Նատալյա Խերշե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նատալյա Խերշե
Ծնվել էհոկտեմբերի 20, 1969(1969-10-20) (52 տարեկան)
ԾննդավայրՕրշա, Վիտեբսկի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ, Flag of Belarus.svg Բելառուս և Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
ԿրթությունՕրշայի պետական ​​մեխանիկական և տնտեսագիտական ​​քոլեջ և Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարան
ՄասնագիտությունՔաղաքական բանտարկյալ
ԱշխատավայրՕրշայի շրջանային գործադիր կոմիտե

Նատալյա Անատոլևնա Խերշե (ծննդյամբ՝ Նատալյա Անատոլևնա Կասյան, բելառուս․՝ Наталля Хершэ; գերմ.՝ Natallia Hersche / Natalie Hersche, հոկտեմբերի 20, 1969(1969-10-20), Օրշա, Վիտեբսկի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), նախկին բելառուս-շվեյցարացի քաղբանտարկյալ[1]։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Բելառուսի դատարանի կողմից դատապարտվել է 2,5 տարվա ազատազրկման՝ նույն տարվա սեպտեմբերին Մինսկում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերից մեկին մասնակցելու ժամանակ Ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի սպայի գլխարկ-դիմակը մասամբ պատռելու և վնասելու համար[2]։ 2021 թվականի սեպտեմբերից պատիժը կրել է Մոգիլյովի տղամարդկանց բանտում։ Ազատ է արձակվել 2022 թվականի փետրվարի 18-ին՝ 17 ամիս բանտարկությունից հետո, թեև նրա ժամկետը լրանում է 2023 թվականի հունվարին[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կանանց երթ 2020 թվականի օգոստոսի 29-ին Մինսկում։ Նման միջոցառման ժամանակ Խերշեն ձերբակալվել է

Նատալյան ծնվել է Օրշայում, ավարտել է Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, որից հետո աշխատել է հայրենի քաղաքում։ Մոտավորապես, 2009 թվականին նա ամուսնացել է շվեյցարացու հետ և տեղափոխվել Սանկտ Գալլեն։ Սկզբում աշխատել է գարեջրի գործարանում, այնուհետև սպասքի արտադրության ընկերության որակի հսկողության բաժնում։ Ամուսնու մահից հետո նորից է ամուսնացել։ Նատալյան երկու երեխա ունի իր առաջին ամուսնությունից[4]։

2020 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Խերշեն կարճ ժամանակով մեկնել է Մինսկ և ծրագրել է վերադառնալ սեպտեմբերի 21-ին։ Սեպտեմբերի 19-ին Մինսկում ընկերուհու հետ հանդիպելուց հետո նա մասնակցել է «կանանց երթին»[5]։ Երթի ընթացքում բելառուսական ուժայինները սկսել են բերման ենթարկել մասնակիցներին, իսկ Նատալյան դիմադրել է Ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի սպա Սերգեյ Կոնչիկին՝ բռնելով նրա գլխարկ-դիմակից։ Սկզբում Նատալյան կալանավորվել է Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 23.34-րդ հոդվածով՝ «Մասնակցություն չարտոնված զանգվածային միջոցառմանը», բայց հետո նրա դեմ քրեական գործ է հարուցվել Բելառուսի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 363-րդ հոդվածով՝ «Ոստիկանության աշխատակցին դիմադրություն ցուցաբերելը»[5]։ Խերշեն որոշ ժամանակ անցկացրել է նույն բանտախցում բասկետբոլիստ Ելենա Լևչենկոյի հետ, ով ազատ արձակվելուց հետո խոսել է գերբնակեցված խցերի մասին, որոնք ստիպել են որոշ բանտարկյալների քնել հատակին, մաքուր ջրի և հիգիենայի պարագաների բացակայության մասին[6]։ Ձերբակալության պատճառով նա չի կարողացել վերադառնալ Շվեյցարիա։ Դատավարության ժամանակ Սերգեյ Կոնչիկը հայտարարել է, որ ինքը ֆիզիկական և հոգեկան տառապանքներ է կրել և իր վնասը գնահատել է 500 բելառուսական ռուբլի (մոտ 200 դոլար), այնուհետև վնասի չափը հասցրել է 1000 ռուբլու (մոտ 400 դոլար)։ Խերշեն չի հերքել, որ փորձել է հանել դիմակը, սակայն պնդել է, որ ինքը չի դիպել Կոնչիկի դեմքին[7]։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Մինսկ քաղաքի Խորհրդային շրջանի դատավոր Սերգեյ Շատիլոն Խերշեին դատապարտել է 2,5 տարվա ազատազրկման ընդհանուր ռեժիմի գաղութում[5]։ Ըստ բելառուս իրավապաշտպանների՝ Խերշեի գործողություններում չեն եղել դիմադրության ակնհայտ նշաններ, և պատիժը անհամաչափ է նրա գործողություններին[1]։ Անդրադարձ է կատարվել նաև ԵԱՀԿ-ի առաջարկություններին, ըստ որոնց՝ իշխանությունները պետք է պաշտպանեն խաղաղ հավաքները[1]։

Խերշեի բանտարկությունը ազդել է բելառուս-շվեյցարական հարաբերությունների վրա և շվեյցարական խոշոր հրատարակությունները սկսել են պարբերաբար հրապարակել նրա մասին նյութեր[8][9][10][11]։ Շվեյցարացի պատգամավորները և «Libereco» իրավապաշտպանական կազմակերպությունը արշավ են սկսել նրա ազատ արձակման համար[12]։

Սկզբում Նատալյա Խերշեն պատիժը կրել է Գոմելի կանանց գաղութում։ Նա հրաժարվել է հագուստ կարել ոստիկանության և բանակի համար և 2021 թվականի սեպտեմբերին նրան տեղափոխել են Մոգիլյովի տղամարդկանց բանտ, ինչը հազվադեպ դեպք է, երբ կնոջը տեղափոխում են տղամարդկանց ուղղիչ հաստատություն[13][14]։ Բելառուսի իշխանությունները փորձել են համոզել Նատալյային ներման խնդրագիր գրել Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի անունով, սակայն նա հրաժարվել է դա անել՝ հայտարարելով իր անմեղության մասին[15]։ 2021 թվականի սեպտեմբերին Նատալյայի ամուսինը որոշել է խզել նրա հետ ամուսնական հարաբերությունները[16]։

Ի նշան կալանավայրի վատ պայմանների և նամակագրության արգելափակման դեմ բողոքի՝ նա երեք անգամ հացադուլ է հայտարարել՝ 2021 թվականի հունվարին և մարտին, ինչպես նաև 2022 թվականի հունվարի վերջին[17]։

Խերշեն ազատ է արձակվել 2022 թվականի փետրվարի 18-ին՝ 17 ամիս բանտարկությունից հետո, թեև նրա ժամկետը լրանալու էր 2023 թվականի հունվարին[3][18][19][20]։ Նույն օրը նա Ստամբուլով մեկնել է Շվեյցարիա։ Նրա եղբոր՝ Գենադիի խոսքով, Նատալյան ներման խնդրագիր չի գրել։ Ոչ նա, ոչ էլ Գենադին չգիտեն, թե ինչ որոշումների կամ պայմանավորվածությունների արդյունքում է նա ազատ արձակվել։ Ավելի վաղ նա ասել է, որ քրոջը մի քանի անգամ համոզել են ներման խնդրագիր գրել, սակայն նա հրաժարվել է դա անել։ Մինչ այդ Շվեյցարիան երկար ժամանակ ձգտել է ազատ արձակել իր քաղաքացուն։ Ենթադրաբար, դա հնարավոր է դարձել այն բանից հետո, երբ Շվեյցարիայի նոր դեսպանը ժամանել է Բելառուսի Հանրապետություն և իր հավատարմագրերի պատճենը հանձնել արտաքին գործերի նախարար Վլադիմիր Մակեյին[21][22]։ Նատալյայի ազատ արձակման օրը Շվեյցարիայի Համադաշնության նախագահ Ինյացիո Կասիսն իր Twitter-ում գրել է․ «Ուրախ եմ, որ Շվեյցարիայի դիվանագիտական ջանքերն արդյունք տվեցին։ Բելառուսում Շվեյցարիայի դեսպանատան հետ միասին մենք շարունակում ենք կոչ անել ազատ արձակել բոլոր նրանց, ովքեր ձերբակալվել են քաղաքական և քաղաքացիական իրավունքների իրականացման համար»[23]։

Նատալյան իր բանտային կյանքը նկարագրել է հետևյալ կերպ․ «Այն, ինչի միջով ես անցա, խոշտանգումներ էին, դա այլ կերպ ես չեմ կարող կոչել»[24]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 HRDs demand to release political prisoner Natallia Hershe
  2. Заявление ПЦ "Весна" о признании Натальи Херше политической заключённой
  3. 3,0 3,1 «Поздравляем, Наталья свободна». Рассказываем, как прошло освобождение политзаключенной Херше
  4. Наталля Хершэ
  5. 5,0 5,1 5,2 Профиль а сайте правозащитного центра Весна-96
  6. Как гражданка Швейцарии оказалась в белорусской тюрьме и что там увидела
  7. «Все знают, что Лукашенко диктатор». Муж гражданки Швейцарии — о её аресте в Минске
  8. «Heiss duschen dürfen wir einmal in der Woche — immer am Montag»
  9. St.Gallerin in belarussischem Gefängnis: Natallia Hersche befindet sich erneut im Hungerstreik — offenbar seit 13 Tagen
  10. Ein Land wird zum Gefängnis
  11. Belarus verurteilt Schweizerin zu 30 Monaten
  12. Jailed Swiss-Belarus citizen on hunger strike in Minsk
  13. «Это крайний метод воздействия». Политзаключенную Херше переводят в тюрьму — что с ней будет?
  14. Брат белорусской политзаключенной Натальи Херше рассказал о ее переводе из колонии в тюрьму
  15. Political prisoner Natallia Hersche refuses to ask for pardon insisting she is innocent
  16. «Муж политзаключенной Натальи Херше подал на развод»։ Euroradio.fm։ 2021-09-29 
  17. Наталья Херше объявила голодовку в могилёвской тюрьме
  18. «Я не буду шить штаны для этой власти». Большое интервью с Натальей Херше
  19. Интервью Натальи Херше для Еврорадио
  20. Интервью Натальи Херше для белорусской службы "Радио Свобода"
  21. Новый посол Швейцарии в Беларуси вручила копии верительных грамот Владимиру Макею
  22. Кто победил и кто проиграл в деле освобождения Натальи Херше?(չաշխատող հղում)
  23. Твит Иньяцио Кассиса
  24. «Под голову иногда клала обувь, так как не имела ни подушки, ни матраса». Интервью с Натальей Херше — о колонии, муже и непреклонности(չաշխատող հղում)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]