«Տարոն (գավառ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
Ավելացվել է 4 բայտ ,  10 տարի առաջ
չ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ
[[Պատկեր:Armenianregionsa.gif|thumb|right|200px|Տարոնը և [[Մամիկոնյաններ]]ի ուրիշ կալվածները]]
'''Տարոն''' — գավառ [[Մեծ Հայք]]ի [[Տուրուբերան]] նահանգում։ Մ.թ.ա. IX-VIդդVI դդ. Սարոնը եղել է Հայկական լեռնաշխարհում կազմավորված առաջին միասնական պետության՝ [[Ուրարտու]]ի կարևոր ազգագավառներից մեկը, առաջնակարգ դեր խաղացել նրա տնտեսական, քաղաքական և հատկապես կրոնամշակութային կյանքում։ Կրոնական ավանդույթի ուժով, [[301]]–ին քրիստոնեությունը պետական կրոն ճանաչած հայ ժողովուրդը մկրտվել է Տարոնի հնամենի սրբատեղիներում։ [[Տրդատ երրորդ]] թագավորի զորքերը տևական մարտերում ընկճել են Տարոնի ընդդիմադիր ուժերին, կործանել հեթանոսական սրբարանները և դրանց տեղում հիմնել եկեղեցիներ։ Արքունի հրովարտակով Վահունի քրմապետական տան տիրույթները տրվել են [[Գրիգոր Լուսավորիչ|Գրիգոր Լուսավորչին]] հայրապետ տոհմին, իսկ [[Սլունիներ|Սլկունյաց]] տիրությունները՝ [[Մամիկոնյաններ|Մամիկոնյանների]] տոհմի սպարապետական ճյուղին։
V-VIդդVI դդ. Տարոնը եղել է Սասանյան Պարսկաստանի դեմ հայ ազատագրական շարժման հզոր կենտրոն։ Այդ պայքարուն Մամիկոնյան իշխանները հաճախ սատարել Բյուզանդական կայսրությանը, և Տարոնը արյունալի պատերազմաբեմ։ VI-VIIIդդVIII դդ. մամիկոնյանները Տարոնին են միացրել մերձակա Խույթը, Սասունը և այլ գավառներ։ Հայաստանի 591–ի բաժանմամբ Տարոնը անցել է բյուզանդական գերիշխանության ներքո։ 639-ից վերամիավորվել է արաբական արշավանքների հետևանքով առժամանակ անկախությունըվերականգնված Հայաստանին։ 774-775–ին արաբական զորաբանակների դեմ ազատագրական մարտերում ծանր պարտություն կրելուց հետո, ուժասպառ Մամիկոնյանները Տարոնից գաղթել են Բյուզանդիա, մասամբ՝ [[Տայք]]։Տարոնը այնուհետև անցել է արաբական խալիֆայության հետ ճկուն դիվանագիտություն վարող [[Բագրատունիներ|Բագրատունիներին]]։ XIII-XVIդդXVI դդ. Տարոնը ընկել է թաթար–մոնղոլական և թուրքմենական հրոսակ ցեղերի տիրապետության ներքո։ 1535–ին և 1639–ին կնքված թուրք–պարսկական պայմանագրերով Տարոնը զավթել է օսմանյան սուլթանությունը։
 
{{Տուրուբերանի գավառներ}}
36 730

edits

Նավարկման ցանկ