Աթաբասկա (լիճ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Աթաբասկա
անգլ.՝ Lake Athabasca

Աթաբասկա լիճը
59°16′39″ հս․. լ. 108°53′32″ ամ. ե. / 59.2776° հս․. լ. 108.8922° ամ. ե. / 59.2776; -108.8922
Կոորդինատներ Կոորդինատներ: 59°16′0″ հս․ լ. 109°27′0″ ամ. ե. / 59.26667° հս․. լ. 109.45000° ավ. ե. / 59.26667; 109.45000
Տեղագրություն Հյուսիսային Ամերիկա
Երկիր Կանադա Կանադա
Վարչատարածքային բաժանում Ալբերտա, Սասկաչևան
Հայելու բացարձակ բարձրությունը 213 մ
Ավազանի մակերեսը 7850 կմ²
Ծավալը 204 կմ³
Ջրափնյա գծի երկարությունը 1900 կմ
Ամենամեծ խորությունը 124 մ
Միջին խորությունը 20 մ
Ջրահավաքի մակերեսը 274 540 կմ²
Թափվող գետերը Աթաբասկա
##Աթաբասկա (լիճ) (Հյուսիսային Ամերիկա)
Red pog.svg
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աթաբասկա

Աթաբասկա (անգլ.՝ Athabasca), խոշոր քաղցրահամ լիճ Կանադայի Սասկաչևան և Ալբերտա նահանգներում, Մակենզի գետի համակարգի վերին մասում, հյուսիսային լայնության 58˚ և 60˚-ի միջև։ Լճի 26 %-ը գտնվում է Ալբերտա, իսկ 74 %-ը՝ Սասկաչևան նահանգներում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիճը զբաղեցնում է 7850 կմ² տարածք, ունի ոչ շատ մեծ խորություն՝ 124 մ և 283 կմ երկարություն։ Ջրի ծավալը կազմում է 204 կմ³: Այն Ալբերտա և Սասկաչևան նահանգների ամենախոշոր և ամենախորը լիճն է, իր մեծությամբ 8-րդը Կանադայում[1]: Լճի ջուրը՝ դուրս հոսելով Ստրուկների և Մակենզի գետերով, թափվում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս[2]:

Լճի արևմտյան ափին, որտեղ սկիզբ է առնում Ստրուկների գետը, գտնվում է Ալբերտայի ամենահին եվրոպական բնակավայրը՝ Ֆորտ Չիպևյանը:

Զարգացում և շրջական միջավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուրանի և ոսկու արդյունահանումը լճի հյուսիսային ափին հանգեցրել է Ուրանիում Սիթի բնակավայրի ստեղծմանը, որտեղ բնակություն են հաստատել լեռնագործներն իրենց ընտանիքների հետ։ Արդյունահանումը դադարեցվել է 1980-ական թվականներին, սակայն լճի հյուսիսային առափնյան մինչ օրս աղտոտված է[3]: Ավազային դյուներն, որոնք գտնվում են հարավային ափի մոտ, համարվում են աշխարհի ամենախոշոր շարժական ավազային դյուները։ 1992 թվականին դյուները կոչվել են «Վայրի բնության նահանգային պարկ»:

Կենդանական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աթաբասկա լճում բնակվում է 23 ձկնատեսակ, այդ թվում նաև հյուսիսային գայլաձուկը, շիղաձուկը, արկտիկական լերկամորթիկը, լճային իշխանը[4][5]: 1961 թվականին մեծ խորության վրա որսացել են ռեկորդային 46,3 կգ քաշով իշխան։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Lake Athabasca»։ Atlas of Alberta Lakes։ Edmonton: University of Alberta Press։ 1990։ ISBN 0-88864-214-8 
  2. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս»։ էջ էջ 12 
  3. Elizabeth Southren (2013-01-08)։ «Deep In Canadian Lakes, Signs Of Tar Sands Pollution»։ National Public Radio]։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-08-01-ին։ «Canadian researchers have used the mud at the bottom of lakes like a time machine to show that tar sands oil production in Alberta, Canada, is polluting remote regional lakes as far as 50 miles from the operations.» 
  4. Canada Fishing Online
  5. «Lake Trout»։ Perspective Visuals, Inc.։ March 8, 2006 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]