Հունգարիայի աշխատավորների կուսակցություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ուշադրություն․ հոդվածը կամ հոդվածի բաժինը փոխադրված է Հայկական սովետական հանրագիտարան-ից և կարող է շարադրված լինել խորհրդային գաղափարախոսության տեսանկյունից
Հունգարիայի աշխատավորների կուսակցություն
Flag of the Hungarian Working People's Party.svg
Տեսակ կոմունիստական կուսակցություն
Երկիր Flag of Hungary (1946-1949, 1956-1957).svg Հունգարիա
Առաջնորդ Մատյաշ Ռակոշի, Ernő Gerő և Յանոշ Կադար
Հիմնադրված հունիսի 14, 1948
Լուծարված հոկտեմբերի 31, 1956
Գաղափարախոսություն կոմունիզմ և մարքսիզմ-լենինիցմ
Շտաբ Բուդապեշտ
Միջազգայիին պատկանելություն Cominform
Նախորդ Հունգարիայի կոմունիստական կուսակցություն
Հաջորդ Հունգարական սոցիալիստական բանվորական կուսակցություն
Hungarian Working People's Party Վիքիպահեստում

Հունգարիայի աշխատավորների կուսակցություն (հունգ.՝ Magyar Dolgozók Pártja, MDP), 1948-1956 թվականներին իշխող կոմունիստական կուսակցություն Հունգարիայում: Ստեղծվել է Հունգարիայի Կոմունիստական կուսակցության (MKP) և Հունգարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունների միավորման արդյունքում[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունգարիայի աշխատավորների կուսակցության գլխավորությամբ երկրի բանվոր դասակարգը ձեռնամուխ է եղել սոցիալիզմի կառուցմանը, սակայն, կուսակցության ղեկավարությունը թույլ է տվել լուրջ սխալներ, որը թուլացրել է պրոլետարիատի դիկտատուրան Հունգարիայում և բարենպաստ պայմաններ ստեղծել ռևիզիոնիստական խմբավորումների քայքայիչ գործունեության համար: 1956 թվականի նոյեմբերին Հունգարիայի աշխատավորների կուսակցությունը վերակազմվել և անվանվել է ՀՍԲԿ: Պահպանելով և ամրապնդելով բանվոր դասակարգի իշխանությունը՝ ՀՍԲԿ հանդես է եկել սոցիալիստական շինարարության հետագա ծավալման նախաձեռնությամբ: ՀՍԲԿ VII համագումարը (1959 թվականի նոյեմբեր–դեկտեմբեր) հաստատել է երկրի ժող–տնտեսության զարգացման 2-րդ հնգամյա (1961–1965) պլանի նախապատրաստման դիրեկտիվները, որոշ փոփոխություններ մտցրել կուսակցության կանոնադրության մեջ: Կուսակցության VIII համագումարը (1962 թվականի նոյեմբեր) արձանագրել է, որ երկրում ավարտվել է սոցիալիստական հասարակարգի հիմքերի ստեղծումը, քաղաքում և գյուղում ձևավորվել են միասնական սոցիալիստական արտադրահարաբերություններ: IX համագումարը (1966 թվականի նոյեմբեր–դեկտեմբեր) հաստատեց սոցիալիզմի լիակատար կառուցման ուղղությամբ կուսակցության վարած քաղաքական գիծը: ՀՍԲԿ X համագումարը (1970 թվականի նոյեմբերի 23–28) հավաստել է կուսակցության գլխավոր գծի անխախտությունը, խնդիր դրել «ավելի բարձր մակարդակով շարունակել սոցիալիստական հասարակարգի լիակատար կառուցման կուրսը», մի շարք փոփոխություններ մտցրել կուսակցության կանոնադրության մեջ: ՀՍԲԿ XI համագումարը (1975 թվականի մարտի 17–22) ընդունել է ծրագրային հայտարարություն, որտեղ ձևակերպված են եղել զարգացած սոցիալիստական հասարակարգի առաջիկա 15–20 տարիների խնդիրները: Համագումարը հաստատել է կուսակցության գլխավոր գծի ճշտությունը և նշել բանվոր դասակարգի ու նրա կուսակցության ղեկավար դերի հետագա բարձրացման, պրոլետարիատի դիկտատուրայի ամրապնդման, սոցիալիստական դեմոկրատիայի ընդլայնման անհրաժեշտությունը, որոշել ժողտնտեսության զարգացման 5-րդ հնգամյա (1976–1980) պլանի խնդիրները: ՀՍԲԿ պատվիրակությունները մասնակցել են Կոմունիստական և բանվորական կուսակցությունների ներկայացուցիչների միջազգային խորհրդակցություններին (1957, 1960, 1969, Մոսկվա), ընդունել նրանցում ընդունված փաստաթղթերը: ՀՍԲԿ կառուցված է դեմոկրատական ցենտրալիզմի սկզբունքով: Կուսակցության բարձրագույն մարմինը համագումարն է, որն ընտրում է ԿԿ և ԿՎՀ: ԿԿ-ն իր հերթին ընտրում է քաղբյուրո և քարտուղարություն:

ՀՍԲԿ կենտրոնական օրգանն է եղել «Նեպսաբադշագ» («Nepszabadsag») թերթը, տեսական և հասարակական քաղաքական օրգանը՝ «Տարշադալմի սեմլե» («Tarsadalmi Szemle») ամսագիրը:

Ներկայացուցիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արպադ Սակաշիչ (1948, հուլիսի 12 - 1950, ապրիլ)

Կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար

Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար

  • Մատյաշ Ռակոշի (1953, հունիսի 28 - 1956, հուլիսի 21)
  • Էրնյո Գերե (1956 թվականի հունիսի 21- հոկտեմբերի 25)
  • Յանոշ Կադար (1956 թվականի հոկտեմբերի 25 - 30)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Neubauer, John, and Borbála Zsuzsanna Török. The Exile and Return of Writers from East-Central Europe: A Compendium. New York: Walter de Gruyter, 2009. p. 140
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 667 CC-BY-SA-icon-80x15.png