Մկրտիչ Մկրտչյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մկրտիչ Մկրտչյան
Ծնվել էհունիսի 27, 1941(1941-06-27)
ԾննդավայրԵղեգնաձորի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Վախճանվել էապրիլի 2, 2005(2005-04-02) (63 տարեկանում)
Մասնագիտությունարձակագիր, բանաստեղծ, դրամատուրգ և թարգմանիչ
Լեզուհայերեն
ԿրթությունՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան և Երևանի պետական համալսարան
ԱնդամակցությունՀայաստանի գրողների միություն
Ամուսինանհայտ

Մկրտիչ Ասատուրի Մկրտչյան (հունիսի 27, 1941(1941-06-27), Եղեգնաձորի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 2, 2005(2005-04-02), հայ արձակագիր, բանաստեղծ, դրամատուրգ, թարգմանիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մկրտիչ Ասատուրի Մկրտչյանը ծնվել է 1941 թ. հունիսի 27-ին ներկայիս Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղում, (նախկին՝ Եղեգնաձորի շրջանում) Ապրել և ստեղծագործել է Երևանում։ Մահացել է 2005 թ. ապրիլի 2-ին:

Ծնվելով Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ դժվար մանկություն է ունեցել փոքրիկ Մկրտիչը։ Գրողի հայրը՝ Ասատուրը (1941-1945 թթ.) հայրենական մեծ պատերազմից չի վերադարձել, փոքրիկ Մկրտիչին խնամել է մայրը՝ Հասմիկը, անվանակից պապի՝ Մկրտիչի հետ մեկտեղ։ Բացառիկ ընդունակությունների շնորհիվ 7 տարեկանի փոխարեն 6 տարեկանում՝ 1947 թ-ին ընդունվել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, որը գերազանց ավարտել է 1957 թ-ին՝ 16 տարեկանում. 1960-1961 թ. աշխատել է տեղի միջնակարգ դպրոցում, որպես ավագ կազմակերպիչ. միաժամանակ 1957 թ-ից հեռակայելով՝ Երևանի Պետական Մանկավարժական Ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի գրադարանային բաժնում։ Ուսումը թողնելով թերի 20 տարեկանում կամավոր դիմել և մեկնել է բանակ. 1961-1964 թթ. ծառայել է խորհրդային զինված ուժերում. 1964 թ-ին բանակից զորացրվելուց հետո գործերը ետ վերցնելով Մանկավարժական Ինստիտուտից այս անգամ դիմել է մայր ԲՈւՀ և գերազանց քննություն հանձնելով ընդունվել է Երևանի Պետական Համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը, որն ավարտել է 1968 թ-ին. Ամուսնացել է 1974 թ-ին, ունեցել երկու զավակ. 1969-2000 թթ. աշխատել է գեղարվեստական հրատարակչության ավագ խմբագիր։ Հեղինակի ստեղծագործությունների մեծ մասը տպագրվել է գրական մամուլում, հնչել ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ, թարգմանվել օտար լեզուներով՝ գնահատվելով ըստ արժանվույն։ Գրողի ստեղծագործական ներաշխահը կյանքն է՝ իր բազմաբնույթ դրսևորումներով։ Հեղինակը տպագրել է չափածո, արձակ, թատերգությունների և թարգմանությունների ժողովածուներ։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ՙԱՐԵՎՈՏ ԱՆՈւՐՋՆԵՐ՚ (բանաստեղծություններ) ՙՀայաստան՚ հրատարակչություն Երևան 1970 թ.
  2. ՙՑԱՅՏԱՂԲՅՈւՐ՚ (բանաստեղծություններ) ՙՀայաստան՚ հրատարակչություն Երևան 1973 թ.
  3. ՙԳԵՂԱՆԻՍՏ՚ (պոեմ) ՙՍովետական գրող՚ հրատարակչություն. Երևան-1977
  4. ՙՈՍԿԵ ՀՈՎԻՏ՚ (բանաստեղծություններ և պոեմներ) ՙՍովետական գրող՚ հրատարակչություն, Երևան-1981
  5. ՙԿԱՎԵ ՍԱՓՈՐ՚ (բանաստեղծություններ, պոեմներ) ՙՍովետական գրող՚ հրատարակչություն Երևան-1985
  6. ՙՍԻՐՈ ԼՈւՅՍԸ՚ (բանաստեղծություններ, պոեմներ) Երևան ՙՍովետական գրող՚ հրատարակչություն, 1989
  7. ՙՆՈՅԱՆ ՏԱՊԱՆ ԿԱՄ ԱՍՏՂԱՅԻՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄ՚ Յոթնապատում վեպ (երկու գրքով)• Գիրք առաջին, Երևան ՙնաիրի՚ հրատարակչություն, 1990 թ. Գիրք երկրորդ, Երևան ՙնաիրի՚ հրատարակչություն, 2000
  8. ՙՔԱՋ ՆԱԶԱՐ՚ (Արևելյան սատիրիկոն/Երգիծական դրամատիկական պոեմ) Երևան, ՙԳթություն՚ հրատարակչություն, 1999
  9. ՙԲԻԲԼԻԱԿԱՆ ԴՐԱՄԱՆԵՐ՚ (Դրամաներ) ՙՀայաստան՚ Երևան 2000
  10. ՙՇՈւՐՋՕՐՅԱ ՏՈՆԱՎԱՃԱՌ՚ (Պատմվածքներ) ՀԳՄ Հրատարակչություն 2004 թ.

Մ. Մկրտչյանը թարգմանել է ռուսական, ուկրաինական, մոլդովական, ամերիկյան տասնյակ բանաստեղծների մի շարք ստեղծագործություններ. ուսանողական տարիներին թարգմանություններ է կատարել նաև գերմաներենից։ Պուշկինյան քնարերգության լավագույն թարգմանությունների համար 1999 թ. Մ. Մկրտչյանը արժանացել է գրողների միջազգային P.E.N. ընկերակցության հայկական կենտրոնի առաջին մրցանակին։ Իր ծննդավայրին է նվիրված ՙԳԵՂԱՆԻՍՏ՚ անվանումը կրող գիրքը։

Թարգմանություններ (ռուսերենից)

  1. ԳՈւՄԱՐԱԾ ՅՈԹ ԿԼԻՆԻ ՏԱՍՆԵՐԿՈւ՚ Զորեֆ Մանֆրեդ ՙՀայաստան՚ հրատարակչություն Երևան 1973
  2. ՙՏԱՋԻԿԱԿԱՆ ՔՆԱՐ՚ (Ժողովածուի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Մկրտչյանը), ՙՀայաստան՚ հրատարակչություն Երևան 1973

Թարգմանություններ (անգլերենից)

  1. ՙՎԵՐԱԴԱՐՁԻ ՕՐ՚ Դայանա Տեր-Հովհաննեսյան (բանաստեղծություններ) (ժողովածույում ներառնված բանաստեղծությունների զգալի մասը թարգմանել է Մ. Մկրտչյանը, որի խորագիրն է ՙՄԻԱԿ ՍԵՐ՚), ՀԳՄ Հրատարակչություն, Երևան-2002

… Գրողի ստեղծագործությունների զգալի մասը անտիպ են, որոշ մասը տպագրվել են հանրապետական թերթերում և ամսագրերում։ Մ. Մկրտչյանը ոսկեղենիկ գրաբարից հատվածաբար թարգմանել է նաև Գրիգոր Նարեկացու ՙՄատյան ողբերգության՚ պոեմը, որը ևս անտիպ է։ Փնտրվում է հրատարակիչ-հովանավոր հիշյալ արժեքավոր գործերի, ինչպես նաև հինգ պատրաստի ժողովածուների հրատարակության համար։