Ռիխտերսֆելդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
WorldHeritageBlanc.svg
Ռիխտերսֆելդի արգելոցի մշակութային և բուսաբանական լանդշաֆտ
Richtersveld*
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություն

Richtersveld World Heritage Site, Matjieshuts at Glybank near Kuboes.JPG
Երկիր Հարավային Աֆրիկա
Տիպ մշակութային
Չափանիշներ (iv), (v)
Ցանկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ֊ի ցանկ
Աշխարհամաս**
Ընդգրկման պատմություն
Ընդգրկում 2007  (31-րդ նստաշրջան)
Համար 1265
##Ռիխտերսֆելդ (Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն)
<div style="font-size:88%;line-height:1.2em;position:absolute;z-index:2;left:Արտահայտության սխալ․ < անսպասելի օպերատոր։%;top:Արտահայտության սխալ․ < անսպասելի օպերատոր։%">
Locator Dot2.gif
Shown within ՀԱՀ
##Ռիխտերսֆելդ (Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն)
<div style="font-size:88%;line-height:1.2em;position:absolute;z-index:2;left:Արտահայտության սխալ․ < անսպասելի օպերատոր։%;top:Արտահայտության սխալ․ < անսպասելի օպերատոր։%">
Locator Dot2.gif
Shown within ՀԱՀ
* Անվանումը պաշտոնական անգլերեն ցանկում
** Երկրամասը ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դասակարգման
Համաշխարհային UNESCO logo.svg ժառանգություն

Ռիխտերսֆելդի արգելոցի մշակութային և բուսաբանական լանդշաֆտ (աֆրիկաանս՝ Richtersveld), լեռնային անապատային տարածք ՀԱՀ Հյուսիսային Կապի գավառի հյուսիս-արևմուտքում: Ռիխտերֆելդի արգելոցը գտնվում է նամա ժողովրդի համայնքի կառավարման ներքո, ովքեր վարում են կիսաքոչվորական կյանք, որը ըստ բանավոր ավանդույթների և գիտնականների չի փոփոխվել 2000 տարվա ընթացքում[1]: Տարածքում գտնվում են սեզոնային արոտավայրեր և շարժական շինություններ (նամա ցխարու օմս), այնտեղից հավաքում են դեղաբույսեր:

Արգելոցը գտնվում է համանուն ազգային պարկից հարավ[2] և 2007 թվականից համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕՀամաշխարհային ժառանգության օբյեկտ[1]:

Դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հյուսիսային հատվածը ազգային պարկ է, հարավային մասը՝ արգելոցը

Արգելոցը գտնվում է Քեյփթաունից շուրջ 600 կմ հյուսիս, Պորտ-Նոլլոյից հյուսիս արևմուտք: Բացի այդ այնտեղ կարելի է հասնել Յոհաննեսբուրգից ինքնաթիռով մինչև Ապինգտոն, այնուհետև ավտոմեքենայով: Մեկ այլ երթուղի էլ կա, ճանապարհն անցնում է Նամիբիայով Էքստինֆոնտենի միջով, սակայն այն դժվարանցանելի է: Արգելոցի և ազգային պարկի տարածքում կան վեց խոշոր բնակավայրեր Խուբոսը (անգլ.՝ Khuboes), Էկստինֆոնտենը (անգլ.՝ Eksteenfontein), Լեկկերսինը (անգլ.՝ Lekkersing), Սանդրիֆտը (անգլ.՝ Sanddrift), Պորտ Նոլլոն (անգլ.՝ Port Nolloth) և Ալեքսանդեր Բեյը (անգլ.՝ Alexander Bay)), առաջին երկուսը գտնվում են օբյեկտի սահմանին[2][3]:

Արգելոցը կառավարվում է տեղաբնակների կողմից, որոնք ի թիվս այլ միջոցառումների, արգելոցի տարածքում կազմակերպում են էքսկուրսիաներ[4]: Արգելոցի տարածքում գցված են մի քանի ավտոմոբիլային երթուղիներ: Ճանապարհները ոչ միշտ են անցանելի հնարավոր ջրհեղեղների պատճառով[3]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռիխտերֆելդի արգելոցը ստեղծվել է շուրջ 10 տարի առաջ, երբ տեղաբնակ նամա ժողովուրդը սկսեց հեռանալ Ռիխտերֆելդի ազգային պարկի իրենց ավանդական տարածքներից: Արգելոցը դարձավ նամաների կիսաքոչվորական ապրելակերպի վերջին հանգրվանը: Նամաները կատարում են սեզոնային տեղաշարժեր, իրենց շարժական բնակարաններով, լեռներից դեպի գետը և վարում են կայուն և հավասարակշռված էկոհամակարգով կենսակերպ: Այս անհետացող կենսակերպը, հազվագյուտ բուսաբանական բազմազանության հետ մեկտեղ հիմք հանդիսացան արգելոցը Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ընդգրկելու համար[4]:

Բուսական և կենդանական աշխարհ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արգելոցի լանդշաֆտին բնորոշ է անապատայինից մինչև լեռնային գոտու բազմազան բուսատեսակների առկայությունը: Արգելոցը գտնվում է էնդեմիզմի հինգ կենտրոններից մեկում, սուկուլենտային սարահարթում որտեղ աճում են ավելի քան 350 էնդեմիկ բուսատեսակներ: Միայն արգելոցի տարածքում կարելի է հանդիպել 33 հազվագյուտ բուսատեսակների: Միևնույն ժամանակ սուկուլենտային սարահարթի բուսատեսակների 18 %-ը գտնվում են ոչնչացման վտանգի տակ հանքարդյունահանման և ապօրինի գյուղատնտեսության վարման պատճառով: Միայն գործունեության նման տեսակների արգելումը արգելոցը կարող է դարձնել հազվագյուտ բնապահպանական օբյեկտ[4]:

Ռիխտերսֆելդ արգելոցի բուսական աշխարհ
Cheiridopsis denticulata-PICT2508.jpg
Crassula macowaniana3.jpg
Hyobanche sanguinea-PICT2581.jpg
Cheiridopsis denticulata Crassula macowaniana Hyobanche sanguinea

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Richtersveld Cultural and Botanical Landscape» (անգլերեն)։ UNESCO։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-27-ին։ Վերցված է 2010-06-04 
  2. 2,0 2,1 «Interactive Map» (անգլերեն)։ Explore the Richtersveld։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-27-ին։ Վերցված է 2010-06-04 
  3. 3,0 3,1 «Where we are» (անգլերեն)։ Richtersveld World Heritage Site։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-27-ին։ Վերցված է 2010-06-04 
  4. 4,0 4,1 4,2 «Richtersveld World Heritage Site» (անգլերեն)։ Explore the Richtersveld։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-27-ին։ Վերցված է 2010-06-04