Պետր Բեզրուչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պետր Բեզրուչ
Památník Petra Bezruče - interiér, portrét básníka1.jpg
Ծննդյան անունչեխ․՝ Vladimír Vašek
Ծնվել էսեպտեմբերի 15, 1867(1867-09-15)[1][2][3][4][5][5][5][5][5][5]
ԾննդավայրՕպավա, Օպավայի շրջան
Վախճանվել էփետրվարի 17, 1958(1958-02-17)[1][6][7][5][5][5][5][5][5] (90 տարեկանում) կամ փետրվարի 12, 1958(1958-02-12)[6] (90 տարեկանում)
Վախճանի վայրՕլոմոուց, Օլոմոուցի շրջան[6] կամ Kostelec na Hané, Պրոստեյովի շրջան[7]
Մասնագիտությունգրող և բանաստեղծ
Լեզուչեխերեն[1]
Ազգությունչեխ
ՔաղաքացիությունFlag of the Czech Republic.svg Չեխիա
Պարգևներժողովրդական արտիստ Բռնոյի պատվավոր քաղաքացի[8] և Պրահայի պատվավոր քաղաքացի
Petr Bezruč autogram podpis.png
Petr Bezruč Վիքիպահեստում

Պետր Բեզրուչ (իսկական անունը՝ Վլադիմիր Վաշեկ, չեխ․՝ Petr Bezruč, սեպտեմբերի 15, 1867(1867-09-15)[1][2][3][4][5][5][5][5][5][5], Օպավա, Օպավայի շրջան - փետրվարի 17, 1958(1958-02-17)[1][6][7][5][5][5][5][5][5] կամ փետրվարի 12, 1958(1958-02-12)[6], Օլոմոուց, Օլոմոուցի շրջան[6] և Kostelec na Hané, Պրոստեյովի շրջան[7]), չեխ գրող և բանաստեղծ, ով ստեղծագործել է չեխերեն: Չեխիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։ Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստ (1945)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պետր Բեզրուչը ծնվել է Օպավայում չեխական Սիլեզիայում, ուսուցիչ ընտանիքում։ Դպրոցում դժվարությամբ սովորել է գերմաներեն, մաթեմատիկա, երգեցողություն, ուսումնասիրել է հին հունարեն և սկսել է գրել առաջին բանաստեղծությունները, որոնցով նա ծաղրել իր չսիրած ուսուցիչներին։ Տարվել է համաշխարհային գրականությամբ, 14 տարեկան հասակում ինքնուրույն սովորել է ռուսերեն, որպեսզի կարողանա կարդալ ռուս գրողների բնօրինակ աշխատանքները։ Դպրոցն ավարտելուց հետո որոշել է գնալ մենաստան, սակայն ընդունվել է Պրահայի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ Ընտանիքի նյութական ծանր վիճակի պատճառով թողել է ուսումը։ 1888 թվականին վերադարձել է Բռնո: 1891-1893 թվականներին աշխատել է Միստեկ քաղաքում, որտեղ մոտիկից ծանոթացել է սիլեզիական պրոլետարիատի կյանքին, որը հարուստ նյութ է տվել նրան իր ապագա բանաստեղծությունները գրելու համար։

Գրական գործունեությունն սկսել է 1889 թվականին՝ Ռատիբոր Սուկ կեղծանվամբ հրատարակելով իր ֆելիետոններն ու ակնարկները՝ «Ակնարկներ Լյուստիգի սրճարանի մասին» խորագրով։ 1899 թվականին «Ժամ» ամսագրում տպագրված բանաստեղծությունները ստորագրել է որպես «Պետր Բեզրուչ»: 1909 թվականին այդ բանաստեղծությունները առանձին գրքով հրատարակվել են «Սիլեզյան երգեր» խորագրով։ Ժողովածուն ունեցել է մի շարք հրատարակություններ։

«Սիլեզյան երգեր» չեխական ռեալիստական պոեզիան զարգացման նոր աստիճանի է բարձրացրել։ Բեզրուչն առաջինն է ստեղծել չեխ բանվորի կոնկրետ-պատմական կերպարը՝ հանդես գալով նրա անունից։ «Սիլեզյան երգերը» պոլեմիկական սրությամբ ուղղված լինելով դեկադենտական պոեզիայի դեմ, ուղիներ է հարթել պրոլետարական բանաստեղծներ Ս. Նեյմանի, Ի. Վոլկերի և ուրիշների համար։

1916-1945 թվականներին Պետր Բեզրուչը գրել է մի շարք ստեղծագործություններ, որոնց բնորոշ գիծը դժգոհությունն է Չեխոսլովակյան բուրժուական հանրապետությունում տիրող կարգերից։ Այդ տարիների լավագույն ստեղծագործությւոններից է «Երկնագույն թիթեռնիկ» (1931) պոեմը[9]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 Brockhaus Enzyklopädie
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 5,21 5,22 5,23 5,24 5,25 5,26 5,27 5,28 5,29 Czech National Authority Database
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118658735 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Ռուսական մեծ հանրագիտարանБольшая российская энциклопедия, 2016. — ISBN 978-5-85270-320-0
  8. https://www.brno.cz/obcan/vyznamne-osoby-a-vyroci/cestni-obcane-mesta-brna-1918-1989/
  9. Չեխ և սլովակ բանաստեղծներ, Երևան, 1966, «Հայաստան» հրատարակչություն

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]