Մարիաննա Էրենստրյոմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիաննա Էրենստրյոմ
254-Marianne Ehrenström.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 9, 1773(1773-12-09)[1][2]
ԾննդավայրZweibrücken, Ռայնլանդ Պֆալց[1]
Մահացել էհունվարի 4, 1867(1867-01-04)[1][2][3] (93 տարեկանում)
Մահվան վայրParish of St Gertrud of Germany, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա[4]
Մասնագիտությունֆրեյլինա, նկարչուհի, դաշնակահարուհի և երգչուհի
ԱմուսինNils Fredrik Ehrenström?[1]
ԱնդամությունՇվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա

Մարիաննա Էրենստրյոմ (շվեդ.՝ Marianne Ehrenström, ամբողջական անունը՝ Mariana "Marianne" Maximiliana Christiana Carolina Lovisa Ehrenström, դեկտեմբերի 9, 1773(1773-12-09)[1][2], Zweibrücken, Ռայնլանդ Պֆալց[1] - հունվարի 4, 1867(1867-01-04)[1][2][3], Parish of St Gertrud of Germany, Ստոկհոլմ, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[1]), շվեդ պալատական տիկին թագուհու շքախմբի կազմում, բանաստեղծուհի և նկարչուհի, դաշնակահար, մշակութային անհատականություն: Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի և Շվեդիայի թագավորական երաժշտական ակադեմիայի անդամ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիաննա Էրենստրյոմը ծնվել է 1773 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ցվայբրյուկկենում, գեներալ-լեյտենանտ Իոհան Ֆրանս Պոլլետտայի և նրա կնոջ սիրողական նկարիչ Իոհաննա Ելենա ֆոն Պախելբելի (Johanna Helena von Pachelbel, 1750-1797) ընտանիքում:

1790-1803 թվականներին Մարիաննան ծառայել է շվեդ թագուհի Սոֆիա Մագդալենա Դանիացու մոտ որպես hovfröken: Նա հայտնի էր իր կրթվածությամբ և տաղանդով, երգել սովորել է Քրիստոֆեր Կարստենի մոտ, դաշնամուր նվագել՝ կոմպոզիտոր Գեորգ Ֆոգլերի մոտ, գեղանկարչություն՝ Ժակ-Մարի դե Մոնվելի մոտ՝ դրական կարծիքներ ստանալով Կարլ Էրենսվերդից: Մարիաննան որպես երաժիշտ և երգչուհի հանդես էր գալիս բարեգործական համերգներում, դուետով ելույթներ էր ունենում հայտնի երգիչ-երգչուհիների հետ, որոնց թվում էին Քրիստոֆեր Կարստենը և Մարգարետա Ալստրյոմերը: 1800 թվականին նա ընտրվում է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, իսկ 1814 թվականին՝ Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի պատվավոր անդամ:

1803 թվականին Մարիաննա Էրենստրյոմը հեռանում է արքունիքից և ամուսնանում զինվորական, գնդապետ Նիլս Ֆրեդրիկ Էռնստրյոմի հետ: Այս ամուսնությամբ զուտ գործնական խնդիր էր լուծվում, քանի որ Էրենստրյոմը համարվում էր ընտանիքի հին բարեկամը, իսկ Մարիանային անհրաժեշտ էր ամուսնանալ, որպեսզի պահպաներ և աջակցեր իրեն: Հարսանիքից հետո ամուսինները Ստոկհոլմից մեկնեցին Գյոթեբորգ, որտեղ Էրենստրյոմին նշանակեցին քաղաքի պարետ: Գյոթեբորգում Մարիաննան դարձավ քաղաքի աշխարհիկ հասարակական կյանքի նշանավոր անդամ: 1812 թվականին նրա ամուսինն ազատվեց պաշտոնից, Մարիաննան հեռացավ նրանից և վերադարձավ Ստոկհոլմ: 1815-1831 թվականներին Մարիաննան ղեկավարում էր կանանց դպրոցը՝ ֆինանսապես աջակցելով իրեն: 1831 թվականին դպրոցի փակվելուց հետո նա հիմնականում ապրում էր թոշակի հաշվին:

Մարիաննա Էրենստրյոմը հուշեր էր գրում ֆրանսերեն լեզվով: Նրա որոշ գեղարվեստական աշխատանքներ գտնվում են Շվեդիայի ազգային թանգարանում[5]: Մահացել է 1867 թվականի հունվարի 4-ին, Ստոկհոլմում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Notices sur la littérature et les beaux arts en Suède (1826)
  • Notice biographique sur monsieur de Leopold, secrétaire d'état (1830)
  • Österberg, Carin et al., Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare (Swedish women; Predecessors, pioneers). Lund: Signum 1990. (ISBN 91-87896-03-6

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]