Սերգեյ Եսենինի անվան Մոսկվայի պետական թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սերգեյ Եսենինի անվան Մոսկվայի պետական թանգարան
Московский государственный музей С. А. Есенина.jpg
Տեսակթանգարան և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՄոսկվա
ՎայրQ4092864? և Մոսկվա
Հիմնադրված է1995
ՏնօրենSvetlana Shetrakova?
Կոորդինատներ: 55°43′35.90″ հս․ լ. 37°37′50.55″ ավ. ե. / 55.7266389° հս․. լ. 37.6307083° ավ. ե. / 55.7266389; 37.6307083
Կայքesenin-museum.ru

Սերգեյ Եսենինի անվան Մոսկվայի պետական թանգարան (ռուս.՝ Моско́вский госуда́рственный музе́й Серге́я Есе́нина), թանգարան, նվիրված բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի կյանքին և ստեղծագործությանը: Գտնվում է Մեծ Ստրոչենովսկի փողոցի № 24 տանը, որտեղ բանաստեղծն ապրել և գրանցված է եղել 1911-ից մինչև 1918 թվականը: Շենքը խիստ տուժել է 1992 թվականի հրդեհի ժամանակ, սակայն կրկին վերաշինվել է 1994 թվականին: Թանգարանի բացումը տեղի է ունեցել 1995 թվականին՝ բանաստեղծի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր Նիկիտիչ և Տատյանա Ֆեոդորովնա բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի հայրը և մայրը, 1905 թվական
Թանգարանի մասնաճյուղը Չերնիշևսկու նրբանցքում

Տունը կառուցվել է 1891 թվականին ճարտարապետ Մ. Մեդվեդևի նախագծով, որպես վաճառականական հանրակացարան գործակատարների, գրասենյակային ծառայողների և արհեստավորների համար: Բանաստեղծի հայրը Ալեքսանդր Եսենինը զբաղեցրել է № 6 բնակարանի երեք սենյակները, որը գտնվում է առաջին հարկում[1]: Սերգեյ Եսենինը տեղափոխվել է Մոսկվա 1911 թվականին, երբ հայրը նրան աշխատանքի տեղավորեց մսամթերքի խանութում որպես օգնական: Աշխատելով խանութում մեկ տարի, բանաստեղծը աշխատանքի է անցում Իվան Սիտինի տպարանում, թողնելով հոր բնակարանը[1][2][3]:

Aquote1.png Հիվանդ էր և հոր հետ տհաճ հարաբերությունների մեջ էր: Այժմ որոշված է: Ես մենակ եմ... Դե ինչ: Ես կռվով ետ բերեցի իմ ազատությունը։ Այժմ նրա բնակարանը հազվադեպ եմ գնում: Նա ինձ ասել է, որ իրենց մոտ ես ոչինչ չունեմ անելու: Aquote2.png


1992 թվականին տանը հրդեհ բռնկվեց, ամբողջությամբ վերացնելով փայտե շինությունը: Երկու տարի անց Մոսկվայի իշխանությունները որոշում են կայացրել կառուցել նոր շենք՝ այրված տան ճշգրիտ պատճենը: Շինարարությունն ավարտվել է մինչև 1994 թվականը[1][4][5][6]: Վերականգնված տանը որոշվել է ստեղծել Եսենինի ստեղծագործական արվեստի թանգարան: Ցուցադրության հիմքում դրվեց ցուցահանդես, որը կազմակերպվել է 1995 թվականին Եսենինի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված, բանաստեղծի ստեղծագործական արվեստի երկրպագուների համար[4][7][8]: Հասարակական հանդիպումներում նրա կազմակերպությամբ զբաղվել է զարմուհին՝ Սվետլանա Եսենինան, նկարիչ Ավետ Թավրիզովը և բանասեր Սվետլանա Շետրակովան: 1996 թվականին թանգարանը ստացել է պաշտոնական կարգավիճակ, իսկ Շետրակովան նշանակվել է առաջին տնօրեն[9][10]:

2010 թվականին թանգարանի հսկողության տակ մտավ Չերնիշևսկու նրբանցքի № 4 շենքը, որը նաև կապված էր Եսենինի Մոսկվայում բնակվելու հետ։ Սենյակներում ընթանում էին Սուրիկովի գրական-երաժշտական խմբակի դատական լսումները, որի հետ բանաստեղծը ակտիվորեն համագործակցել է 1912 թվականից: Տունը կառուցվել է 1905 թվականին ճարտարապետ Մաքսիմ Գեպեների նախագծով՝ բուսաբան Կառլ Մեյերի դղյակի տարածքում:2018 թվականի դրությամբ շենքում բացվել է Եսենին-կենտրոն, որը զբաղվում է ցուցահանդեսների, ներկայացումների և բանաստեղծական երեկոների կազմակերպմամբ[11]:

2014 թվականին Կլյազմինսկայա փողոց 21 հասցեում բացվել է երկրորդ մասնաճյուղը, որտեղ կազմակերպվել էր լրացուցիչ ցուցահանդեսային միջոցառում[12][5]:

Ցուցադրություն և նախագծեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ցուցադրական տարածքը 70 մ² է և բաժանված է երկու սրահների, կահավորված էկրաններով, որոնք հեռարձակում են տեսաժամանակագրություններ բանաստեղծի կյանքից[4][9]: Ցուցադրության ձևավորման դիզայներական աշխատանքով զբաղվել է ճարտարապետ Ավետ Թավրիզովը՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի ասպետ[5][13][1]:

Առաջին սրահում գտնվում է Սերգեյ Եսենինի բնակելի սենյակի վերակառուցվածքը: Բանաստեղծի շատ անձնական իրեր XX դարի ժամանակահատվածում անհետացել են, ուստի կազմակերպիչները կազմել են ցուցադրություն և ծանոթացնում են XX դարի իրերին՝ մահճակալներ, սեղան, ինքնաեռ, սպասքապահարան, արկղ: Միակ իրերը, որոնք պատկանում էին բանաստեղծին, Կազանի Աստծո մոր սրբապատկերն է, որը որպես նվեր փոխանցվել է թանգարանին Սվետլանա Եսենինայի կողմից, և ժամացույցը, վաճառական Ն. Վ. Կռիլովի կողմից Եսենինին նվիրված[9]:

Երկրորդ սրահում անցկացվում են երաժշտական համերգներ և բանաստեղծական հանդիպումները[5][1][9]: Գրապահարաններում պահպանվում է բանաստեղծի գրադարանը Գավրիլ Դերժավինի, Սեմյոն Նադսոնի, Վիսարիոն Բելինսկու, Վասիլի Չեշիխինի, ինչպես նաև Իվան Նիկիտինի (կեղծանունը՝ Չ. Վետրինսկի) ստեղծագործությունների ժողովածուները[9]:

Թանգարանի նախասրահում գտնվում է ծաղիկների ցուցադրությունը և բանաստեղծի հայրենիք Կոնստանտինովո գյուղի ցանկապատի մի մասը: Դահլիճում նաև ցուցադրվում են թեյի արարողության ատրիբուտներ՝ հին սպասքապահարան, ճաշասեղան, աթոռակ, աթոռ, ինքնաեռ, թեյնիկներ, շաքարաման, ինչպես նաև սեղանի սպասքի այլ իրեր: Ցուցափեղկերից մեկում ներկայացված է XIX դարավերջի գարեջրի շիշը[9]:

Գործունեություն

2008 թվականից Սերգեյ Եսենինի անվան Մոսկվայի պետական թանգարանը Հնդկաստանում (Կարալի նահանգ) ՌԴ հյուպատոսության հետ համատեղ սահմանել է Եսենինի անվան ամենամյա մրցանակ, որը հանձնվում է Հնդկաստանի քաղաքացիներին ռուս գրականության մեջ մեծ ավանդի տարածման համար[14]: 2011 թվականի մարտից մինչև դեկտեմբեր թանգարանի տարածքում տեղի է ունեցել Երկրի կապիտանը փառատոնը, որը նվիրված էր Յուրի Գագարինի թռիչքի 50-ամյա հոբելյանին: Փառատոնը կազմակերպվել է ռուսական և արտասահմանյան կազմակերպությունների հետ համատեղ Ռոսկոսմոսի և ՆԱՍԱ-ի աջակցությամբ[15]:

2013 թվականի մարտ-ապրիլին թանգարանում տեղի է ունեցել հանդիպումների շարք Աշխարհը մեկ ընտանիք է խորագրով, կազմակերպված ի պատիվ Ռուսաստանի համագործակցությանը Գերմանիայի հետ, որը հատուկ պատրաստված էր այդ իրադարձության Միասնական արյան բոլոր բանաստեղծները ցուցադրության շարժական ցուցահանդեսի համար (Սերգեյ Եսենին և Հենրիխ Հեյնե: Ստեղծագործական փոխազդեցություններ) Ռուսասանում և Գերմանիայի մի շարք քաղաքներում: Ցուցահանդեսի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել «Ռուսկի միր» հիմնադրամի VI վեհաժողովում (Միության տան Սյուներով դահլիճ, Մոսկվա)[16]: 2013 թվականի այլ նախագիծ՝, Տուր ինձ Ջիմ, երջանկություն համար քո թաթը..., նվիրված անտուն կենդանիների պաշտպանությանը: Համաժողովի հիմնական նպատակը Սերգեյ Եսենինի մանկապատանեկան ստեղծագործական ժառանգության քարոզչությունն էր, որը արտացոլում էր բանաստեղծի վերաբերմունքը «մեր փոքր եղբայրների» նկատմամբ[17]:

Բանաստեղծի ծննդյան 120-ամյակին նվիրված 2015 թվականին կազմակերպվել է գրական մրցույթ՝ «Եսենին՝ հայացք ապագայից»: Այդ մրցույթում մասնակցել են ինչպես դպրոցականներ, այնպես էլ բանաստեղծի ժառանգության հետազոտողները[18]: Իսկ 2018 թվականին մեկնարկել է գրական արհեստանոցի Կենտրոնի Եսենինը նախագիծը մի շարք դասախոսություններով, որը անցկացնում էր մշակութաբան Մաքսիմ Լավրենտևը, որտեղ բանաստեղծական ձեռնարկումներում նույնպես օգնում են այցելուներին[19]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Анастасия Соловьева։ «Дом, в котором в 1912-1913 гг. жил поэт С.А.Есенин»։ Узнай Москву։ Վերցված է 2018-09-03 
  2. «Музей Есенина»։ Moscovery։ Վերցված է 2018-09-03 
  3. Воспоминания современников, 1985
  4. 4,0 4,1 4,2 «Московский государственный музей С.А. Есенина»։ museum.ru։ Վերցված է 2018-09-03 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 «Строченовский культ»։ Коммерасант։ 2010-11-26։ Վերցված է 2018-09-03 
  6. Ревзин, 2016
  7. Гречко, 2012
  8. Смолин, 2017
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 «Экспозиция Музея Есенина»։ Google Art and Culture։ Վերցված է 2018-09-03 
  10. Лекманов, 2011
  11. «О музее»։ Московский государственный музей Есенина։ Վերցված է 2018-09-03 
  12. Мария Раневская (2015-10-01)։ «Найденная рукопись доказала феноменальную память поэта»։ Комсомольская правда։ Վերցված է 2018-09-03 
  13. Лиза Новикова (2010-17-11)։ «Путеводитель: Москва есенинская»։ Ваш Досуг։ Վերցված է 2018-09-03 
  14. «В Индии вручили литературную премию имени Есенина»։ Русский мир։ Վերցված է 2018-09-07 
  15. «Фестиваль "Капитан Земли"»։ Музей Есенина։ Վերցված է 2018-09-07 
  16. «Фестиваль "Мир - единая семья" финишировал в Рязани, посетив семь городов Германии»։ Русское поле։ 2013-04-20։ Վերցված է 2018-09-07 
  17. ««Дай, Джим, на счастье лапу мне…»»։ Музей Есенина։ Վերցված է 2018-09-07 
  18. «Есенин: взгляд из будущего. Завершен. Подведены итоги»։ Учительская газета։ Վերցված է 2018-09-07 
  19. «Литературная мастерская "Есенин-центра"»։ Музей Сергея Есенина։ Վերցված է 2018-09-07 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Гречко М. С. Другая сторона Москвы. Столица в тайнах, мифах и загадках. Черный путеводитель от центра до спальных районов. — Москва: Астрель, Времена 2, 2012. — 416 с. — ISBN 978-5-271-44506-4
  • Куняев С. Ю., Куняев С. С. Сергей Есенин. — Москва: Молодая Гвардия, 1995. — 566 с. — ISBN 5-235-02258-0
  • Лекманов О. А., Свердлов М. Сергей Есенин. Биография. — Москва: Астрель, 2011. — 607 с. — ISBN 978-5-271-34953-9
  • С. А. Есенин в воспоминаниях современников в двух томах. — Москва: Художественная литература, 1985. — 529 с.
  • Смолин Г., Агеева З. Тайна гибели Сергея Есенина. «Черный человек» из ОГПУ. — Москва: Алгоритм, Эксмо, 2017. — 464 с. — ISBN 978-5-906979-82-7
  • Григорий Ревзин Очень важный маршрут. Малые музеи Москвы. — Москва: Издательские решения, 2016. — 354 с. — ISBN 978-5-4474-6537-7