Չին-հնդկական սահմանային պատերազմ (1962)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չին-հնդկական սահամնային պատերազմ
Sino-Indian Geography.png
'
Թվական հուլիսի 20 1960նոյեմբերի 21 1962
Վայր Աքսայչին, Արունաչալ Պրադեշ
Արդյունք Զինադադար
Հակառակորդներ
{{{2}}} Չինաստան {{{2}}} Հնդկաստան
Հրամանատարներ
Կողմերի ուժեր
80 000 10 000—12 000
Կորուստներ
722 զոհ, 1697 վիրավոր 1383 զոհ, 1047 վիրավոր

Չին-հնդկական սահմանային պատերազմ, բարձրլեռնային սահմանային տարաձայնություն Չինաստանի և Հնդկաստանի միջև 1962 թվականին:

Պատճառները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախկին Բրիտանական Հնդկաստանի և Տիբեթի միջև սահմանագծի չկարգավորված հարցը: Վիճվող տարածքները բաժանվել են երկու մասի: Նրանցից մեկը, 518 կմ² տարածքով, գտնվում էր Կաշմիր նահանգի հյուսիս-արևելքում, դրանցից հայտնի է, օրինակ Աքսայչինը[1]: Երկրորդ վիճարկվող տարածքը գտնվում էր ժամանակակից Արունաչալ Պրադեշ նահագնի հյուսիսային մասում, զբաղեցնում է 82,88 հազ. կմ²՝ 700 կմ երկարությամբ ձգվելով սահմանային հատվածի վրա:

Երկրների միջև հարաբերությունների սրման պատճառներից մեկն այն էր, որ Հնդկաստանը հայտնաբերել է Չինաստանի կողմից կառուցված ճանապարհը Աքսայչինի միջով, որը, թերևս, կառուցվել է Տիբեթի մուտքի բարելավման համար, որտեղ իրավիճակը եղել է լարված: 1960 թվականին Չինաստանը առաջարկում է Հնդկաստանին հանձնել արևելյան վիճահարույց տարածքը՝ արևմտյան մասում ազատության դիմաց[2]: Մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ չինական ներխուժման իրական պատճառը եղել է Հնդկաստանի՝ ապաստանի իրավունքով Դալայ լամա XIV-ին վերապահումը, ով փախել էր Տիբեթից, չինացիների գրավումից հետո[3].:

Տարաձայնության ընթացքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1960 թվականի հուլիսին տեղի է ունենում առաջին կրակային կոնտակտը ուժերի միջև՝ արևելյան վիճելի տարածքում, իսկ հոկտեմբերին եղել է ռազմական փոխգործողություն արևմտյն հատվածում:

  • 1962 թվականի Հոկտեմբերի 20ին ռազմական գործողությունները սկսեցին կատաղի բնույթ կրել: Չինացիները հարձակվում են Հնդկաստանի դիրքերի վրա, Դոլի և Հինզենանի մոտ, այնուհետև հարձակվում են երկու ֆլանկից դեպի Թավանգ՝ Բումլայից հյուսիս և հարավից, որտեղ չինացիները հալածում էին հնդկական զորքերին, որոնք հեռանում էին Նյամկաչուից(Դոլայի մոտ): Այնուհետև ռազմական գործողություններում մի քանի օր հանգիստ է եղել:
  • Նոյեմբերի 14-մարտերի վերսկսումը, որոնք այդ ժամանակ ծավալվում էին արևելքում՝ Վալոնգի սեկտորում և Լադաքհայի հյուսիսում, որտեղ Չուշուլը և Ռեզենգ Լան ենթարկվել են չինացիների ծանր ռմբակոծությանը:
  • Նոյեմբերի 20-ին չինացիները ճնշում են Քաեմոնգի ամբողջ դիվիզիային և բառացիորեն ջախջախում են Հնդկաստանի 4-րդ հետևակային դիվիզիային: Վալոնգի սեկտորը դարձել է վկան համահավասար և կապված այս անվերջանալի պատերազմների հետ: Լադհաքայում այդ անորոշությունը չի դիտվել, որը ցուցադրվել է հյուսիս-արևելքում: Այստեղ ընթացել են կատաղի մարտեր, հատկապես Ռեզենգ Լաում:
  • Նոյեմբերի 21-ին պեկինական ռադիոն հայտարարում է միակողմանի կրակի դադարեցման մասին. ԽՍՀՄ-ն չի աջակցում Չինաստանին և ընդունում է չեզոքություն՝ հակառակ Մաո Ցզե Դունի հաշվարկների,հուսալով, ինչպես միշտ, օգտագործել սովետական օգնությունը, իսկ Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ն սկսում են հրազենի մատակարարումը Հնդկաստանին:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Maxwell N. India’s China War. Р. 38.
  2. Resistance and Reform in Tibet. P. 45.
  3. Новые союзники или старые противники? — Великая Эпоха (The Epoch Times) — Актуальные новости и фоторепортажи со всего мира. Эксклюзивные новости из Китая