Սևագլուխ շահրիկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սևագլուխ շահրիկ

Սևագլուխ շահրիկ (Sylvia atricapilla), շահրիկների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել]

Մարմնի երկարությունը 13 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 20-23 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 18-21 գ։ Փետրածածկը մոխրավուն է՝ բավականաչափ միատարր, գագաթը՝ մուգ։ Հասուն արուի թասակը մուգ սև է, փայլուն, էգինը՝ շիկակարմիր-դարչնագույն։ Երիտասարդ արուի գագաթը խամրած է, սև-դարչնագույնից դեղնավուն-դարչնագույն, մարմինը ներքևից՝ ավելի մուգ մոխրագույն։

Կենսակերպ[խմբագրել]

Բնակվում է սաղարթավոր անտառների խիտ թփուտային հատվածներում, պտղատու այգիներում, չուի ընթացքում լայնորեն տարածված է։

Սննդառություն[խմբագրել]

Սնվում է մանր անողնաշարավորներով, պտուղներով։

Բնադրում[խմբագրել]

Գարնանային ամենավաղ վերադարձը՝ մարտի 2-րդ տասնօրյակում, ամսվա վերջին հանդիպում են բազմաթիվ ակտիվ երգող և հարսանեկան զույգեր կազմած արուներ։ Արուն երգում է բարձր սրնգային ելևէջներով, ինչը կրկնակի բնադրման դեպքում լսելի է մինչև հուլիսի առաջին օրերը։ Այդ ընթացքում արուն ծառի ճյուղին, էգի առջև փետուրները փքելով, կտրուկ խոնարհման շարժումներ է կատարում, ապա ցածր երգելով ու դոփելով պտտվում էգի շուրջն ու մերձենում։ Ձվադրման պատրաստ բները հայտնվում են մայիսի կեսից, ավելի վաղ բնադրման դեպքում՝ նույնիսկ ապրիլի 1-ին օրերին։ Բույնը գավաթաձև է (տրամագիծը՝ 70-119 մմ)՝ բարակ ցողուններից, մազարմատներից ու բույսերից։ Բնադրում է թփուտներում։ Առաջին ձվերը բներում հայտնվում են ապրիլի վերջից մայիսի կեսերը, կրկնակի բնադրման դեպքում՝ մինչև հուլիսի 1-ին կեսը։ Դնում է 20 մմ տրամագծով, փոփոխական գույներով ու նախշերով 4-6 ձու։ Թխսակալում են էգը և արուն՝ 13-14 օր։ Ձագերը հայտնվում են մայիսի վերջից հուլիսին, բնից դուրս են գալիս 11-12-րդ օրը։ Շահրիկի համակեցությունը լայն է, կայուն։ Աշնանային չուն՝ սեպտեմբերի վերջին օրերին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png