Աբայ Կունանբաևի հուշարձան (Մոսկվա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox architecture.png
Աբայ Կունանբաևի հուշարձան
Абай (8381252106).jpg
Աբայ Կունանբաևի հուշարձանը բողոքի ցույցերի օրերին (2012 թվական)
Կոորդինատներ55°45′44″ հս․ լ. 37°38′34″ ավ. ե.HGЯO
Գտնվում էՌուսաստան Ռուսաստան
Մոսկվա
Կառուցվել է2006
Շինության ձևըՔանդակ
Կառուցել էՄարատ Այնեկով
Ներկա վիճակըԿանգուն

Աբայ Կունանբաևի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Абаю Кунанбаеву, ղազ.՝ Абай Құнанбаев ескерткіші), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ղազախ լուսավորիչ-բանաստեղծ, ղազախական գրականության հիմնադիր Աբայ Կունանբաևին։ Տեղադրվել է Չիստոպրուդնի բուլվարում, Ռուսաստանում Ղազախստանի դեսպանատան մոտակայքում[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2006 թվականին Ռուսաստանի և Ղազախստանի նախագահներ Նազարբաևը և Պուտինը հայտարարեցին Պուշկինի տարի Ղազախստանում և Աբայի տարի Ռուսաստանում[1]։ Աստանայում և Մոսկվայում տեղադրվեցին երկու բանաստեղծների բրոնզե հուշարձանները։

Մոսկվայի հուշարձանը Ղազախստանի նվերն է Ռուսաստանի մայրաքաղաքին։ Աբայ Կունանբաևի հուշարձանը տեղադրելու մասին որոշումը կայացվել է Նուրսուլթան Նազարբաևի և Վլադիմիր Պուտինի հանդիպման ժամանակ՝ Ղազախստանի նախագահի Ռուսաստանի Դաշնություն 2005 թվականի հունվարին կատարած պաշտոնական այցի շրջանակներում։ Նախագիծը ֆինանսավորել է ղազախական կողմը։ Հուշարձանի ընդհանուր արժեքը կազմել է մոտ 162 մլն տենգե՝ ավելի քան 1,25 մլն դոլար։ Հուշարձանի բացմանը, որը կայացել է 2006 թվականի ապրիլի 4-ին, մասնակցել են Ռուսաստանի և Ղազախստանի նախագահներ Վլադիմիր Պուտինն ու Նուրսուլթան Նազարբաևը[2]։

Իր հերթին ռուս մեծ բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինի կիսանդրին տեղադրվել է Ալմաթիում դեռևս 1999 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ նրա ծննդյան 200-ամյակի առթիվ (հեղինակն է ռուս քանդակագործ Անատոլի Բիչուկովը, ղազախ ճարտարապետները՝ Տ. Երալիևը, Ա. Անչուգովը)[3]։

2012 թվականի մայիսին Աբայի հուշարձանի մոտ՝ Չիստիե պրուդիում, տեղի են ունեցել ռուսական ընդդիմության #ОккупайАбай հեշթեգով աղմկահարույց բողոքի ակցիաները[4], որոնք ռուսաստանցիների ուշադրությունը կրկին ուղղեցին Աբայի պոեզիային։

Հեղինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քանդակագործներ՝ Մարատ Այնեկով (ղազախական ազգային արժույթի՝ տենգեի էսքիզների ստեղծողը), Սաիդ Այնեկով
  • Կոնստրուկտոր՝ Սայրան Ֆազիլով
  • Ճարտարապետներ՝ Վալերի Ռոմանենկո, Թիմուր Սուլեյմենովը
  • Դիզայներ՝ Իգոր Պոլյակով
  • Նկարիչ՝ Էդուարդ Դրոբիցկի[5]

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից, ներկայացնում է ազգային նախշերով զարդարված քարե պատվանդանին նստած բանաստեղծին։ Պատվանդանին արված է հետևյալ մակագրությունը. «Հավերժ է անմահ խոսքի արարիչը»[1][5]։ Բացի բուն հուշարձանից հորինվածքի կազմի մեջ մտնում են երկու քարե կուռքեր, որոնք ստեղծված են ղփչաղական կուռքերի ոճով[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]