Սալիցիլաթթու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սալիցիլաթթու
Salicylic-acid-skeletal.svg
Salicylic-acid-3D-balls-B.png
Salicylic acid crystals (1).jpg
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում 2- հիդրօքսոբենզոյական թթու
Ավանդական անվանում Սալիցիլաթթու
Քիմիական բանաձև C7H6O3
Ֆիզիկական հատկություններ
Մոլային զանգված 138.12 գ/մոլ
Ագրեգատային վիճակ Պինդ
Խտություն 1.44 գ/սմ³
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան 159 °C
Եռման ջերմաստիճան 211 °C
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջրում 0.2 գ/100 մլ
Դասակարգում
CAS համար 69-72-7
PubChem 338
ЕС 200-712-3
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Սալիցիլաթթու, 0քսիբենզոյական թթու, պարզագույն արոմատիկ օքսիթթու։ Անգույն բյուրեղներ են, ջրում Վատ են լուծվում, օրգանական լուծիչներում՝ լավ։ Հալման ջերմաստիճանը 159 օС Է, եռմանը՝ 211°С։ Լայնորեն տարածված է բնության մեջ, հիմնականում գլիկոզիդի ձևով։ Արդյունաբերության մեջ ստացվում է ֆենոլի կարբօքսիլացմամբ։ Սալիցիլաթթուն օժտված է թույլ հականեխիչ, գրգռող և կերատոլիտիկ (եղջերալուծիչ) հատկություններով։ Օգտագործում են քսուքների, մածուկների, փոշիների և լուծույթների ձևով՝ մաշկային հիվանդությունների բուժման նպատակով։ Սալիցիլաթթուի նատրիումական աղը (նատրիումի սալիցիլատ), ամիդը (սալիցիլամիդ) և ացետիլսալիցիլաթթուն (ասպիրին) մարմնի ջերմաստիճանն իջեցնող, հակառևմատիկ, հակաբորբոքային և ցավը հանգըստացնող, պամինասալիցիլաթթուն ՝ հակաաուբերկուլոզային միջոցներ են։ Սալիցիլաթթուն օգտագործում են սննդամթերքները պահածոյացնելու, երկաթի և պղնձի գունաչափական որոշման, թորիումը այլ տարրերից անջատելու նպատակով, ինչպես նաև ազոներկերի և հոտավետ նյութերի արտադրության մեջ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png