2024 թվականն Աֆղանստանում
Արտաքին տեսք
Ստորև ներկայացված է 2024 թվականին Աֆղանստանում տեղի ունեցած իրադարձությունները։
Գործող պաշտոնյաներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Նկար | Պաշտոն | Անուն |
|---|---|---|
| Գերագույն առաջնորդ | Հայբաթուլա Ախունձադա | |
| Վարչապետի պաշտոնակատար | Հասան Ախունդ | |
| Գլխավոր դատավոր | Աբդուլ Հակիմ Հաքքանի | |
| Փոխառաջնորդներ | Սիրաջուդդին Հաքքանի (առաջին) | |
| Մուլլա Յակուբ (երկրորդ) | ||
| Աբդուլ Ղանի Բարադար (երրորդ) | ||
| Փոխվարչապետի պաշտոնակատար | Աբդուլ Ղանի Բարադար (առաջին) | |
| Աբդուլ Սալամ Հանաֆի (երկրորդ) | ||
| Աբդուլ Քաբիր (երրորդ) |
Իրադարձություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ընթացիկ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Քաղաքացիական պատերազմ Աֆղանստանում, Իսլամական պետություն-Թալիբան հակամարտություն, Հանրապետականների ապստամբությունը Աֆղանստանում
Հունվար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունվարի 4 - Թալիբանի փոխգործակցության և առաքինության նախարարության խոսնակը հայտարարեց անորոշ թվով կանանց ձերբակալության մասին՝ «վատ հիջաբ» կրելու համար՝ նշանավորելով 2021 թվականի օգոստոսին նրանց իշխանության վերադարձից հետո հագուստի կոդեքսի առաջին հայտնի խստացումը[1]:
- Հունվարի 20 - Թաիլանդից Ռուսաստան թռչող Dassault Falcon 10 չարտերային ինքնաթիռը կործանվել է Բադախշան նահանգի Քուֆ Աբ շրջանում, ինչի հետևանքով ինքնաթիռում գտնվող վեց մարդկանցից երկուսը զոհվել են[2][3]։
- Հունվարի 29 - Քաբուլն ու Նանգարհար նահանգը կապող գլխավոր մայրուղու վրա տեղի է ունեցել տասը բախում, որի հետևանքով զոհվել է 17 մարդ, ևս տասը վիրավորվել է։ Բացի այդ, Լաղման նահանգում՝ նույն մայրուղու վերջնամասում, չորս բախումների ժամանակ զոհվել է 15 մարդ[4]։
Փետրվար
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Փետրվարի 19 - Նուրիստան նահանգում սողանքը թաղել է Թաթինի հովտում գտնվող Նաքրե գյուղը, ինչի հետևանքով զոհվել է առնվազն 25 մարդ[5]:
- Փետրվարի 20 - Մարտի 13 - Առնվազն 60 մարդ է զոհվել, 23-ը՝ վիրավորվել ջրհեղեղների և անբարենպաստ եղանակային պայմանների, այդ թվում՝ ձյան և անձրևի հետևանքով ողջ երկրում[6]։
Մարտ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մարտի 17 - Հերաթից Քաբուլ ուղևորվող ավտոբուսը Հիլմենդ նահանգի Գրիշք շրջանում Քանդահար-Հերաթ մայրուղու վրա բախվել է մոտոցիկլետին, ապա բախվել նավթատարին, ինչի հետևանքով զոհվել է 21 մարդ, վիրավորվել՝ 28-ը[7]։
- Մարտի 18 - Հինգ կին և երեք երեխա սպանվել են Պակիստանի երկու օդային հարվածների հետևանքով Խոստ և Պակտիկա նահանգներում այն պնդումներից հետո, թե Պակիստանում հարձակումները պլանավորվել են Աֆղանստանում, ինչը թալիբները հերքում են: Ի պատասխան դրա՝ թալիբները սահմանին կրակ են բացում պակիստանյան զորքերի ուղղությամբ[8]։
- Մարտի 21 - Քանդահարի բանկում մահապարտ ահաբեկչի պայթյունի հետևանքով զոհվել է 21 մարդ, վիրավորվել՝ 50-ը։ Հարձակման պատասխանատվությունը ստանձնել է «Վիլայաթ Խորասան» ահաբեկչական խմբավորումը[9]։
- Մարտի 31 - Ղազնի նահանգի Ջիրո շրջանում 9 երեխա է զոհվել, երբ ականը, որը նրանք հայտնաբերել էին դրա հետ խաղալիս, պայթել է[10]։
Ապրիլ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ապրիլի 12-14 - Առնվազն 33 մարդ զոհվել է, ևս 27-ը վիրավորվել են հորդառատ անձրևների հետևանքով առաջացած հեղեղումների հետևանքով երկրի 20 նահանգներում, այդ թվում՝ Քաբուլում[11]։
- Ապրիլի 17 - Թալիբանը կարգադրում է կասեցնել Noor TV և Barya TV հեռուստաալիքները՝ իբր «ազգային և իսլամական արժեքները հաշվի չառնելու» համար[12]:
- Ապրիլի 20 - Մեկ մարդ զոհվել է, երեքը՝ վիրավորվել Քաբուլի հիմնականում հազարացիներով բնակեցված թաղամասում ավտոմեքենայի պայթյունի հետևանքով[13]:
- Ապրիլի 29 - Վեց մարդ մահացել է այն բանից հետո, երբ զինված անձը կրակ է բացել Հերաթ նահանգի Գուզարա շրջանում գտնվող շիա մզկիթում[14]։
Մայիս
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Մայիսի 8 - Բադախշան նահանգի Ֆայզաբադ քաղաքում մոտոցիկլետի պայթյունի հետևանքով զոհվել է թալիբների անվտանգության երեք աշխատակից։ Հարձակման պատասխանատվությունը ստանձնել է «Իսլամական պետությունը»[15]։
- Մայիսի 10 - Բաղլան նահանգում հեղեղումների հետևանքով զոհվել է 150-ից 300 մարդ[16]:
- Մայիսի 15 - Գուր նահանգում ռազմական Մի-17 ուղղաթիռ է կործանվել, մեկ մարդ զոհվել է[17]։
- Մայիսի 17
- Բամիանում հրազենային հարձակման հետևանքով զոհվել է վեց մարդ, այդ թվում՝ Իսպանիայի երեք քաղաքացի, ևս 7-ը վիրավորվել են[18]։ Հարձակման պատասխանատվությունը ստանձնել է «Իսլամական պետությունը»[19]։
- Առնվազն 84 մարդ է զոհվել Գուր և Ֆարյաբ նահանգներում հեղեղումների հետևանքով[20]։
- Մայիսի 21 - «Թուրքական ավիաուղիները» վերսկսում են թռիչքները դեպի Աֆղանստան՝ 2021 թվականին թալիբների իշխանության գալուց հետո առաջին անգամ[21]։
- Մայիսի 25 - Առնվազն 15 մարդ է զոհվել Բադախշան և Բաղլան նահանգներում տեղի ունեցած հանկարծակի հեղեղումների հետևանքով[22]։
Մահեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Հունվարի 4 - Նուր Ահմեդ Նուր (87), քաղաքական գործիչ, ներքին գործերի նախարար (1978)[23]։
- Մայիսի 29 - Քայում Քարզայ (77), քաղաքական գործիչ, պատգամավոր (2004-2008)[24]։
- Հունիսի 4 - Ահմադ Շահ Խան (89), Աֆղանստանի թագաժառանգ արքայազն, ազնվական, Բարաքզայի տան ղեկավար (2007-ից)։[25]
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Taliban arrest women for 'bad hijab' in the first dress code crackdown since their return to power». AP News (անգլերեն). 2024 թ․ հունվարի 4. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «Russian flight carrying six disappears over Afghanistan, crash reported». Reuters. 2024 թ․ հունվարի 21. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «A Russian private jet carrying 6 people is believed to have crashed in Afghanistan, officials say». Associated Press. 2024 թ․ հունվարի 21. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «33 people have been killed in separate traffic crashes in eastern Afghanistan». AP News (անգլերեն). 2024 թ․ հունվարի 28. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «Afghanistan landslide leaves 25 dead». DW (անգլերեն). 2024 թ․ փետրվարի 19. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «In Afghanistan, more than 60 people killed by weeks of heavy rain and snow». Le Monde (անգլերեն). 2024 թ․ մարտի 13. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «At least 21 dead after bus collides with tanker in southern Afghanistan». Al Jazeera. 2024 թ․ մարտի 17. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «Taliban Says Several Killed In Pakistani Strikes Inside Afghanistan». RFE/RL. 2024 թ․ մարտի 18. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «Afghanistan: IS claims responsibility for suicide bomb at Kandahar bank». BBC. 2024 թ․ մարտի 22. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «An old land mine found by children near an Afghanistan village explodes, killing 9». Associated Press. 2024 թ․ ապրիլի 1. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 20-ին.
- ↑ «Dozens killed in Afghanistan as heavy rains set off flash floods». Al Jazeera. 2024 թ․ ապրիլի 14. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
- ↑ «The Taliban suspend two TV stations in Afghanistan for neglecting Islamic and national values». Associated Press. 2024 թ․ ապրիլի 17. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
- ↑ «A sticky bomb explodes in Kabul, killing 1 and wounding 3 in a mostly Shiite Hazara neighbourhood». Associated Press. 2024 թ․ ապրիլի 21. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
- ↑ «Gunman kills at least six in attack on mosque in Afghanistan's Herat». Al Jazeera. 2024 թ․ ապրիլի 30. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 23-ին.
- ↑ «Blast in north Afghanistan kills three Taliban security personnel». Reuters. 2024 թ․ մայիսի 8.
- ↑ «More than 150 killed in Afghanistan flash floods, government says». Al Jazeera (անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «An Afghan military helicopter crash in western Afghanistan kills at least 1 person, the Taliban say». Associated Press (անգլերեն). 2024 թ․ մայիսի 15. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «3 Spaniards were among 6 people killed when gunmen opened fire in central Afghanistan, officials say». Associated Press (անգլերեն). 2024 թ․ մայիսի 18. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «The Islamic State claims attack in Afghanistan that killed 3 Spanish citizens and 3 Afghans». Associated Press (անգլերեն). 2024 թ․ մայիսի 20. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «Heavy rains set off flash floods in northern Afghanistan, killing at least 84 people». Associated Press (անգլերեն). 2024 թ․ մայիսի 19. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «Turkish Airlines resumes flights to Afghanistan nearly 3 years after the Taliban captured Kabul». Associated Press (անգլերեն). 2024 թ․ մայիսի 21. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «Renewed flash floods due to unusually heavy seasonal rains kill at least 15 people in Afghanistan». Associated Press (անգլերեն). 2024 թ․ մայիսի 26. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 28-ին.
- ↑ «نور احمد نور، وزیر داخله پیشین افغانستان درگذشت». افغانستان اینترنشنال (պարսկերեն). 2024 թ․ հուլիսի 25. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ TV, Amu (2024 թ․ մայիսի 30). «Qayum Karzai, brother of former president, passes away». Amu TV (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.
- ↑ «شاهزاده احمدشاه، آخرین ولیعهد افغانستان در آمریکا درگذشت». BBC News فارسی (պարսկերեն). 2024 թ․ հունիսի 5. Վերցված է 2024 թ․ դեկտեմբերի 18-ին.