Վիտեզսլավ Հալեկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիտեզսլավ Հալեկ
Jan Vilímek - Vítězslav Hálek.jpg
Ծննդյան անունչեխ․՝ Vincenc Hálek
Ծնվել էապրիլի 5, 1835(1835-04-05)[1][2] կամ 1835[3]
ԾննդավայրՄելնիկ, Կենտրոնաչեխական շրջան, Չեխիա
Վախճանվել էհոկտեմբերի 8, 1874(1874-10-08)[1][2] կամ 1874[3]
Վախճանի վայրՊրահա, Բոհեմիայի թագավորություն[4]
Մասնագիտությունբանաստեղծ, գրող և լրագրող
ԱզգությունՉեխեր
ՔաղաքացիությունFlag of the Czech Republic.svg Չեխիա
ԶավակներԻվան Հալեկ
Վիտեզսլավ Հալեկ Վիքիքաղվածքում
Vítězslav Hálek Վիքիպահեստում

Վիտեզսլավ Հալեկ (չեխ․՝ Vítězslav Hálek, ապրիլի 5, 1835(1835-04-05)[1][2] կամ 1835[3], Մելնիկ, Կենտրոնաչեխական շրջան, Չեխիա - հոկտեմբերի 8, 1874(1874-10-08)[1][2] կամ 1874[3], Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն[4]), չեխ բանաստեղծ, դրամատուրգ, արձակագիր, լրագրող, գրաքննադատ, հրապարակախոս։ Յան Ներուդայի հետ միասին համարվում են չեխական ժամանակակից պոեզիայի հիմնադիրները։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիտեզսլավ Հալեկը ծնվել է Չեխիայի Օդոլենա Վոդա քաղաքում։ Ավարտել է Պրահայի ակադեմիական գիմնազիան։ Եղել է Յան Ներուդայի ընկերն ու համագործակիցը։ Եղել է չեխ գրական կյանքի ակտիվ մասնակիցն ու կազմակերպիչը, մի շարք ամսագրերի գրական քննադատն ու խմբագիրը, երկար տարիներ ղեկավարել է «Ումելեցկա բեսեդա» ընկերության գրական բաժինը։ Հալեկին ժողովրդականություն է բերել «Երեկոյան երգեր» (1958 թ.) բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն, որով նա հաստատվել է որպես բանաստեղծ-քնարերգու։

Լիրիկական բանաստեղծությունների երկրորդ գիրքը՝ «Բնության մեջ», լույս է տեսել 1872-1874 թվականներին։ Այս ժողովածուի բանաստեղծություններով նա գովերգում է հայրենի երկրի բնաշխարհի գեղեցկությունը։ Այդ երգերի մեջ բացահայտ հնչում են հակակղերական մոտիվներ, բողոք ընդդեմ կրոնական դոգմաների, որոնք խոչընդոտում են մարդկային անհատի ազատ զարգացմանը։

Չեխ ազգային պոեզիայի մեջ մեծ ավանդ են հանդիսացել Հալեկի սոցիալական բալլադները, որոնք հիմնականում տեղ են գտել «Հեքիաթներ մեր գյուղի մասին» (1874 թ.) ժողովածուում։ Հալեկի բանաստեղծություններից շատերը ժողովրդի մեջ են մտել իբրև ժողովրդական երգեր[5]:

Հալեկի տունը ծննդավայրում

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Večerní písně (Երեկոյան երգեր), 1859 թ.
  • V přírodě (Բնության մեջ), 1872 թ.
  • Antonín Dvořák, Vítězslav Hálek: Սպիտակ լեռների ժառանգները, Op. 30, B 134

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Chaloupka A., Vítězsláv Hálek, Praha, 1949; Nejedlý Zd., Tyl, Hálek, Jirásek, 2 vyd., Praha, 1951;
  • Dostal V., Hálek sociální, Praha, 1951;
  • Jeřábek D., Vítězsláv Hálek a jeho úloha ve vývoji české literární kritiky 19 století, Praha, 1959;
  • Dějiny české literatury, [sv.] 3, Praha, 1961;
  • Соловьева А. П., В. Галек, в кн.: Очерки истории чеш. лит-ры XIX—XX вв., М., 1963.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 International Music Score Library Project — 2006.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_H/Halek_Vitezlav_1835_1874.xml
  4. 4,0 4,1 4,2 Галек Витезслав // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Չեխ և սլովակ բանաստեղծներ, Երևան, 1966, «Հայաստան» հրատարակչություն

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]