Սայրի վազորդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox cinema.png
Սայրի վազորդ
Blade Runner
Der blade runner.svg
Երկիր Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Հոնկոնգ
Ժանր նեո նուառ, հակաուտոպիական ֆիլմ, ֆիլմ նուար[1], ֆանտաստիկ ֆիլմ[2][3][4][5], դրամա, tech noir, թրիլեր, cyberpunk և գրական ստեղծագործության էկրանավորում
Թեմա անդրոիդ և արհեստական բանականություն
Հիմք Արդյո՞ք անդրոիդները էլեկտրական ոչխարների մասին են երազում
Թվական հունիսի 25, 1982[2][6], սեպտեմբերի 10, 1982[7], սեպտեմբերի 24, 1982[8] և հոկտեմբերի 14, 1982[9]
Լեզու անգլերեն
Ռեժիսոր Ռիդլի Սքոթ[10][11][12][2][13][14][15][16][5]
Պրոդյուսեր Michael Deeley[13], Բադ Յորկին, Jerry Perenchio և Ivor Powell
Սցենարի հեղինակ Հեմփթոն Ֆանչեր[11] և Դեյվիդ Փիփլս[11]
Դերակատարներ Հարիսոն Ֆորդ[10][12][4][14][15][17][16][5], Էդվարդ Ջեյմս Օլմոս[12][14][17][3], Ռուտգեր Հաուեր[12][4][14][15][17][16][5][3], Շոն Յանգ[12][4][14][15][17][16][5][3], Դերիլ Հաննա[12][14][15][17][5][3], Brion James[12][14][17][3], Ջոաննա Կեսիդի[12][14][17][3], Մ. Էմմետ Ուոլշ[12][14][17][3], Ջո Թերքել[12][14][17][3], William Sanderson[12][14][17][3], Morgan Paull[12][14][17][3], Ջեյմս Հոնգ[12][14][17][3] և Hy Pyke[12][17][3]
Օպերատոր Jordan Cronenweth
Երաժշտություն Վանգելիս
Մոնտաժ Տերի Ռոուլինգս
Պատմվածքի վայր Լոս Անջելես
Նկարահանման վայր Լոս Անջելես
Կինոընկերություն The Ladd Company, Run Run Shaw, Tandem Productions և Վորներ Բրոս.
Տևողություն 112 րոպե
Բյուջե 28 000 000 ԱՄՆ դոլար
Շահույթ 33 000 000 ԱՄՆ դոլար[6]
Հաջորդ Շեղբի վրայով վազողը - 2049
Պաշտոնական կայքէջ
Blade Runner Վիքիպահեստում

Սայրի վազորդ (անգլ.՝ Blade Runner), 1982 թվականի ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ կինոնկար, որի ռեժիսորն է Ռիդլի Սքոթը, դերակատարներն են՝ Հարիսոն Ֆորդը, Ռուտգեր Հաուերը, և Շան Յանգը։

Սցենարը գրել են Համպտոն Ֆանչերը և Դեյվիդ Փիփլզը, և հիմնված է Ֆիլիպ Կ. Դիքի «Արդյո՞ք անդրոյդները երազում են էլեկտրական ոչխարների մասին» գիտաֆանտաստիկ վեպի վրա։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմը պատմում է մի դիստոպիական Լոս Անջելեսի մասին՝ 2019 թվականին, որտեղ գենետիկապես ստեղծված էակներ ռեպլիկանտ անունով, որոնք մարդկանցից արտաքինով չեն տարբերվում, օգտագործվում են վտանգավոր կամ ստրկական աշխատանքի համար, Երկրի արտաշխարհ գաղութներում։

Մի ռեպլիկանտների ապստամբությունից հետո, նրանց լինելը Երկրի վրա անօրինական է դառնում, և հատուկ ոստիկանություն է դաստիարակվում, սայրի վազորդ կամ բլեյդ ռաներ անունով, Երկրի վրա փախած ռեպլիկանտներին հետապնդելու և «պաշտոնաթող» անելու համար։ Պլանը կենտրոնանում է մի խումբ վերջերս փախած և Լոս Անջելեսում թաքնված անասնական և խորամանկ րեպլիկանտների վրա, և Ռիք Դեքարդի (Հարիսոն Ֆորդ) վրա, ով դժկամորեն համաձայնվում է ևս մի աշխատանքի։

Արձագանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սայրի վազորդը սկզբում բևեռացրեց քննադատներին՝ ոմանք նրա արագությունը չսիրեցին, երբ ուրիշները վայելեցին նրա թեմատիկ բարդությունը։ Ֆիլմը լավ չաշխատեց հյուսիս ամերիկյան կինոթատրոններում։ Չնայած ֆիլմի դրամարկղային ձախողության, նա վերածվել է պաշտամունքային դասականի։[18] Բլեյդ Ռաները գովվել է իր արտադրական նախագծի համար, որը պատկերում է մի «հնասազեցված» ապագա։[19][20] Դա մնում է նոր-սև ոճի առաջատար օրինակներից։[21] Բլեյդ Ռաները գրող Ֆիլիպ Կ. Դիքին բերեց Հոլիվուդի ուշադրության, և դրանից հետո իր գործերի վրա հիմնված նաև ուրիշ կինոնկարներ են սարքվել։[22] Ռիդլի Սկոտի կարծիքով, Բլեյդ Ռաները «երևի» իր ամենալրիվ և ամենաանձնական կինոն է։[23][24] 1993 թվականին որոշվեց, որ Բլեյդ Ռաները իբրև «մշակությաին, պատմական, կամ գեղագիտականապես կարևորագույն» կինոնկար պահպանվի ԱՄՆԱզգային Կինոնկարի Գրանցումում, Համագումարի Գրադարանի կողմից։

2007 թվականին Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում ֆիլմը 97-րդն է, իսկ 2002 թ. Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն թրիլեր ֆիլմերի ցանկում 74-րդը։

Ցուցադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինոնկարի յոթը տարբերակ են ցույց տրվել՝ տարբեր շուկաներում, և ֆիլմի գործադիրների կողմից վիճելի փոփոխությունների արդյունքով։ Ռեժիսորի Կտրվածք տարբերակ շուկա եկավ 1992 թվականին, որոշ ցուցադրությունների ուժեղ պատասխանի պատճառով։ Դրա և իր վարձելու բարձր քանակի պատճառով, նա դարձավ առաջին կինոնկարներից, որ DVD-ի վրա լույս տեսավ՝ միջակ տեսական և ձայնային որակով։[25] 2007 թվականին Warner Bros.-ը որոշ կինոթատրոններում և DVD/HD DVD/Blu-ray շուկա բերեց 25-րդ տարեդարձի առթիվ թվային ձևով վերատիրապետած Սկոտի Վերջնական Կտրվածքը։[26]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.nytimes.com/movies/movie/5994/Blade-Runner/overview
  2. 2,0 2,1 2,2 http://www.imdb.com/title/tt0083658/
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 https://www.filmaffinity.com/en/film358476.html
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 http://www.metacritic.com/movie/blade-runner
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=1975.html
  6. 6,0 6,1 http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=bladerunner.htm
  7. http://www.sfi.se/sv/svensk-filmdatabas/Item/?itemid=5952&type=MOVIE&iv=Shows
  8. http://www.dfi.dk/faktaomfilm/film/da/9068.aspx?id=9068
  9. http://www.zelluloid.de/filme/index.php3?id=1094
  10. 10,0 10,1 http://www.filmaffinity.com/en/film358476.html
  11. 11,0 11,1 11,2 http://www.cinemarx.ro/filme/Blade-Runner-Vanatorul-de-recompense-7389.html
  12. 12,00 12,01 12,02 12,03 12,04 12,05 12,06 12,07 12,08 12,09 12,10 12,11 12,12 12,13 http://www.bbfc.co.uk/releases/blade-runner-film-0
  13. 13,0 13,1 http://www.sinemalar.com/film/909/bicak-sirti
  14. 14,00 14,01 14,02 14,03 14,04 14,05 14,06 14,07 14,08 14,09 14,10 14,11 14,12 http://www.ofdb.de/film/281,Der-Blade-Runner
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 http://www.beyazperde.com/filmler/film-1975/
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 http://stopklatka.pl/film/lowca-androidow
  17. 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 17,12 http://www.imdb.com/title/tt0083658/fullcredits
  18. Սամմոն Պոլ Մ. (1996)։ Ապագա սև՝ Բլեյդ Ռաների սարքելը (անգլերեն)։ Լոնդոն: Orion Media։ xvi–xviii։ ISBN 0-06-105314-7 
  19. Սամմոն, էջ. 79
  20. Բուկատման Սկոտt (1997)։ BFI Ժամանակակից դասականները՝ Բլեյդ Ռաներ (անգլերեն)։ Լոնդոն: BFI (British Film Institute)։ էջ 21։ ISBN 0-85170-623-1 
  21. Կոնարդ, Մարկ Թ. (2006), Նոր-սևի Փիլիսոփայությունը (անգլերեն), University Press of Kentucky, ISBN 0-8131-2422-3, http://www.kentuckypress.com/viewbook.cfm?Group=42&ID=1339&Category_ID=1 
  22. Բուկատման, էջ. 41
  23. Գրինվալդ, Թեդ (2007-09-26), «Wired-ի հարցազրույցը Ռիդլի Սկոտի հետ (անգլերեն)», Wired ամսագիր, համար 15.10, արխիվացված օրիգինալից 2012-12-09-ին, https://archive.is/tp0g 
  24. Բարբեր, Լինն (2002-01-06), «Սկոտի անկյունը (անգլերեն)», The Observer, http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,628186,00.html 
  25. Hunt, Bill (2007-12-12), Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին կտրվածքը - բոլոր տարբերակները, The Digital Bits, Inc, http://www.thedigitalbits.com/reviewshd/bladerunnerfinalallver01.html 
  26. Բլեյդ Ռաներ՝ Վերջին Կտրվածք, The Digital Bits, Inc, http://www.thedigitalbits.com/articles/br2007/announce.html 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]