Կուժկոտրուկ միամյա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կուժկոտրուկ միամյա
Կուժկոտրուկ միամյա
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Հրանունկածաղկավորներ
Ընտանիք Հրանունկազգիներ
Ցեղ Կուժկոտրուկ
Լատիներեն անվանում
Adonis annua
Հոմանիշներ


Կուժկոտրուկ միամյա (լատին․՝ Adónis ánnua), միամյա վայրի բույս, Կուժկոտրուկի ընտանիքի նմանությամբ։

Բուսաբանական նկարագիր Ն.Լ. Բրիտտոնի և Ա.Ա. Բրաունի գրքից 1913 թվական

Բուսաբանական բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունի 25-40 սմ բարձրություն։

Ցողունը ուղիղ է, պարզ կամ թեթևակի մասնիկավորված, ակոսավոր, սովորական մերկ։

Ստորին տերևները կոթունավոր է, վերադաս, բոլորը մատնաձև-առանձին գծային, պինդ կամ եռաճեղք շերտերով։

Ծաղիկները միայնակ են, 15-25 մմ տրամագծով. բաժականման բաց թերթերով, հեռավորության վրա կամ նույնիսկ ներքևի կորով, թերթիկները 6-10 մմ, ամբողջությամբ ձվաձև, ձևավորված կիսագնդային պսակով, ինտենսիվ կարմիր, գրեթե սև հիմքով։ Ծաղկում հունիս-հուլիս ամիսներին։ Ծաղկի բանաձևն է՝ [1].

Պտուղի գլխին տանձաձև ձևավորված է սերմը՝ ուղիղ ճեղքվածքով։

Տարածվածություն և էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Հյուսիսային Աֆրիկայում, Արևմտյան Ասիայում, Միջին Արևելքում, Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում։

Այն աճում է Ռուսաստանի (Մերձսևծովյան շրջանի) եվրոպական մասում, Ուկրաինայում (Դնեպրովսկի շրջանի), Մոլդովայում։

Այն աճում է որպես մշակաբույսերի մոլախոտ, ճանապարհներին, աղբավայրերում, առանձին կամ խմբերով։

Նշանակություն և կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դեկորատիվ բույս է։

Բուժական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թերապևտիկ նպատակներով օգտագործվում է բույսի հողի վրայի մասը։

Բույսի վերին հատվածը պարունակում է կարոտինոիդներ 0.332-0.675%, առավելագույնը պտղի հասունացման սկզբում, պարունակում է վիտամին C:

Ծաղիկների մեջ հայտնաբերվել է Կարոտինոիդներ, իսկ պտուղներում՝ ճարպային յուղ։

Կուժկոտրուկ միամյայի ծաղիկ
Կուժկոտրուկ միամյա Արգենտինայում
Կուժկոտրուկ միամյա՝ ծաղկի կառուցվածք

Բույսը կարող է փոխարինել կուժկոտրուկ գարնանայինին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Экофлора Украины = Екофлора України (укр.) / Відпов. редактор Я.П. Дідух. — Київ: Фітосоціоцентр, 2004. — Т. 2. — 480 с..

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    • Adonis automnalis // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
  • Лавренова Г. В., Лавренов В. К. Энциклопедия лекарственных растений. — Издательство «Донеччина», 1997.

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]