Աթաբասկա (լիճ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Աթաբասկա
անգլ.՝ Lake Athabasca

Աթաբասկա լիճը
59°16′39″ հս․. լ. 108°53′32″ ամ. ե.HGЯO
Կոորդինատներ
Տեղագրություն Հյուսիսային Ամերիկա
Երկիր Կանադա Կանադա
Վարչատարածքային բաժանում Ալբերտա, Սասկաչևան
Հայելու բացարձակ բարձրությունը 213 մ
Ավազանի մակերեսը 7850 կմ²
Ծավալը 204 կմ³
Ջրափնյա գծի երկարությունը 1900 կմ
Ամենամեծ խորությունը 124 մ
Միջին խորությունը 20 մ
Ջրահավաքի մակերեսը 274 540 կմ²
Թափվող գետերը Աթաբասկա
##Աթաբասկա (լիճ) (Հյուսիսային Ամերիկա)
Red pog.svg
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աթաբասկա

Աթաբասկա (անգլ.՝ Athabasca), խոշոր քաղցրահամ լիճ Կանադայի Սասկաչևան և Ալբերտա նահանգներում, Մակենզի գետի համակարգի վերին մասում, հյուսիսային լայնության 58˚ և 60˚-ի միջև։ Լճի 26 %-ը գտնվում է Ալբերտա, իսկ 74 %-ը՝ Սասկաչևան նահանգներում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիճը զբաղեցնում է 7850 կմ² տարածք, ունի ոչ շատ մեծ խորություն՝ 124 մ և 283 կմ երկարություն։ Ջրի ծավալը կազմում է 204 կմ³: Այն Ալբերտա և Սասկաչևան նահանգների ամենախոշոր և ամենախորը լիճն է, իր մեծությամբ 8-րդը Կանադայում[1]։ Լճի ջուրը՝ դուրս հոսելով Ստրուկների և Մակենզի գետերով, թափվում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս[2]։

Լճի արևմտյան ափին, որտեղ սկիզբ է առնում Ստրուկների գետը, գտնվում է Ալբերտայի ամենահին եվրոպական բնակավայրը՝ Ֆորտ Չիպևյանը։

Զարգացում և շրջական միջավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրանի և ոսկու արդյունահանումը լճի հյուսիսային ափին հանգեցրել է Ուրանիում Սիթի բնակավայրի ստեղծմանը, որտեղ բնակություն են հաստատել լեռնագործներն իրենց ընտանիքների հետ։ Արդյունահանումը դադարեցվել է 1980-ական թվականներին, սակայն լճի հյուսիսային առափնյան մինչ օրս աղտոտված է[3]։ Ավազային դյուներն, որոնք գտնվում են հարավային ափի մոտ, համարվում են աշխարհի ամենախոշոր շարժական ավազային դյուները։ 1992 թվականին դյուները կոչվել են «Վայրի բնության նահանգային պարկ»։

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աթաբասկա լճում բնակվում է 23 ձկնատեսակ, այդ թվում նաև հյուսիսային գայլաձուկը, շիղաձուկը, արկտիկական լերկամորթիկը, լճային իշխանը[4][5]։ 1961 թվականին մեծ խորության վրա որսացել են ռեկորդային 46,3 կգ քաշով իշխան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Lake Athabasca»։ Atlas of Alberta Lakes։ Edmonton: University of Alberta Press։ 1990։ ISBN 0-88864-214-8։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-28-ին։ Վերցված է 2016-07-06 
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 12 
  3. Elizabeth Southren (2013-01-08)։ «Deep In Canadian Lakes, Signs Of Tar Sands Pollution»։ National Public Radio]։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-01-ին։ Վերցված է 2016-07-06։ «Canadian researchers have used the mud at the bottom of lakes like a time machine to show that tar sands oil production in Alberta, Canada, is polluting remote regional lakes as far as 50 miles from the operations.» 
  4. «Canada Fishing Online»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-12-17-ին։ Վերցված է 2016-07-06 
  5. «Lake Trout»։ Perspective Visuals, Inc.։ March 8, 2006 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 125 CC-BY-SA-icon-80x15.png