Սանահինի կամուրջ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox bridge1.png
Սանահինի կամուրջ
Սանահինի կամուրջ
Sanahin bridge 2019-06-22 v2.jpg
ԵրկիրFlag of Armenia.svg Հայաստան[1]
ՏեղանքԱլավերդի
ՆշանակությունՆախատեսված է հետիոտնի համար
ՏեսակՄիաթռիչք
Նյութբազալտ
Հատում էԴեբետ գետ
ՃանապարհՀաղպատի և Սանահինի վանքեր
Կառուցվել է12-րդ դար
ԿառուցողՎանենի թագուհի
Երկարություն18,6 մ
Լայնություն3,3 մ
Հենասյուներ2
Ժառանգության կարգավիճակմշակութային հուշարձան Հայաստանում[1] և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության մաս
Կոորդինատներ: 41°5′56.34060010001″ հս․ լ. 44°39′27.30816009999″ ավ. ե. / 41.0989835000277779° հս․. լ. 44.6575856000277724° ավ. ե. / 41.0989835000277779; 44.6575856000277724

Սանահինի կամուրջ, միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ինժեներական կառույցներից է։ Գտնվում է Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում՝ Դեբեդ գետի վրա։ 12-րդ դարի վերջին այն կառուցել է Իվանե և Զաքարե Զաքարյանների քույրը՝ Վանենի թագուհին, ի հիշատակ իր ամուսնու՝ Աբաս Բագրատունու։ 1795-ին Աղա Մահմեդ խանի հրոսակները ոչնչացրել են կամրջի արձանագիր խաչքարի այն մասը, որի վրա գրված էր կառուցման թվականը[2]: Կամրջով է անցնում Սանահինի վանքը տանող ճանապարհը։ 18,6 մ երկարություն ունեցող միաթռիչք, կամարակապ կամրջի աջակողմյան խելը բարձրադիր ժայռի վրա է, իսկ ձախակողմյանը՝ գետի ցածրադիր ափին, որի հետևանքով կամրջի այս կեսը զգալի վերելք ունի դեպի կենտրոն, իսկ մյուս կեսը հարթ է։ Կամրջի քարաշեն պատնեշի վրա կան առյուծների բարձրաքանդակներ։

Նորոգվել է մի քանի անգամ։ 1888 թ. Թիֆլիսի Նորաշեն Ս. Աստվածածին եկեղեցու քահանա սանահինցի Երվանդենց Թադևոսի միջոցներով ամրացվել են կամրջի ձախակողմյան պատերի խախտված հիմքերը[3]։ 1928-1929 թթ. Ալեքսանդր Թամանյանի ղեկավարությամբ մասնակիորեն ամրացվել են ձախափնյա խելի հիմքերը։ 1939-1940 թթ., 1976-1977 թթ. իրականացվել են ճակատային երեսապատերի վերաշարման աշխատանքներ[4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Monuments database — 2017.
  2. Հայրենիքի ձայն, 1965, թիվ 1:
  3. Վ.Հարությունյան, Միջնադարյան Հայաստանի քարավանատներն ու կամուրջները, Երևան 1960:
  4. Գ.Շախկյան, Լոռի. պատմության քարակերտ էջերը, Երևան 1986: