Jump to content

Յաֆֆայի ժամացույցի աշտարակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յաֆֆայի ժամացույցի աշտարակ
Տեսակժամաշտարակ
Երկիր Իսրայել
ՏեղագրությունՅաֆֆա
Ճարտարապետական ոճօսմանյան ճարտարապետական ոճ
Հարկեր3
Հիմնադրված է1903
Քարտեզ
Քարտեզ

Ժամացույցի աշտարակ (անգլ.՝ מגדל השעון, Միգդալ հա-Շաոն, արաբ․՝ يافا برج الساعة‎‎), Օսմանյան ժամանակաշրջանում Պաղեստինում կառուցված 7 ժամացույցի աշտարակներից մեկը։ Կառուցվել է յաֆֆացի ժամագործ և ոսկերիչ Մորից Շայնբերգի կողմից։ Պաղեստինում կառուցված այս աշտարակը նվիրված է Օսմանյան կայսրության սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի թագադրության 25-ամյակին։ Աշտարակը կառուցվել է Յաֆֆայի արաբ և հրեա բնակիչների հանգանակած միջոցներով։ Տարելիցի կապակցությամբ Օսմանյան կայսրության տարածքում ընդհանուր առմամբ կառուցվել է ավելի քան հարյուր աշտարակ[1]։ Աշտարակը գտնվում է Յաֆֆայի հյուսիսային մուտքից Եֆեթ փողոցի մեջտեղում, կառուցվել է կրաքարից[2], աշտարակի ձևը հիշեցնում է եվրոպական եկեղեցի, իսկ գմբեթը պատված է պղնձով։ Աշտարակն ունի երկու ժամացույց, զանգ, որը հնչում է ժամը երկու անգամ, 1948-1949 թվականներին արաբա-իսրայելական պատերազմում[3] սպանված իսրայելցիների հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ։ Աշտարակի ժամացույցը ցույց է տալիս տեղական և եվրոպական ժամանակը[4]։ Աշտարակը գտնվում է «ժամացույցի հրապարակում»։

Առաջին քարը դրվել է 1900 թվականի սեպտեմբերին, իսկ շինարարությունն ավարտվել է 1903 թվականին։ Աշտարակի շինարարությունը քաղաքում նշանավորվեց մշակութային փոփոխությամբ. մինչ այդ քաղաքի բոլոր ժամացույցները տեղադրված էին մզկիթների և եկեղեցիների զանգակատների աշտարակներին, «քաղաքացիական» աշտարակի շինարարությունը նշանակում էր հասարակության անցում դեպի աշխարհիկ կողմը։

19-րդ դարում՝ քաղաքային պատերի ավերումից հետո, ժամացույցի հրապարակը դարձավ քաղաքի կենտրոնական վայրերից մեկը։ Այնտեղ գործում էին շուկաներ, պետական հաստատություններ և առևտրական կենտրոններ, ինչպես նաև հասարակական տրանսպորտի «կենտրոնական կայարանը», որտեղից սայլերը և կառքերը ուղևորվում էին Էրեց Իսրայելի բոլոր կողմերը։

Աշտարակի ժամացույցի մեխանիզմը սպասարկող առաջին ժամագործը եղել է Նեթանել Մարկովիչը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում թուրքերի կողմից Յաֆֆայից հրեաների արտաքսման ժամանակ Մարկովիչը թուրքական իշխանություններից քաղաքում մնալու հատուկ թույլտվություն ստացավ՝ ժամացույցը սպասարկելու և կարգավորելու համար։

1965 թվականին աշտարակը վերականգնվեց Թել Ավիվի քաղաքապետարանի կողմից։ Ժամացույցը փոխարինվեց, ժամացույցի աշտարակի պատուհանները և որմնախորշերը զարդարվեցին Յաֆֆայի պատմությունը պատկերող ձևավոր ցանցերով[4][5]։ Երկար տարիներ չգործելուց հետո՝ աշտարակը նորից վերականգնվեց 2001 թվականին։

2004 թվականին ժամացույցի աշտարակը հայտնվեց իսրայելական փոստային նամականիշների վրա[6][7]։

  • Բարձրություն (հիմքից մինչև ալեհավաքի վերջը) 27.8 մ
    • Առաջին հարկ` 3,8 մ
    • երկրորդ հարկ` 4,36 մ
  • Հիմք` 3,8x3,8 մետրի վրա
  • Զանգ
    • Տրամագիծ` 60 սմ
    • Բարձրություն` 110 սմ
    • Քաշ` 130 կգ
  • Թվահարթակ`
    • Տրամագիծ` 1,3 մ
    • Մեծ սլաք` 65 սմ
    • Փոքր սլաք` 35 սմ

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. מגדל השעון ביפו. lib.cet.ac.il (Hebrew). Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 30-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ չճանաչված լեզու (link)
  2. «Башня Хамида». Путеводитель по Израилю. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 15-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 14-ին.
  3. «Jaffa - Clock-Tower». planetware.com. Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 31-ին.
  4. 4,0 4,1 Древний Яффо
  5. «Jaffa's Clock Tower». archnet.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2011 թ․ օգոստոսի 5-ին. Վերցված է 2009 թ․ հունվարի 30-ին.
  6. «Башня Хамида». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ փետրվարի 11-ին.
  7. «The Jaffa Clock Tower, Clock Square». boeliem.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Վերցված է 2011 թ․ սեպտեմբերի 6-ին.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Petersen, Andrew (2001). A Gazetteer of Buildings in Muslim Palestine (British Academy Monographs in Archaeology). I. Oxford University Press. pp. 174−175. ISBN 978-0-19-727011-0.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]