Օլիգոֆրենոմանկավարժություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Օլիգոֆրենոմանկավարժություն,օլիգոֆրենոպեդագոգիկա դեֆեկտոլոգիայի բնագավառ, որն ուսումնասիրում է մտավոր թերզարգացած երեխաների դաստիարակության և ուսուցման խնդիրները, զարգացման թերությունների շտկման ուղիները, ինչպես նաև նրանց սոցիալական ռեաբիլիտացիայի հարցերը։ Օլիգոֆրենոմանկավարժությունը, որպես բժշկության և մանկավարժության զարգացման որոշակի ուղղություն, առաջացել է 19-րդ դարի սկզբին։ Մտավոր թերզարգացած երեխաների առաջին դաստիարակները հոգեբուժական հիմնարկներում ու հատուկ մանկատներում եղել են բժիշկները։ 19-րդ դարի կեսին ֆրանսիացի բժիշկ և մանկավարժ է․ Սեգենը մշակեց մտավոր թերզարգացած երեխաների ուսուցման ու դաստիարակության համակարգ, որը հենվում է նրանց ակտիվության, գործունակության զարգացման վրա՝ հատուկ ռեժիմի ու վարժությունների օգնությամբ՝ զգայական օրգանների, ուշադրության, մոտորիկայի, կամքի։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին շատ երկրներում համընդհանուր տարրական ուսուցման հետ ուժեղացվում է ուշադրությունը երեխաների մտավոր թերզարգացման թեթև ձևերի նկատմամբ։ Նրանց համար ստեղծվում են հատուկ դասարաններ և դպրոցներ։ Արտասահմանում օլիգոֆրենոմանկավարժությունը կապված է Ժ․ Դեմորի և Օ․ Դեկրոլի (Բելգիա), Բ․ Մենելի ե Ա․ Ֆուքսի (Գերմանիա), Ա․ Բինեի, Ժ․ Ֆիլիպի և Պ․ Բոնկուրի (Ֆրանսիա) անունների հետ։ Օլիգոֆրենոմանկավարժության ասպարեզում զգալի ներդրում ունեն նախահեղափոխական և խորհրդային շրջանի հայրենական մասնագետները՝ Ե․ Կ․ Գրաչյովան, Մ․ Պ․ Պոստովսկայան, Վ․ Պ․ Կաշչենկոն, Ա․ Ն․ Գրաբորովը, Լ․ Ս․ Վիգոտսկին, Գ․ Մ․ Դուլնեը և ուրիշներ։ Ռուսաստանում մտավոր թերզարգացած երեխաների համար առաջին օժանդակ դասարանը բացվել է 1908 թվականին, առաջին օժանդակ դպրոցը՝ 1910 թվականին։ ԽՍՀՄ–ում մտավոր թերզարգացած թեթև ձևերով տառապող երեխաների դաստիարակությունն ու ուսուցումն իրականացվում են հատուկ օժանդակ դպրոցներում։ Որոշակի նշանակություն ունեն հատուկ, հիգիենիկ ռեժիմը, որը պահպանում է երեխայի նյարդային համակարգը, մանկական կազմակերպված առողջ կոլեկտիվը, երեխաների ներգրավումը հանրօգուտ աշխատանքում՝ դպրոցում, նրանից դուրս, դպրոցի և ընտանիքի մշտական համագործակցությամբ։ Օլիգոֆրենոմանկավարժությունը մեծ տեղ է հատկացնում երեխայի զգայական փորձի հարստացմանը, խոսքի զարգացմանը, բառային և դիտողական մեթոդների ռացիոնալ օգտագործմանը, ուսուցման գործնական նպատակաուղղվածությանը, անհատական և դիֆերենցված մոտեցմանը։ Օլիգոֆրենոմանկավարժներ են պատրաստում ինստիտուտների դեֆեկտոլոգիայի ֆակուլտետները։ Օլիգոֆրենոմանկավարժության հարցերով զբաղվում և ԳՀ աշխատանք են կատարում ԽՍՀՄ ՄԳԱ դեֆեկտոլոգիայի ԳՀԻ և մանկավարժական ինստիտուտների դեֆեկտոլոգիայի ֆակուլտետների ամբիոնները։ Հայաստանում Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի տարրական ուսուցման ֆակուլտետում 1982 թվականից գործում է դեֆեկտոլոգիայի բաժին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թուլամտություն

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 527 CC-BY-SA-icon-80x15.png