Վասիլի Սուրոշնիկովի առանձնատուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Վասիլի Սուրոշնիկովի առանձնատուն
Особняк Сурошникова.jpg
Տեսակտեսարժանություն և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՍամարա
Ճարտարապետական ոճմոդեռն
ՃարտարապետԱլեքսանդր Շչերբաչյով
Ժառանգության կարգավիճակՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Կոորդինատներ: 53°11′3.4000001008001″ հս․ լ. 50°4′56.100000100007″ ավ. ե. / 53.184277777805775145° հս․. լ. 50.08225000002777705° ավ. ե. / 53.184277777805775145; 50.08225000002777705

Վասիլի Միխայլովիչ Սուրոշնիկովի առանձնատուն (ռուս.՝ Особняк Василия Михайловича Сурошникова), ճարտարապետական հուշարձան Սամարայում: Կառուցվել է 1910-1914 թվականներին նշանավոր ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտելի նախագծով, շինարարությունը ղեկավարել է Ալեքսանդր Շչերբաչյովը: Շենքը գտնվում է Պիոներական և Ալեքսեյ Տոլստոյի փողոցների անկյունում (հասցեն` Պիոներական փողոց 22/41): Դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբեկտ է:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկար ժամանակ համարվում էր, որ սամարացի առաջին գիլդիայի վաճառական Վասիլի Միխայլովիչ Սուրոշնիկվի առանձնատան միակ հեղինակը եղել է Ա. Ա. Շչերբաչյովը և այն կառուցվել է 1907 թվականին: Սակայն հետագայում Ֆ. О. Շեխտելի արխիվներում հայտնաբերվում է առանձնատան նախնական նախագիծը, որը թվագրված է 1909 թվականով: Շչերբաչյովը միայն որոշակի փոփոխություններով իրականացրել է այդ նախագիծը[1]:

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ առանձնատունը զբաղեցրել է 24-րդ Սամարո-Սիմբիրսկյան Երկաթյա դիվիզիայի շտաբը, իսկ 1918 թվականի նոյեմբերին հանձնվել է Սամարյան Պրոլետկուլտին կից կերպարվեստի բաժնին: Ստուդիան փակվում է 1921 թվականին, որից հետո առանձնատանը տեղակայվում է Կույբիշևի գավառագիտական թանգարանը: Հայրենական Մեծ պատերազմի սկզբում կառավարական հաստատությունների էվակուացիայի ժամանակ առանձնատունը նախատեսվում էր տրամադրել ԱՄՆ դեսպանատանը, թանգարանը փոխադրվեց Ֆրունզեի փողոցի վրա գտնվող եկեղեցու շենքը: Սակայն պլանները չիրականացան, դրանց փոխարեն առանձնատանը բնակվում է Ստալինի դուստրը` Սվետլանա Ալիլուևան: Պատերազմից հետո առանձնատանը գտնվում էր Կույբիշևի Բժշկական ինստիտուտի ռազմա-բժշկական ֆակուլտետը: Ներկայումս առանձնատունը զբաղեցնում է ՌԴ Պաշտպանության նախարարության Ֆինանսական ապահովման վարչությունը[1]:

2010-ական թվականներին շենքը գտնվում էր անմխիթար վիճակում, դանդաղորեն փլուզվում էր ճակատային մասը: 2017 թվականին սկսվեց առանձնատան վերականգնումը, որն անմջապես նշանավորվեց սկանդալով, երբ բանվորները սկսեցին կոտրել ճակատային մասի պահպանված սալիկները[2]:

Ճարտարապետական առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճով: Նրա համար բնութագրական են նաև օգտագործված նյութերը, բնական քարը, կապույտ կերամիկական սալիկները և հատիկավոր սվաղը[3]: Շեխտելի նախագծում նշմարվում են նաև վենետիկյան ապարանքի տարրեր: Նախագծի համեմատ փոփոխվել են սալիկների անկյունագծային շարվածքը ուղղանկյունաձևի և կենտրոնական մուտքի դիրքը: Տան անկյունում գտնվող յուրահատուկ պատշգամբը հիշեցնում է Մոսկվայի Յարոսլավյան կայարանի աշտարակը, որի հեղինակը նույնպես եղել է Շեխտելը[1][4]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Т. Святкина (2014-04-09)։ «Падение фасада на фоне внеисторической среды»։ Засекин.ру։ Վերցված է 2018-03-20 
  2. ««Ищем вандалов»»։ Хранители наследия։ 2017-06-05։ Վերցված է 2018-03-21 
  3. «20 лучших зданий самарского модерна»։ СамКульт։ 2015-12-19։ Վերցված է 2018-03-21 
  4. «Особняк купца В. М. Сурошникова»։ Музей Самарской Архитектуры։ Վերցված է 2018-03-20 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]