Տոլուկա դե Լերդո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Տոլուկա դե Լերդո
իսպ.՝ Toluca de Lerdo
Դրոշ Զինանշան
Flag of Toluca, Mexico.svg Coat of arms of Toluca, Mexico.svg

Toluca a los pies del nevado.jpg
Կոորդինատներ: 19°17′32″ հս․ լ. 99°39′14″ ամ. ե. / 19.29222° հս․. լ. 99.65389° ավ. ե. / 19.29222; 99.65389
ԵրկիրՄեքսիկա Մեքսիկա
ՔաղաքապետՄարթա Իլյուդա Գոնսալես Կալդերոն (2012—2015)[1]
Հիմնադրված էմարտի 19, 1527 թ.
Մակերես452,37 կմ²
ԲԾՄ2660±1 մետր
Բնակչություն489 333[2] մարդ
Ժամային գոտիUTC-6
Հեռախոսային կոդ722
Փոստային ինդեքսներ50000–50295
Պաշտոնական կայքtoluca.gob.mx
##Տոլուկա դե Լերդո (Մեքսիկա)
Red pog.png

Տոլուկա դե Լերդո (իսպ.՝ Toluca de Lerdo, ացտեկերեն` Tōllohcān), քաղաք Մեքսիկայում: Մեխիկոյի նահանգի մայրաքաղաքը և Տոլուկայի շրջանի վարչական կենտրոնը: 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով` բնակչության թվաքանակը կազմել է 489 333 մարդ:

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Toluca անունը ծագում է նաուատլ լեզվից (աստ. Tllllohcān), որը կարող է թարգմանվել որպես մի վայր, որտեղ ապրում է Տոլիո աստվածը: Նաև ացտեկական կանոնագրքերում այս տեղը կոչվում էր Tolutépetl, ինչը նշանակում է Տոլո աստծո բլուր, մատնացույց անելով հարևանությամբ գտնվող Նևադո դե Տոլուկա հրաբուխը:

1861 թվականին քաղաքի անվանն ավելացվել է Մեքսիկայի նախագահ Սեբաստիան Լերդո Դե Տեխադայի անունը։.

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնագույն ժամանակներում այդ վայրը հայտնի էր որպես Մատլատցինկոյի հովիտ, որտեղ ապրում էին չորս ցեղեր` մատլացինկա, օտոմի, մասաու և ացտեկներ: Հետդասական շրջանում հովիտը ղեկավարվում էր մայրաքաղաքից, որի ավերակները այժմ գտնվում են Տոլուկից հյուսիս` Calixtlahuaca գյուղում:

1478 թվականին մեքսիկացի կայսր Աշայակատելը (Axayacatl) գրավել է Տոլուկի հովիտը: Մայրաքաղաքը զրկվեց դինաստիայից և իշխանությունից, իսկ որոշ հողեր բաժանվեցին Մեխիկոյի հովտի թագավորների և իշխանավորների միջև:

1521 թվականին իսպանացիները նվաճեցին Տոլուկայի հովիտը, որը ղեկավարել է Գ. դե Սանդովալի (Gonzalo de Sandoval) կողմից, որը Կորտեսի գլխավոր սերժանտներից մեկն էր: 1522 թվականին քաղաքը հիմնադրվել է Տոլուկայի առաջին նահանգապետ Պ.Կոյոտցինի կողմից (Pedro Cortés Coyotzin): 1524 թվականին այստեղ սկսվել է քրիստոնեացման գործընթացը: 1662 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ: 1793 թվականին սկսվել է դեպի Մեխիկո ճանապարհի կառուցումը: 1810 թվականին, անկախության համար շարժման սկզբում, Միգել Հիդալգոն, Մոնտե դե լա Կրուսի ճակատամարտից առաջ, կանգ է առել այս քաղաքում: 1812 թվականին այստեղ հռչակվել է անկախություն: 1825 թվականին, նահանգի ստեղծումից հետո, մայրաքաղաքը մի քանի անգամ տեղափոխվել է, մինչև 1830 թվականին Տոլուկան դարձավ Մեխիկոյի նահանգի մայրաքաղաքը:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում կան սննդի, տեքստիլ, մետաղամշակման, ցելյուլոզա-թղթային արդյունաբերության տարբեր ձեռնարկություններ, մշակութային և կրթական հաստատություններ: Զարգացած է տրանսպորտային ենթակառուցվածքը։ Քաղաքը սպասարկում է Ադոլֆո Լոպես Մատեոսի անվան միջազգային օդանավակայանը:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]