Վիլիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիլիա (Ներիս)
Neris river in Vilnius.jpg
Բնութագիր
Երկարություն 510
Ավազանի մակերես 25 100 կմ²
Ավազան Նեման
Բալթիկ ծով
Ջրի ծախս 182 մ³/վ
Ջրահոսք
 · Բարձրություն բարձր 177 մ
 · Կոորդինատներ 54°41′23″ հվ. լ. 27°52′03″ ամ. ե. / 54.68972° հս․. լ. 27.86750° ավ. ե. / 54.68972; 27.86750
 · Գետաբերանի տեղակայում Նեման
 · Բարձրություն բարձր 21 մ
 · Կոորդինատներ 54°54′01″ հվ. լ. 23°52′19″ ամ. ե. / 54.90028° հս․. լ. 23.87194° ավ. ե. / 54.90028; 23.87194Կոորդինատներ: 54°54′01″ հվ. լ. 23°52′19″ ամ. ե. / 54.90028° հս․. լ. 23.87194° ավ. ե. / 54.90028; 23.87194
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Vilnia River, Šventoji River, Lietauka, Vokė, Lomena, Šešuva, Ashmyanka River, Usha, Ilija, Dzvinasa, Kužec, Oksna, Servač, Narach River, Stracha River, Žeimena և Musė
Երկիր Բելառուս Բելառուս
Լիտվա Լիտվա
Երկրամաս Գրոդնոյի մարզ, Վիտեբսկի մարզ և Մինսկի մարզ
Ջրահավաք Neman Basin
Գետը Վիքիպահեստում

Վիլիա (բելառուս․՝ Вілія, լեհ.՝ Wilia)[1], Նյարիս (լիտ.՝ Neris), գետ Բելառուսում ու Լիտվայում։ Նեմանի աջ վտակն է։ Գետն ունի 510 կմ երկարություն, որից 228 կիլոմետրը հոսում է Լիտվայում։ Նրա ջրահավաք ավազանը 24 942,3 կմ² է, որից Լիտվայի տարածքում է գտնվում 13 849,6 կմ² (56 %)։

Վիլիան Բելառուսում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նարոչ գետի՝ Վիլիա գետի մեջ թափվելու տեղը

Գետի ափին են տեղակայված Վիլեյկա ու Սմորգոն քաղաքները։

Վիլեյկայից վերև տեղակայված է Վիլիայի ջրամբարը, որ ջուր է ապահովում Մինսկի համար (Վիլիա-Մինսկի ջրամատակարարման համակարգ), ինչպես նաև նրա ջուրն օգտոգործվում է Վիլիայի ջրաէլեկտրակայանի համար։

Վիլիայի ավազանի տարածքում է գտնվում Պավիլյե (բելառուս․՝ Павілле) պատմական շրջանը[2]:

Վտակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Աջ - Նարոչ, Սերվաչ, Ստրաչա,
  • Ձախ - Իլիա, Ուշա[3], Օշմյանկա։

Ներիսը Լիտվայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներիսը Լիտվայի քարտեզում

Լիտվայում Ներիսը (Նյարիս), ինչպես այնտեղ կոչվում է Վիլիա գետը, երկրի երկրորդ ամենաերկար գետն է, որն իրար է միացնում Լիտվական մեծ իշխանության երկու հին մայրաքաղաքները՝ ենթադրյալ մայրաքաղաք Կերնավեն ու Վիլնյուսը։ Ափի երկայքնով պահպանվել են հեթանոսական գերեզմանների հետքեր, սուրբ քարեր և այլն։

Գետի ափին են տեղակայված Նեմենչինե, Վիլնյուս, Գրիգիշկես, Իոնավա, Կաունաս քաղաքները։ Ունի «մեկուսացած» նավարկելի հատված։

Խոշոր վտակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Շվենտոյի (Շվյանտոյի) լիտ.՝ Šventoji
  • Ժեյմենա լիտ.՝ Žeimena, Վիլիայի է միանում Պաբրադե քաղաքի մոտ
  • Վոկե (Վակա) լիտ.՝ Vokė, Վիլիայի է միանում Վիլնյուսից ներքև
  • Վիլնյա (Վիլնյալե) լիտ.՝ Vilnelė, Վիլիայի է միանում Վիլնյուս քաղաքում
  • Սայդե լիտ.՝ Saidė
  • Մուսե լիտ.՝ Musė

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Wilia // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. — Warszawa, 1893. — Т. XIII: Warmbrun – Worowo. — С. 470.(լեհ.)
  2. Звяруга Я. Г. Беларускае Павілле у жалезным веку і раннім сярэднявякоўі // Матэрыялы па археалогіі Беларусі, вып. 10. Минск, Государственное образовательное учреждение «Институт истории НАН Беларуси», 2005 (բելառուս.)
  3. Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е изд. — Мн.: БелСЭ им. П. Бровки, 1989. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]