Պալ Չերնաի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Football pictogram.svg
Պալ Չերնաի
հունգ.՝ Pál Csernai
Անձնական տվյալներ
Ազգությունը հունգար
Քաղաքացիությունը Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Մականուն Կամակոր օրիորդ
Ծննդյան ամսաթիվ հոկտեմբերի 21, 1932(1932-10-21)[1][2]
Ծննդավայր Պիլիշ, Monor District, Pest-Pilis-Solt-Kiskun County, Հունգարիայի Թագավորություն
Մահվան ամսաթիվ սեպտեմբերի 1, 2013(2013-09-01)[3][1][2] (80 տարեկանում)
Մահվան վայր Բուդապեշտ, Հունգարիա[1]
Դիրք կիսապաշտպան
Պատանեկան կարիերա
Հունգարիա Չեպել
Մասնագիտական կարիերա*
Տարի Ակումբ Խաղ (Գոլ)
1952-1956 Հունգարիա Չեպել
1956-1958 Արևմտյան Գերմանիա Կառլսրուե 28 (6)
1958-1959 Շվեյցարիա Լա Շո դե Ֆոն
1959-1965 Արևմտյան Գերմանիա Շտուտգարտեր Կիկերս 113 (11)
1965-1966 Շվեյցարիա Բլաու Վեյս Ցյուրիխ
Ազգային հավաքական
1955 Հունգարիա Հունգարիա 2 (0)
Մարզչական կարիերա
1968-1970 Արևմտյան Գերմանիա Վակեր-04
1970-1971 Արևմտյան Գերմանիա Ռոյտլինգեն
1971-1972 Բելգիա Ռոյալ (Անտվերպեն)
1973-1977 Արևմտյան Գերմանիա Հյուսիսային Բադեն
1977 Արևմտյան Գերմանիա Այնտրախտ (Ֆրանկֆուրտ) օգնական
1977-1978 Արևմտյան Գերմանիա Բավարիա օգնական
1978-1983 Արևմտյան Գերմանիա Բավարիա
1983-1984 Հունաստան ՊԱՕԿ
1984-1985 Պորտուգալիա Բենֆիկա
1985-1986 Արևմտյան Գերմանիա Բորուսիա (Դորտմունդ)
1987-1988 Թուրքիա Ֆեներբախչե
1988 Արևմտյան Գերմանիա Այնտրախտ (Ֆրանկֆուրտ)
1990 Շվեյցարիա Յանգ Բոյզ
1990-1991 Գերմանիա Գերտա
1993-1994 Հյուսիսային Կորեա Հյուսիսային Կորեա
1994-1995 Հունգարիա Շոպրոն
* Մասնագիտական կարիերայում ընդգրկված են միայն առաջնության խաղերը և գոլերը:

Պալ Չերնաի (հունգ.՝ Pál Csernai, 21 հոկտեմբերի, 1932, Պիլիշ, Հունգարիա – 1 սեպտեմբերի, 2013[4], Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ, «զոնային պաշտպանություն» պաշտպանական ռազմավարության հեղինակ: Նրա նախնիները Տրանսիլվանիայում բնակվող Սեկեի ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչներ են, իսկ նրա ազգանունը նշանակում է «Չերնայից եկած»:

Կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ակումբային[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պալ Չերնաին իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է հունգարական «Չեպել» ակումբում և երկու անգամ հրավիրվել է մասնակցելու Հունգարիայի ազգային հավաքականի խաղերին, չնայած այն հանգամանքին, որ այդ ժամանակաշրջանը Հունգարիայում խաղում էր ֆուտբոլիստների «ոսկե սերունդը» (ներառյալ Ֆերենց Պուշկաշը, Զոլտան Ցիբորը և այլք), այնինչ «Չեպելն» այդ տարիներին երկրի առաջնությունում զբաղեցնում էր վերջին հորիզոնականները, իսկ 1953 թվականին հազիվ է մնում հունգարական բարձրագույն լիգայում՝ 14 մասնակիցների շարքում զբաղեցնելով 11-րդ տեղը:

1956 թվականին՝ Հունգարական հեղափոխության ճնշումից հետո, Չերնաին իր շատ հայրենակիցների նման լքում է Հունգարիան: Նա մեկնում է Շվեյցարիա, ապա տեղափոխվում Արևմտյան Գերմանիա, որտեղ մինչև 1958 թվականը խաղում է «Կառլսրուե» ակումբում: Հետագայում Չերնաին մեկնում է Շվեյցարիա, որտեղ խաղում է «Լա Շո դե Ֆոն» ակումբում, որի կազմում մասնակցում է Շվեյցարիայի առաջնությանը՝ զբաղեցնելով 7-րդ տեղը:

1959 թվականին Չերնաին վերադառնում է ԳՖՀ և միանում «Շտուտգարտեր Կիկերս»[5] ակումբին, որը նոր էր դուրս եկել Բունդեսլիգա: Նոր ակումբի կազմում անցկացրած առաջին մրցաշրջանն անհաջող էր Չերնաիի համար. ակումբը կրկին տեղափոխվում է գերմանական երկրորդ դիվիզիոն: Շտուտգարտում գտնվելու տարիներին Չերնաին ֆուտբոլուց բացի ունեցել է սեփական «Պուստա» սրճարանը և զբաղվել է ավտոտնակների վարձույթով:

1965 թվականին Պալ Չերնաին տեղափոխվել է շվեյցարական «Բլաու Վեյս Ցյուրիխ» ակումբ, որտեղ խաղացել է շատ կարճ ժամանակ: Շվեյցարական ակումբում խաղալու ընթացքում Չերնաին սովորել է մարզչի մասնագիտությունը և մարզչի դիպլոմ է ստացել Մագլինգենի Սպորտային դպրոցում:

Մարզչական[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր մարզչական կարիերան Պալ Չերնաին սկսել է Արևմտյան Գերմանիայի «Վակեր-04» ակումբում, որն այն ժամանակ հանդես էր գալիս Բեռլինի երկրորդ լիգայում: Չերնաիի գլխավորությամբ անցկացված երկու տարիների ընթացքում ակումբն զբաղեցրել է 4-րդ և 5-րդ տեղերը համապատասխանաբար: Այնուհետև հունգարացին գլխավորել է Ռոյտլինգեն քաղաքի համանուն ակումբը, որ հանդես էր գալիս տարածաշրջանային լիգայի երկրորդ դիվիզիոնում և զբաղեցրել է 15-րդ տեղը: Դրանից հետո Չերնաին դարձել է Բելգիայի Անտրվեպեն քաղաքի «Ռոյալ» ակումբի մարզիչը, սակայն հեռացվել է պաշտոնից նախքան մրցաշրջանի ավարտը: Բելգիայից ԳՖՀ վերադառնալուց հետո Չերնաին չորս տարի գլխավորել է Հյուսիսային Բադենի հավաքականը, որի հետ նվաճել է իր առաջին տիտղոսը՝ Սիրողական թիմերի գերմանական գավաթը. եզրափակչում «Բադենը» խաղացել է Ներքին Ռեյնի հավաքականի դեմ, խաղն ավարտվել է 1:1 հաշվով, կրկնախաղին Ներքին Ռեյնի հավաքականը չի ժամանել, և գավաթը բաժին է հասել Բադենին:

1977 թվականի հուլիսի 1-ին Պալ Չերնաին դառնում է Ֆրանկֆուրտի «Այնտրախտ» ակումբի գլխավոր մարզիչ Դյուլա Լորանտի օգնական: Լորանտն ակումբը գլխավորում էր 1976 թվականի նոյեմբերից: Կես տարի անց նա կրկին դառնում է Լորանտի օգնականը «Բավարիա» ակումբում, ուր տեղափոխվել էր Լորանտը գերմանական ֆուտբոլի պատմության մեջ տեղի ունեցած մարզիչների միակ փոխանակության արդյունքում: Սակայն Լորանտն ակումբում երկար չի մնում. նա հեռացվում է պաշտոնից «Ֆորտունա» ակումբի դեմ խաղում 1:7 հաշվով պարտությունից հետո, իսկ մինչ այդ ակումբը բունդեսլիգայում զբաղեցրել էր միայն 12-րդ տեղը: Լորանտի հեռանալուց հետո ակումբի գլխավոր մարզիչ է դառնում Չերնաին:

Չերնաին հենց սկզբից նշանակվել էր ժամանակավոր մարզիչ, և «Բավարիայի» նախագահ Վիլհելմ Նոյդեկերն ու ակումբի մենեջեր Ռոբերտ Շվանը փնտրել են այլ մարզիչ, բայց ակումբի ղեկավարները չեն կարողացել համաձայնության գալ, և խաղացողներին առաջարկել են, որ նրանք ընտրեն մարզչին: Խաղացողները քվեարկել են Չերնաիի օգտին: Այդ իրադարձությունները լուսաբանվել են լրագրողների կողմից, և արդյունքում 1979 թվականի մարտի 1-ին Չերնաին դարձել է «Բավարիայի» գլխավոր մարզիչ: Մրցաշրջանի ավարտին Չերնաին իր ակումբի հետ զբաղեցրել է չորրորդ տեղը: Մեկ տարի անց ակումբը հինգ տարվա ընդմիջումից հետո հաղթել է Գերմանիայի առաջնությունում, մամուլում հիացական արձագանքներ են հնչել պաշտպանական նոր սխեմայի վերաբերյալ, որ այդ ժամանակ կոչվել է «Պալի համակարգ» (հետագայում այն անվանել են «զոնային պաշտպանություն»): Նույն թվականին Չերնաիի գլխավորությամբ ակումբը հասել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակիչ: Հաջորդ մրցաշրջանում «Բավարիան» պաշտպանել է իր տիտղոսը, հասել Չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջել է «Լիվերպուլին»: Մյուս մրցաշրջանում «Բավարիան» զբաղեցրել է երրորդ տեղը, սակայն դարձել է ԳՖՀ գավաթակիր՝ 4:2 հաշվով հաղթելով «Նյուրնբերգին»: Մեկ տարի անց «Բավարիան» հանդես է եկել ավելի վատ՝ զբաղեցնելով 4-րդ տեղը, իսկ ՈՒԵՖԱ գավաթակիրների գավաթի առաջնությունում դուրս է մնացել դեռ քառորդ եզրափակչից: Դրանից հետո Չերնաին հեռացվել է պաշտոնից:

«Բավարիայից» հետո Չերնաին գլխավորել է հունական «ՊԱՕԿ» ակումբը, որը ՈՒԵՖԱ գավաթի խաղարկության ընթացքում հանդիպել է «Բավարիայի» հետ. երկու խաղերի ընթցաքում ոչ մի գոլ չի խփվել, և հետխաղյա 11 մետրանոցների հարվածաշարի արդյունքում գերմանացիները հաղթել են 9:8 հաշվով: Մրցաշրջանի ավարտին Չերնաին Հունաստանից տեղափոխվել է Պորտուգալիա: Այնտեղ նա գլխավորել է «Բենֆիկա» ակումբը, որի հետ դարձել է Պորտուգալիայի գավաթակիր՝ եզրափակչում 3:1 հաշվով հաղթելով «Պորտուին»: Սակայն առաջնությունում ակումբն զբաղեցրել է երրորդ տեղը: Դրանից բացի՝ մարզիչը խնդիրներ ուներ ակումբի առաջատար խաղացողների հետ և ստիպված է լինում հեռանալ Լիսաբոնից:

Վերադառնալով ԳՖՀ՝ Չերնաին գլխավորում է Դորտմունդի «Բորուսիա» ակումբը, որ երկրի առաջնությունում զբաղեցնում էր վերջին հորիզոնականներից մեկը: Չերնաին չի կարողանում փրկել ակումբը երկրորդ բունդեսլիգա տեղափոխվելուց: 1987 թվականի սեպտեմբերին Չերնաին դառնում է թուրքական «Ֆեներբախչե» աումբի մարզիչը, սակայն ակումբի հետ Թուրքիայի առաջնությունում զբաղեցնում է միայն 8-րդ տեղը, ինչն այդ առաջնությունում ակումբի ամենավատ արդյունքներից մեկն է նրա ողջ պատմության ընթացքում: Այնուհետև Չերնաին գլխավորում է Ֆրանկֆուրտի «Այնտրախտ» ակումբը, որին փրկում է բունդեսլիգայից դուրս մնալուց, սակայն մրցաշրջանի ընթացքում նրան փոխարինում է այլ մարզիչ, որի հետ ակումբը տեղափոխվում է գերմանական երկրորդ դիվիզիոն:

«Այնտրախտից» հեռանալուց մեկ տարի անց Չերնաին սկսում է աշխատել շվեյցարական «Յանգ Բոյզ» ակումբի հետ, որն զբաղեցնում է միայն 8-րդ տեղը, և մրցաշրջանի ավարտին Չերնաիին հեռացնում են պաշտոնից: 1990 թվականի նոյեմբերին նա դառնում է «Գերտա» ակումբի մարզիչ, սակայն ակումբի հաջող խաղերին հաջորդում են պարտությունները, և առաջնության 20-րդ տուրից հետո մարզչին հեռացնում են:

1993 թվականին Չերնաին առաջին անգամ դառնում է հավաքականի մարզիչ՝ գլխավորելով Հյուսիսային Կորեայի հավաքականը: Սակայն հունգարացուն չի հաջողվում հավաքականին դուրս բերել 1994 թվականի աշխարհի առաջնություն: Չերնաիի մարզչական կարիերայի վերջին ակումբը դառնում է հունգարական «Շոպրոնը», որը նա գլխավորել է 1994 թվականի հոկտեմբերից 1995 թվականի ապրիլ, երբ ակումբն առաջնությունում զբաղեցրել է վերջին տեղը:

Ձեռքբերումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ԳՖՀ սիրողական գավաթ - 1973
  • ԳՖՀ չեմպիոն - 1980, 1981
  • Գերմանիայի գավաթակիր - 1982
  • Պորտուգալիայի գավաթակիր - 1985

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]