Սարվանդիքար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Սարվանդիքար
SavrandaKale2.jpg
Տեսակդղյակ
ՏեղագրությունԹուրքիա Օսմանիեի մարզ, Թուրքիա
Վարչական միավորԿիլիկիա
ԵրկիրԹուրքիա
ԿառուցողՀեթումյաններ
Ընթացիկ վիճակավերակներ
Servantikar Վիքիպահեստում

Սարվանդիքար, Սարվանդի Քար, Սարվանի Քար, Սարվան, Սարվանդավ, բերդ Կիլիկյան Հայաստանում, Ամանոսի լեռնանցքում, դժվարամատույց ժայռի գագաթին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուներ բնական ամուր դիրք և հզոր կուրտինա-պարիսպներ։ 12-րդ դարում եղել է Ռուբինյանների իշխանապետության կարևոր ռազմակայան և բաժտուն[1] (մաքսատուն) երկրի հարավարևելյան սահմանում։ 1185 թվականին Սարվանդիքարը խարդախությամբ զավթել է Անտիոքի դուքսը։ Սակայն Լևոն Բ Մեծագործը 1187-ին այն ազատագրել[2] և պարգևել է իր քեռու՝ Պապեռոնի բերդատեր իշխան Վասակ Հեթումյանի որդի Սմբատին։ Վերջինիս հաջորդել է ավագ որդին՝ Ժոֆրի Հեթումյանը, որն աղբյուրներում հիշվում է «քաջամարտիկ զինվոր»։ Ժոֆրի Հեթումյանի մահից (1261) հետո Սարվանդիքարում իշխել է նրա ավագ որդի Կոստանդինը, որն ամուսնացած էր Հեթում Ա թագավորի դուստր Ռիթայի հետ։ Նա վերանորոգել է 1266 թվականի երկրաշարժից ավերված Սարվանդիքարը, առևտրական պայմանագիր կնքել (1271) դրացի խաչակիր ասպետների հետ։ 1276 թվականին Սարվանդիքարի մոտ տեղի ունեցած ճակաատամարտում հայկական զորաբանակը՝ Սմբատ Սպարապետի առաջնորդությամբ, ջախջախել է Կիլիկիա ներխուժած Մամլուքների սուլթանության զորքերին և մատնել խուճապահար փախուստի։ 13-րդ դարի վերջին և 14-րդ դարի սկզբին Սարվանդիքարում իշխել են Կոստանդին Հեթումյանի եղբայրներ Օշինն ու Սմբատը։ 1337 թվականին Սարվանդիքարը զավթել է Մամլուքների սուլթանությունը, իսկ 16-րդ դարում՝ օսմանյան թուրքերը։ Բերդն ավերել են նվաճողները։

Բերդի ղեկավարները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
Պապեռոնի իշխան Հեթումյաններ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Սմբատ
Սարվանդիքարցի
(?- 1199)
--------------
կինը
անհայտ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ժոֆրի
(?-1262)
--------------
կինը:
1. Ալիս
(?- 1274 հետո)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Կոստանդին
(?- 1274 հետո)
--------------
Կինը
Ռիթա I
արքայադուստր
(?—?)
 
 
 
 
Սմբատ
(? - 1298 հետո)
--------------
Կինը
Իզաբելլա Իբելին
(1250- 1298 հետո)
 
 
 
Օշին
(? - ?)
--------------
կինը
Անհայտ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Օշին Բ
(?—?)
 
 
Իզաբելլա
--------------
ամուսին
Լևոն Մոնս
(?—?)
 
Մարիա
--------------
ամուսին
Ֆիլիպ Իբելին
(?—?)
 
Զաբել Հեթումյան
(?—?)
--------------
ամուսին
Թորոս Իբելին
(?— 1307 հետո)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Տես Իբելիններ
 
Տես Իբելիններ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կլոդ Մութաֆյան // հայկական վերջին թագավորություն // ISBN 978-5-9901129-5-7
  2. Vahan M. Kurkjian (5 ապրիլի 2005)։ «A History of Armenia»։ Website։ Bill Thayer։ Վերցված է 18 հուլիսի 2009  архив

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Unknown crusader castles by Kristian Molin, Hambledon Continuum, 2001
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 242 CC-BY-SA-icon-80x15.png