Յան Պոնիչան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յան Պոնիչան
Portrait ponican-jan.jpg
Ծնվել էհունիսի 15, 1902(1902-06-15)[1]
ԾննդավայրOčová, Zvolen District, Banská Bystrica Region, Սլովակիա
Վախճանվել էփետրվարի 25, 1978(1978-02-25) (75 տարեկանում)
Վախճանի վայրԲրատիսլավա, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն
Մասնագիտությունգրող, դրամատուրգ և բանաստեղծ
Լեզուսլովակերեն
ՔաղաքացիությունFlag of Slovakia.svg Սլովակիա
Պարգևներժողովրդական արտիստ
Ján Poničan Վիքիպահեստում

Յան Պոնիչան (Յան Ռոբ Պոնիչան, սլովակ.՝ Svetozár Hurban-Vajanský, հունիսի 15, 1902(1902-06-15)[1], Očová, Zvolen District, Banská Bystrica Region, Սլովակիա - փետրվարի 25, 1978(1978-02-25), Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն), սլովակ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, լրագրող։ Պրոլետարական առաջին բանաստեղծներից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յան Պոնիչանը ծնվել է 1902 թվականին Օչովա գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ Դպրոց հաճախել է Բանսկա-Բիստրիցայում (դասական գիմնազիա) և Լուչենեցում (քերականական ավարտական դպրոց)։ 1927 թվականին ավարտել է Պրահայի տեխնիկական համալսարանը։ 1924 թվականին միացել է կոմունիստական կուսակցությանը։ Որպես լրագրող աշխատել է Բրատիսլավայում: Պոնիչանի բանաստեղծական դեբյուտը «Ես ապրում եմ, մտածում, զգում, տեսնում, ամեն ինչ սիրում, լոկ խավարն եմ ատում» (1923) ժողովածուն է։ Այս և հետագա «Դեմոնտաժ» (1929) ժողովածուի մեջ Պոնիչանը հանդես է գալիս որպես հեղափոխական մասսաների ներկայացուցիչ։ Սոցիալական, կոմունիստական աշխարհըմբռնումը, իրականության հեղափոխական վերակառուցման պաթոսը բնորոշ են բանաստեղծի հետագա ստեղծագործության համար, ինչպես օրինակ 1930-ական թվականներին գրված «Երեկոյան կրակներ» (1932), «Անգարա» (1934) ժողովածուները, որոնք գրել է Խորհրդային միություն կատարած ճամփորդությունների տպավորությունների հիման վրա, «Բևեռին» (1937), «Տարօրինակ Յանկոն» (1941) պոեմները նվիրված են Յանկո Կրալի հիշատակին, «Քաղաք» (1947), «Ժամանակի զարկերակով» (1949), «Լեռնային հեղեղը չի հանդարտվում» (1958) ժողովածուներում միախմբված են 1940-1950-ական թվականների բանաստեղծությունները։ Չեխոսլովակիայի կյանքի սոցիալական խնդիրները գրողի ուշադրության կենտրոնում են նաև արձակ գործերում՝ «Դազգահները վաստակեցին» (1935) վեպում, պատմվածքներում և դրամաներում[2]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 http://en.isabart.org/person/75684
  2. Չեխ և սլովակ բանաստեղծներ, Երևան, 1966, «Հայաստան» հրատարակչություն