Չորոճողներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չորոճողներ
PecariTajacu.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ
Դաս Կաթնասուններ
Ինֆրադաս Ընկերքավորներ
Կարգ Երկսմբակավորներ
Ենթակարգ Չորոճողներ
Լատիներեն անվանում
Suina Gray, 1868
Ընտանիքներ

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերների որոնում
Վիքիպահեստում




Չորոճողներ (լատ.՝ Nonruminantia) կամ խոզայիններ (լատ.՝ Suinaերկսմբակավորների կարգ, ենթակարգն ընդգրկում է 3 ընտանիքներ՝

  • խոզայիններ,
  • մշկախոզայիններ
  • գետաձիայիններ։

Հետևյալ գծապատկերով ցույց է տրվում խոզայինների և մշկախոզայինների տեսակների ներսում ազգակցական կապերը.

 Cetartiodactyla 

Tylopoda




 Suoidea (ընտանիք Suidae (Խոզեր) և Tayassuidae (Մշկախոզեր))




 Ruminantia (կարգ որոճողներ)


 Cetancodonta 

 Hippopotamidae (ընտանիք Գետաձիայիններ)



 Cetacea






Ներկայացուցիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գետաձիայիններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գետաձիայիններ (լատ.՝ Hippopotamidae) երկսմբակավորների ընտանիք, ընդգրկում են 2 դաս՝ սովորական և գաճաճ գետաձիերից, որոնք բնակվում են Աֆրիկայում։

Գետաձին ամենևին նման չէ ձիուն, պարզապես նրա նման փռնչացնում է։ Սովորական գետաձին խոշոր խոտակեր է։ Մարմնի երկարությունը 5 մ է, քաշը 4,5 տ է։ Ունի հաստ մաշկ, հսկա գլուխ։ Ապրում է հոտերուվ, օրվա մեծ մասն անցկացնում է ջրում, սնվում է ջրային բույսերուվ։ Գաճաճ գետաձիու մարմնի երկարությունը 1,5 մ է, քաշը 240 կգ է։ Տարածված են ջրամերձ վայրերում։ Ուտում են բույսերի արմատներ։

Խոզայինների ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոզայինների ընտանիքը (լատ.՝ Suidae) ներառում է 5 ցեղի 19 տեսակի խոզեր։ Վայրի խոզերը բնակվում են Եվրասիայում և Աֆրիկայում, իսկ ընտանի խոզը տարածված է բոլոր մայրացամաքներու։ Վայրի խոզին անվանում են վարազ։

Վարազը ուտում է ամեն ինչ՝ պտուղներ, խխունջներ, ձվեր և այլն։ Մարմնի երկարությունը 2,4 մ է իսկ քաշը 270 կգ է, ապրում է 20 տարի։ Ընտանեկան խոզը քաշով ու մեծությամբ գերազանցում է վարազին։ Ընտանեկան խոզը լույս աշխարհ է բերում 10-12 ձագ։ Խոզի ձագերը գիրանում են արագ։ Հայտնի է ընտանեկան խոզի 100 տեսակ։

Մշկախոզայինների ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մշկախոզայինների ընտանիքը (լատ.՝ Tayassuidae) կազմված է 4 տեսակի կենդանիներից, որոնք նախկինում ընդգրկվում էին խոզայինների ընտանիքում։ Մշկախոզերը փոքր են մյուս խոզերից։ Մարմնի երկարությունը 1մ է, իսկ քաշը 30կգ։ Տարածված են Ամերիկայում։ Ամենահայտնին վզնոցավոր մշկախոզն է։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կենդանիների Հանրագիտարան, Վահագն Աբրահամյան
  • D. E. Wilson, D. M. Reeder։ Mammal Species of the World. Johns Hopkins University Press, Baltimore 2005, ISBN 0-8018-8221-4
  • Donald R. Prothero, Scott E. Foss։ The Evolution of Artiodactyls. Johns Hopkins University Press, 2007, ISBN 0-8018-8735-6

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]