Չարլզ Լիբեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չարլզ Լիբեր
Lieber website photo.jpg
Ծնվել էապրիլի 9, 1959(1959-04-09) (62 տարեկան)
Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ[1][2][3]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[4][5][6]
Մասնագիտությունքիմիկոս, գյուտարար և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Հարվարդի համալսարան և Wuhan University of Technology?
ԱնդամակցությունԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՍթենֆորդի համալսարան
Գիտական աստիճանգիտությունների թեկնածու
Եղել է գիտական ղեկավարPeidong Yang?, Philip Kim?, Teri W. Odom? և Yi Cui?
ՊարգևներՎիլարդ Գիբսի պարգև ACS Award in Pure Chemistry? Քիմիայի Վոլֆ մրցանակ Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Von Hippel Award? MRS Medal Award?[7] Fellow of the American Chemical Society? Feynman Prize in Nanotechnology? Pioneer Award in Nanotechnology? և National Institutes of Health Director's Pioneer Award?
Կայքchemistry.harvard.edu/people/charles-lieber

Չարլզ Լիբեր (անգլ.՝ Charles M. Lieber, ապրիլի 9, 1959(1959-04-09), Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ[1][2][3]), ամերիկացի գիտնական[8], քիմիկոս։ Աշխատանքները հիմնականում նվիրված են նանոքիմիայի և ֆիզիկական քիմիային[9]։ Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր է, Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (2004)[10] և ԱՄՆ բժշկական ակադեմիայի, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի օտարերկրյա անդամ (2015)[11]։ Արժանացել է Իսրայելի Վոլֆ մրցանակի քիմիայի բնագավառում[12], որը տրվել է Քնեսեթում տեղի ունեցած արարողության ժամանակ[13]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չարլզ Լիբերը ծնվել է 1959 թվականին[14] և «իր մանկության մեծ մասը անցկացրել է՝ կառուցելով և կոտրելով ստերեոհամակարգեր, մեքենաներ և ինքնաթիռների մոդելներ»[15]։ Լիբերը հրեա է[16]։ 2007 թվականից ի վեր նա հսկայական դդումներ է աճեցնում իր բակում՝ Մասաչուսեթսի Լեքսինգթոն քաղաքում[17][18]։ 2010 թվականին նա Ռոդ Այլենդի Ֆրերիխի ֆերմայում հաղթել է ամենամյա մրցույթում՝ 1610 ֆունտ քաշով դդումով[19] և վերադարձել է 2012 թվականին 1770 ֆունտ քաշով դդումով, որն այդ տարի զբաղեցրել է 2-րդ տեղը, սակայն սահմանել է Մասաչուսեթսի ռեկորդ[20]։ Նրա 1870 ֆունտ կշռով դդումը 2014 թվականին ճանաչվել է ամենամեծ դդումը Մասաչուսեթսում և զբաղեցրել է 17-րդ տեղը աշխարհում այդ տարի[20][21]։

Ավարտել է Ֆրանկլինի և Մարշալի քոլեջը (քիմիայի բակալավր, 1981)։ Դոկտորական հետազոտություններ է անցկացրել Սթենֆորդում, որտեղ 1985 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան քիմիայի գծով։ Եղել է պոստդոկ Կալտեխում (1985-1987)։ 1987-1991 թվականներին աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում. սկզբում եղել է ասիստենտ-պրոֆեսոր, 1990 թվականից՝ ասոցացված պրոֆեսոր։ 1991 թվականից աշխատել Հարվարդում, 1999 թվականից՝ Mark Hyman Professor և 2017 թվականից՝ անվանական համալսարանական պրոֆեսոր (Joshua and Beth Friedman University Professor), 2015 թվականից ղեկավարում է քիմիայի և քիմիական կենսաբանության ամբիոնը։ Արվեստի և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի (2002)[22], Ամերիկյան քիմիական միության ֆելլո։ Nano Letters-ի համախմբագիր է։

Հրատարակել է ավելի քան 400 աշխատանքներ գրախոսվող ամսագրերում։ 2011 թվականին եղել է 20-րդ առավել մեջբերված կենդանի քիմիկոսը (Hirsha index = 108)[23]։

Մրցանակներ և պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ACS Award in Pure Chemistry (1992)
  • Leo Hendrik Baekeland Award (1995)
  • NSF Creativity Award (1996)
  • Ֆեյնմանի մրցանակ նանոտեխնոլոգիաների բնագավառում (2001)
  • MRS Medal (2002)
  • Harrison Howe Award (2002)
  • Ջեյմս Մաքգրուդիի մրցանակ նոր նյութերի ոլորտում հետազոտությունների համար (2003)
  • New York Intellectual Property Law Association Inventor of the Year (2003)
  • Scientific American 50 Award in Nanotechnology and Molecular Electronics (2003)
  • ACS Award in the Chemistry of Materials (2004)
  • World Technology Award in Materials (2004)
  • Nanotech Briefs Nano 50 Award (2005)
  • NBIC Research Excellence Award (2007)
  • National Institutes of Health Director's Pioneer Award (2008, 2017)
  • Thomson Reuters Citation Laureate (2008)[24]
  • Չինաստանի ԳԱ Էյնշտեյնյան պրոֆեսոր (2008)
  • ACS Inorganic Nanoscience Award (2009)
  • Freundschaftspreis (China) (2009)
  • Fred Kavli Distinguished Lectureship in Nanoscience (2010)
  • Վոլֆի մրցանակ (2012)[25]
  • [Ուիլլարդ Գիբսի մրցանակ (2013)
  • Pioneer Award in Nanotechnology (2013)
  • Springer‐TUP Nano Research Award (2013)
  • Remsen Award (2016)
  • Von Hippel Award (2016)
  • NIH Director's Pioneer Award (2017)
  • Kirkwood Medal (2018)
  • Welch Award in Chemistry (2019)

Ձերբակալությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2020 թվականի հունվարին Չարլզ Լիբերը ձերբակալվել է ՀԴԲ-ի կողմից՝ Ուհանի տեխնոլոգիական համալսարանի (չին.՝ 武汉理工大学) և չինական կառավարության կողմից իրականացված Հազարավոր նվիրատվությունների ծրագրի հետ իր համագործակցության մասին կեղծ տեղեկություններ տրամադրելու համար[26][27][28]․ նրան սպառնում է 5 տարվա ազատազրկում։ Հատուկ գործակալ Ջոզեֆ Բոնավոլանտան հայտարարել է, որ Ուհանի տեխնոլոգիական համալսարանը Չարլզ Լիբերին է փոխանցել ավելի քան մեկուկես միլիոն դոլար։ «Կոմերսանտ» թերթը, պատմելով Լիբերերի դեմ մեղադրանքի մասին, կասկածում է նրա մեղավորության մեջ և հիմնավորում է, որ գիտնականը, հնարավոր է, դարձել է ԱՄՆ-ում չինացի լրտեսների և նրանց հանցակիցների որոնման զոհը՝ ը[29]։ Հարվարդի համալսարանը գիտնականին ուղարկել է վճարովի վարչական արձակուրդի՝ դպրոցում աշխատանքի արգելքով և հետազոտական և դասախոսական գործունեության կասեցմամբ։ Լիբերի գործընկերներն ու նախկին ուսանողները, որոնց հարցում է արել «Nature» ամսագիրը, զարմացել են նրա ձերբակալությամբ[30]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 http://www.ece.mcmaster.ca/docs/bell05_brochure.pdf
  2. 2,0 2,1 2,2 http://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?first_nm=Charles&last_nm=Lieber&year=2003
  3. 3,0 3,1 3,2 http://ieeexplore.ieee.org/iel5/5/31448/1461593/1461593.plain.html
  4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2808222/
  5. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3145746/
  6. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3277173/
  7. https://www.mrs.org/medal
  8. «Lieber Research Group - People - Charles M. Lieber»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-10-ին 
  9. «Lieber Research Group - Publications»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-10-30-ին 
  10. Charles Lieber
  11. Foreign Members-Academic Divisions of the Chinese Academy of Sciences
  12. «2012 Wolf Prize in Chemistry»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-03-29-ին։ Վերցված է 2020-02-02 
  13. «Harvard scientist with alleged ties to China may be released on $1.5M bond»։ Վերցված է 2021-01-18 
  14. «Charles Lieber»։ chemistry.harvard.edu (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-08-11 
  15. Lieber Charles M. (2001)։ «The incredible shrinking circuit»։ Scientific American 285 (3): 50–6։ Bibcode:2001SciAm.285c..58L։ PMID 11524970։ doi:10.1038/scientificamerican0901-58 
  16. «Jewish Recipients of the Wolf Prize» 
  17. Mahoney Bryan (11 October 2007)։ «Journey of the great pumpkins»։ YouTube 
  18. «Harvard Professor's Arrest Raises Questions About Scientific Openness : Short Wave»։ NPR.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-08-11 
  19. «Frerich's Farm Newsletter/November 2010»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-07-ին 
  20. 20,0 20,1 «Chem professor grows Mass.'s largest pumpkin, no plans for pie»։ The Harvard Crimson։ 15 October 2014։ Արխիվացված է օրիգինալից 7 November 2016-ին 
  21. «Nanoscientist grows giant pumpkin, crabs in costume»։ Chemical and Engineering News 92(43):40։ 2014։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-07-ին 
  22. Academy of Arts & Sciences Website Search(չաշխատող հղում)
  23. http://people.clarkson.edu/~ekatz/publications_most_cited_h-index_RSC.pdf
  24. https://www.timeshighereducation.com/sites/default/files/Attachments/THE/THE/24_September_2009/attachments/NobelPredict_THE_240909.pdf
  25. צ'רלס מ' ליבר (Charles M.Lieber)
  26. «Acclaimed Harvard Scientist Is Arrested, Accused Of Lying About Ties To China»։ NPR.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-01-28 
  27. «Harvard University Professor and Two Chinese Nationals Charged in Three Separate China Related Cases»։ www.justice.gov (անգլերեն)։ 2020-01-28։ Արխիվացված է օրիգինալից 2020-01-29-ին։ Վերցված է 2020-01-28 
  28. Leonard Jenny (December 12, 2019)։ «China's Thousand Talents Program Finally Gets the U.S.'s Attention»։ Bloomberg News։ Վերցված է January 31, 2020 
  29. Ночевка, Филипп (2020-02-02)։ «Гигант нанотехнологий — уханьский шпион?»։ Коммерсантъ։ Վերցված է 2020-04-12 
  30. Nidhi Subbaraman (2020-02-03)։ «Harvard chemistry chief’s arrest over China links shocks researchers» (անգլերեն)։ Nature։ doi:10.1038/d41586-020-00291-2։ Վերցված է 2020-04-26 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]