Միլլեր-Ուրեյ փորձ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Փորձը

Միլլեր-Ուրեյ փորձը[1] (կամ Ուրեյ-Միլլեր փորձ[2]) փորձ է, որ ձևացրել է ենթադրական պայմաններ, որոնք կայացված էին համարվել ժամանակին հին Երկիրում և փորձարված քիմիական էվոլուցիայի պատահության համար։ Հատուկորեն, փորձը փորձարկել է սովետական գիտնական Ալեքսանդր Օպարինի և Ջ.Բ.Ս. Հալդանի վարկածը որ պայմանները հին Աշխարհում հովանավորում էին քիմիական ռեակցիաներ որոնք ամալգամել են օրգանական միացություններ անօրգանական նախակարապետներից։ Համարված որպես օրինակելի փորձը կեանքի ծագման վրա, վարվվել է 1952 թվականին[3] և հրատարակված 1953 թվականին Ստանլի Միլլերի և Հարոլդ Ուրեյի կողմից Չիկագոյի համալսարանում։[4][5][6]

2008 թվականին[7], մի վերտարրալուծում Միլլերի արխիվային լուծույթների օրիկինալ փորձերից ցուցադրել է որ 22 ամինո-բուտիրաթթու, և ոչ 5, ստեղծվել էր օգտագործված գործիքներին մեկին մեջ։[8]

Փորձ և մեկնաբանում[խմբագրել]

Փորձը օգտագործել է ջուր (H2O), ճահճագազ (CH4), ամոնիակ (NH3) և ջրածին (H2)։ Քիմիական նյութերը փակված էին ամուլ ապակի փողերում և տափաշիշերում միացված հանգույցով՝ մի տափաշիշի կեսը լեցուն ջուրով իսկ մյուսը պարունակելով մի զույգ էլեկտրոդ։ Ջուրը տաքացվել է որպեսզի սկսի շոգիանալ, կայծեր վառվել են էլեկտրոդների միջև որպեսզի ձևացվի կայծակ մթնոլորտին և ջրի շոգիի միջև։ Այնուհետև, մթնոլորտը պաղեցվել է նորից որպեսզի ջուրը կարողանա թանձրանալ և դուրս ծորա ետ առաջին տափաշիշին մեջ շարունակականորեն։

Մի շաբաթից վերջը շարունակական գործողության, Միլլերը և Ուրեյը նկատել են որ մինչև 10–15%-ը ածխածինին սիսդեմում հիմա օրգանական միացությունների կերպ արել եր։ Երկու տոկոսը ածխածինին ամինո-բուտիրաթթու ստեղծել էր որոնք օգտագործվում են ստեղծելի համար պրոտեիններ որոնք կենդանի բջիջներում, գլիքինը (glycine) ամենա-առատը լինելով։ Շագարներ, լիպիդներ և այլ նյութեր կարևոր շինության միջուկային բուտիրաթթուների։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Hill HG, Nuth JA (2003). «The catalytic potential of cosmic dust: implications for prebiotic chemistry in the solar nebula and other protoplanetary systems». Astrobiology 3 (2): 291–304. doi:10.1089/153110703769016389. PMID 14577878. 
  2. Balm SP, Hare JP, Kroto HW (1991). «The analysis of comet mass spectrometric data». Space Science Reviews 56: 185–9. doi:10.1007/BF00178408. 
  3. «Stanley Miller's 70th Birthday». Origins of Life and Evolution of the Biosphere (Netherlands: Kluwer Academic Publishers) 30: 107–12. 2000. http://www.issol.org/miller/70thB-Day.pdf. 
  4. Miller, Stanley L. (May 1953). «Production of Amino Acids Under Possible Primitive Earth Conditions». Science 117: 528. doi:10.1126/science.117.3046.528. PMID 13056598. http://www.issol.org/miller/miller1953.pdf. 
  5. Miller, Stanley L.; Harold C. Urey (July 1959). «Organic Compound Synthesis on the Primitive Earth». Science 130: 245. doi:10.1126/science.130.3370.245. PMID 13668555.  Miller states that he made "A more complete analysis of the products" in the 1953 experiment, listing additional results.
  6. A. Lazcano, J. L. Bada (June 2004). «The 1953 Stanley L. Miller Experiment: Fifty Years of Prebiotic Organic Chemistry». Origins of Life and Evolution of Biospheres 33: 235–242. doi:10.1023/A:1024807125069. PMID 14515862. 
  7. Johnson AP, Cleaves HJ, Dworkin JP, Glavin DP, Lazcano A, Bada JL (October 2008). «The Miller volcanic spark discharge experiment». Science 322 (5900): 404. doi:10.1126/science.1161527. PMID 18927386. 
  8. Catherine Brahic։ «Volcanic lightning may have sparked life on Earth — earth — 16 October 2008 — New Scientist Environment»։ NewScientist։ http://environment.newscientist.com/channel/earth/dn14966-volcanic-lightning-may-have-sparked-life-on-earth.html?feedId=online-news_rss20։ Վերցված է 2008-10-17։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]