դոնի կորպուսի շտաբի պետի օգնական։

Առաջին համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ալեքսեյ Կալեդինը եղել է 12-րդ հեծյալ դիվիզիոնի և հարավարևմտյան ճակատի 8-րդ բանակի հրամանատար։ Կալեդինը չի ընդունել 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունը և հեռացվել պաշտոնից, քանի որ հրաժարվել է կատարել Ժամանակավոր կառավարության հրամանը բանակի դեմոկրատացման վերաբերյալ։ 1917 հունիսի 17-ին Կալեդինը նշանակվել է Դոնի կազակների զորքի ատաման կազակների համայնքի կողմից և Միտրոֆան Բոգաևսկու պնդմամբ դարձել է նոր հիմնադրված կազակական զինվորական կառավարության ղեկավար, որն առաջին անգամ վերականգնվել էր 1709 թվականից հետո։ 1917 թվականի օգոստոսին Մոսկվայում Կալեդինը ներկայացրել է իր ծրագիրը հեղափոխական շարժումը ճնշելու վերաբերյալ։

Օգոստոսի 29-ին Նովոչերկասկի տեղական իշխանությունները որոշել են դիմել Ալեքսանդր Կերենսկուն, որպեսզի նա պաշտոնից ազատի և ձերբակալել տա Կալեդինին Դոնի շրջանի կազակների մոտ Կոռնիլովի օգտին քարոզչություն անցկացնելու համար։ Օգոստոսի 31-ին Նովոչերկասկի դատարանի դատախազը հեռագիր է ստացել Կերենսկուց, որով նա հայտնում էր, որ Կալեդինը պետք է պաշտոնապես ազատվի պաշտոնից և անմիջապես ձերբակալվի ու դատվի որպես սադրիչ։

Կազակների հրամանատարությունը որոշել է նախ լսել, թե ինչ կասի Կալեդինը, ապա նրան ուղարկել Մոգիլյով, որպեսզի նա այնտեղ բացատրություն տա գերագույն գլխավոր հրամանատարին, ինչպես պահանջել էր Կերենսկին։ Սեպտեմբերի 6-ին Կալեդինը փորձել է Կոռնիլովին պաշտպանել կազակական բանակի հրամանատարության հարձակումներից։ Հոկտեմբերի 25-ին (Հոկտեմբերյան հեղափոխության սկիզբ) Կալեդինը հայտարարել է, թե մինչև Ռուսաստանում ժամանակավոր կառավարության իշխանության լիակատար վերականգնումը Դոնի կազակների բանակը իր վրա կվերցնի Դոնի շրջանի վերահսկողությունը։

Քաղաքացիական պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այդ հայտարարությամբ սկիզբ է դրել Կալեդինշչինային՝ հակահեղափոխական շարժմանը Դոնի շրջանում: Դոնի Ռոստովը կորցնելուց ու դրան հաջորդած Սառցային երթից հետո Կալեդինին ստիպված է եղել հավատալ, որ իրավիճակն անհույս է։ 1918 թվականի հունվարի 29-ին նա հեռացել է պաշտոնից և ինքնասպանություն գործել 1918 թվականի փետրվարի 11-ին[3][4]։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1897)
  • Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1902)
  • Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշան, Ռուդա գյուղի մետ՝ Գնիլա Լիպա գետի վրա տեղի ունեցած ճակատամարտի համար, հոկտեմբերի 12, 1914
  • Սուրբ Գեորգիի 3-րդ աստիճանի շքանշան Կալուշի ճակատամարտի համար, սեպտեմբեր 12, 1915
  • Սուրբ Գեորգիի շքանշան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Смирнов А. А. Вожди белого казачества. Атаман Каледин. — СПб.: Издательский дом «Нева», 2003. — 320 с.
  • Залесский К. А. Кто был кто в Первой мировой войне. — М.: АСТ; Астрель, 2003. — 896 с. — 5000 экз. — ISBN 5-17-019670-9 (ACT); ISBN 5-271-06895-1 (Астрель).
  • Генерал А. М. Каледин. Фронтовые письма 1915−1917 гг. / Составитель С. П. Чибисова. — Ростов-на-Дону: Издательство «Альтаир», 2011. — 288с.: ил.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]