Մակոնդո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Մակոնդո (իսպ.՝ Macondo), հորինված քաղաք Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի «Հարյուր տարվա մենություն» վեպից։ Վեպում Մակոնդոն Բուենդիաների ընտանիքի հայրենի քաղաքն է։

Արակատակա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արակատակա բնակավայրը, որի հիման վրա Մարկեսը ստեղծել է Մակոնդո քաղաքը:

Մակոնդոն ենթադրաբար պատկերում է Գարսիա Մարկեսի մանկության քաղաքը՝ Արակատական։ Արակատական գտնվում է Կոլումբիայի հյուսիսային (Կարիբյան) ափում՝ Սանտա Մարտայից 80 կմ հարավ։ 2006 թվականի հունիսին, Արակատակայում տեղի ունեցած հանրաքվեի ժամանակ ցանկանում էին բնակավայրի անվանումը փոխեն և դարձնեն Մակոնդո[1]։

Ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարկեսն իր ինքնակենսագրության՝ «Ապրում եմ հեքիաթը պատմելու համար», առաջին գլխում պնդում է, որ «Մակոնդո» անվանումը վերցրել է Արականայի մոտ գտնվող բանանի պլանտացիաների ցուցանակի վրայից։ Նա նաև նշում է, որ «Մակոնդոն» այդ շրջանում աճող Cavanillesia platanifolia ծառի տեղական անվանումն է[2]։

«Մակոնդո» անվանումը կարող է ծագած լինել Աֆրիկայում։ Կիտուբա լեզվում, որով խոսում են երկու Կոնգների արևմտյան հատվածում ապրողները, «բանան» բառը «մանկոնդո» է (հոգնակին՝ «դինկոնդո»)։ Այս անվան տարբերակը հնարավոր է ստրուկների կողմից բերվել է Կոլումբիա[3]։ Մարկեսը կարծես թե չի իմացել այս հնարավորության մասին, չնայած որ բառի ծագման հետ կապ չունեցող Մակոնդե մարդկանց գոյության մասին նշում է «Հարյուր տարվա մենություն» վեպի վերջին գլխում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքն առաջին անգամ հայտնվում է Մարկեսի «Տերևների փոթորիկ» կարճ պատմվածքում։ Այն «Հարյուր տարվա մենություն» վեպի կենտրոնական և հիմնական աշխարհագրական վայրն է, որտեղ տեղի են ունենում վեպի հիմնական իրադարձությունները։ Վեպից հետո Մարկեսը Մակոնդոն օգտագործել է նաև այլ պատմվածքներում։

«Հարյուր տարվա մենության» մեջ պատմվում է, թե ինչպես քաղաքը արտաքին աշխարհից մեկուսացած փոքրիկ բնակավայրից դառնում է մեծ և ծաղկող տարածք։ Հետագայում, քաղաքում բանանի պլանտացիայի հաստատումից հետո Մակոնդոն սկսում է անկել, հաջորդում է ուժգին փոթորիկ, որը սրբում է Մակոնդոն քարտեզների վրայից։ Մակոնդոյի զարգացման և անկման ընթացքում Բուենդիաների ընտանիքի տարբեր ներկայացուցիչներ կարևոր դեր են խաղում քաղաքում կատարվող իրադարձություններում։

Մակոնդոյի անկումն սկսվում է 4 տարի տևած հեղեղներով, որը քայքայում է քաղաքի պաշարները և կառույցները։ Հեղեղներին հաջորդող տարիների ընթացքում քաղաքը, այդ թվում և Բուենդիաների տունը սկսում է դատարկվել։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Marquez town rebuffs Macondo name»։ BBC։ 2006-06-26։ Վերցված է 2016-08-16 
  2. Peixoto, Aristeu Mendes, de Toledo, Francisco Ferraz (1995)։ Enciclopédia Agrícola Brasileira: I-M Vol. 4։ EdUSP։ էջեր 346–։ ISBN 978-85-314-0719-2։ Վերցված է մարտի 23, 2013 
  3. Granda, Germán de (1971). "Un afortunado fitónimo Bantú: Macondo", Thesaurus, Boletín del Instituto Caro y Cuervo, Bogotá 26(3), 485-494 (in Spanish)