Յոսեմիթ ջրվեժ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոսեմիթ ջրվեժ
Yosemite falls winter 2010.JPG
Տեսակջրվեժ
ՄայրցամաքՀյուսիսային Ամերիկա
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ՎարչատարածքՄարիպոսա շրջան
Լայնություն27 մետր
Մասն էYosemite Creek?
Աշխարհագրական տեղադրությունYosemite Valley?
ԼեռնաշղթաՍիեռա Նևադա
Ջրահավաքի տարածքMerced River basin?

Յոսեմիթե[1] (անգլ.՝ Yosemite Falls), Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաբարձր ջրվեժներից մեկը։ Գտնվում է Կալիֆոռնիայի Յոսեմիթե ազգային պարկում։ Յոսեմիթ ջրվեժը աշխարհում 20-րդ ամենաբարձր ջրվեժն է[2]։

Ջրվեժի ընդհանուր բարձրությունը 739 մ է[3]։ Այն բաժանվում է երեք հատվածի։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ժայռի երկու հորիզոնական կոտրվածքների համակարգերը հատվում են ուղղահայաց կոտրվածքների համակարգի հետ։ Մեկ հորիզոնական համակարգը գտնվում է վերին ջրվեժի հիմքում, մյուսը՝ ստորին։ Այսպիսով, ուղղահայաց անկայուն կոտրվածքների ձևավորման համակարգը փոխազդում է հորիզոնական, տեռասի ձևավորման հետ[4]։ Վերին Յոսեմիթի ջրվեժի բարձրությունը 435 մ է։ Այն սնուցվում է Յոսեմիթե-Կրիկ գետից։ Միջին և ստորին ջրվեժների բարձրությունը, համապատասխանաբար, 206 և 98 մ է։ Ձմռանը վերին ջրվեժի ջրի սպառումը կարող է զգալիորեն կրճատվել։ Ցածր ջրվեժի ջրի նվազագույն սպառման ժամանակահատվածը տևում է հուլիսի վերջից օգոստոս-հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածը. առավելագույն սպառումը տեղի է ունենում գարնանը և ամռան սկզբին։

Ջրվեժը տուրիստական հայտնի այցելավայր է[5]։

Ջրվեժից ոչ հեռու գտնվում է Գալեն Քլարկի գերեզմանը՝ առաջին ռեյնջեր և Յոսեմիթե ազգային պարկի հիմնադիրը[6]։

Ավանիչների լեգենդը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոսեմիթյան հովտի ավանիչի հնդիկները անվանում էին ջրվեժը Չոլոկ (անգլ.՝ Cholock) և հավատում էին, որ մի քանի կախարդների ոգիներ, որոնք կոչվում են Պոլոթի (անգլ.՝ Poloti), ապրում էին ջրվեժի հիմքում[7][8]։ Ավանիչի լեգենդն ասում էր, որ ժամանակին մի կին գնացել էր դույլով ջուր հավաքելու, բայց այն դուրս հանեց օձերով լի։ Ի պատիժ նրան, որ կինը խանգարեց հոգիների հանգիստը, այդ օրվա երեկոյան նրանք փոթորիկներով տեղափոխեցին և խորտակեցին ջրվեժի հիմքում գտնվող տունը՝ կնոջ և նրա երեխայի հետ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / խմբ․ Ա․ Մ․ Կոմիկով. — 3֊րդ հրատարակություն. — Մոսկվա: Նեդրա, 1986. — С. 140.
  2. «World's Tallest Waterfalls» (անգլերեն)։ World Waterfall Database։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-10-ին։ Վերցված է 2011-01-07 
  3. «Yosemite National Park Waterfalls»։ U.S. National Park Service։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-10-ին։ Վերցված է 2011-01-07 
  4. «Yosemite Falls Facts and Geology» (անգլերեն)։ Yosemite Online։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-10-ին։ Վերցված է 2011-01-07 
  5. «Yosemite Waterfalls : Yosemite Park» (անգլերեն)։ Parks & Resorts at Yosemite, Inc.։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-10-ին։ Վերցված է 2011-01-07 
  6. Гален Кларк на сайте nps.gov(անգլ.)
  7. Clark, Galen Chapter One: Early History // Indians of the Yosemite Valley and Vicinity Their History, Customs and Traditions. — Yosemite Valley, CA: G. Clark, 1904.
  8. Kroeber, by A. L. Indians of Yosemite // Handbook of Yosemite National Park / Ansel Franklin Hall. — London: G. P. Putnam’s sons, 1921.