Սարվանդիքար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Սարվանդիքար
SavrandaKale2.jpg
Տեսակդղյակ
ՏեղագրությունԹուրքիա Օսմանիեի նահանգ, Թուրքիա
Վարչական միավորԿիլիկիա
ԵրկիրԹուրքիա
ԿառուցողՀեթումյաններ
Ընթացիկ վիճակավերակներ
Կոորդինատներ: 37°8′56.000000100391″ հս․ լ. 36°27′33.000000101208″ ավ. ե. / 37.14888888891677254° հս․. լ. 36.45916666669477735° ավ. ե. / 37.14888888891677254; 36.45916666669477735
Servantikar Վիքիպահեստում

Սարվանդիքար, Սարվանդի Քար, Սարվանի Քար, Սարվան, Սարվանդավ, բերդ Կիլիկյան Հայաստանում, Ամանոսի լեռնանցքում, դժվարամատույց ժայռի գագաթին։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուներ բնական ամուր դիրք և հզոր կուրտինա-պարիսպներ։ 12-րդ դարում եղել է Ռուբինյանների իշխանապետության կարևոր ռազմակայան և բաժտուն[1] (մաքսատուն) երկրի հարավարևելյան սահմանում։ 1185 թվականին Սարվանդիքարը խարդախությամբ զավթել է Անտիոքի դուքսը։ Սակայն Լևոն Բ Մեծագործը 1187-ին այն ազատագրել[2] և պարգևել է իր քեռու՝ Պապեռոնի բերդատեր իշխան Վասակ Հեթումյանի որդի Սմբատին։ Վերջինիս հաջորդել է ավագ որդին՝ Ժոֆրի Հեթումյանը, որն աղբյուրներում հիշվում է «քաջամարտիկ զինվոր»։ Ժոֆրի Հեթումյանի մահից (1261) հետո Սարվանդիքարում իշխել է նրա ավագ որդի Կոստանդինը, որն ամուսնացած էր Հեթում Ա թագավորի դուստր Ռիթայի հետ։ Նա վերանորոգել է 1266 թվականի երկրաշարժից ավերված Սարվանդիքարը, առևտրական պայմանագիր կնքել (1271) դրացի խաչակիր ասպետների հետ։ 1276 թվականին Սարվանդիքարի մոտ տեղի ունեցած ճակաատամարտում հայկական զորաբանակը՝ Սմբատ Սպարապետի առաջնորդությամբ, ջախջախել է Կիլիկիա ներխուժած Մամլուքների սուլթանության զորքերին և մատնել խուճապահար փախուստի։ 13-րդ դարի վերջին և 14-րդ դարի սկզբին Սարվանդիքարում իշխել են Կոստանդին Հեթումյանի եղբայրներ Օշինն ու Սմբատը։ 1337 թվականին Սարվանդիքարը զավթել է Մամլուքների սուլթանությունը, իսկ 16-րդ դարում՝ օսմանյան թուրքերը։ Բերդն ավերել են նվաճողները։

Բերդի ղեկավարները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
Պապեռոնի իշխան Հեթումյաններ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Սմբատ
Սարվանդիքարցի
(?- 1199)
--------------
կինը
անհայտ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ժոֆրի
(?-1262)
--------------
կինը:
1. Ալիս
(?- 1274 հետո)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Կոստանդին
(?- 1274 հետո)
--------------
Կինը
Ռիթա I
արքայադուստր
(?—?)
 
 
 
 
Սմբատ
(? - 1298 հետո)
--------------
Կինը
Իզաբելլա Իբելին
(1250- 1298 հետո)
 
 
 
Օշին
(? - ?)
--------------
կինը
Անհայտ
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Օշին Բ
(?—?)
 
 
Իզաբելլա
--------------
ամուսին
Լևոն Մոնս
(?—?)
 
Մարիա
--------------
ամուսին
Ֆիլիպ Իբելին
(?—?)
 
Զաբել Հեթումյան
(?—?)
--------------
ամուսին
Թորոս Իբելին
(?— 1307 հետո)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Տես Իբելիններ
 
Տես Իբելիններ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կլոդ Մութաֆյան // հայկական վերջին թագավորություն // ISBN 978-5-9901129-5-7
  2. Vahan M. Kurkjian (5 ապրիլի 2005)։ «A History of Armenia»։ Website։ Bill Thayer։ Վերցված է 18 հուլիսի 2009  архив

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Unknown crusader castles by Kristian Molin, Hambledon Continuum, 2001
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 242 CC-BY-SA-icon-80x15.png